Αυτή είναι η καλύτερη διατροφή για τους νεφρούς μας

Η χρόνια νεφρική νόσος (ΧΝΝ), δηλαδή η σταδιακή απώλεια της νεφρικής λειτουργίας, επηρεάζει σήμερα περίπου 800 εκατομμύρια ενήλικες παγκοσμίως, αριθμός που έχει υπερδιπλασιαστεί από το 1990.

Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η διατροφή μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης της νόσου.

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη ερευνητών από την Κίνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Canadian Medical Association Journal, η διατροφή με έμφαση στα τρόφιμα φυτικής προέλευσης συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης χρόνιας νεφρικής νόσου.

Όπως σημειώνει ο Thomas M. Holland, ιατρός-επιστήμονας και επίκουρος καθηγητής στο RUSH Institute for Healthy Aging του Πανεπιστημίου RUSH, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, «τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι πολλαπλά διατροφικά πρότυπα με φυτικό προσανατολισμό υποστηρίζουν την υγεία των νεφρών, με τη διατροφή EAT–Lancet να αποτελεί μια δομημένη και βιολογικά τεκμηριωμένη επιλογή».

Η διατροφή EAT–Lancet, γνωστή ως «πλανητική διατροφή», είναι ένα επιστημονικό μοντέλο διατροφής σχεδιασμένο για την προαγωγή της υγείας και τη βιωσιμότητα του πλανήτη.

Βασίζεται στην υψηλή κατανάλωση φυτικών τροφών (φρούτα, λαχανικά, ξηροί καρποί, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης) και στον δραστικό περιορισμό του κόκκινου κρέατος, της ζάχαρης και των επεξεργασμένων τροφίμων, με μέτριες ποσότητες γαλακτοκομικών και ψαριών.

Ο ίδιος επισημαίνει ότι η υγιεινή διατροφή μπορεί να συμβάλει στη μείωση περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου για τη νόσο.

«Ισχυρό πλεονέκτημα της μελέτης είναι ότι συνδυάζει διατροφικά πρότυπα με γενετικά, περιβαλλοντικά και μοριακά δεδομένα, προσφέροντας βαθύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η διατροφή επηρεάζει τον κίνδυνο ΧΝΝ», αναφέρει.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το εύρημα ότι το προστατευτικό όφελος της διατροφής ήταν εντονότερο σε άτομα με περιορισμένη πρόσβαση σε χώρους πρασίνου, γεγονός που υποδηλώνει ότι η σωστή διατροφή μπορεί εν μέρει να αντισταθμίσει δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες.

Τι περιλαμβάνει η διατροφή EAT-Lancet

Η διατροφή EAT-Lancet βασίζεται κυρίως στην κατανάλωση λαχανικών, φρούτων, ολικής άλεσης δημητριακών, οσπρίων, ξηρών καρπών και ακόρεστων λιπαρών.

Περιλαμβάνει χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση ψαριών και πουλερικών, ενώ περιορίζει δραστικά το κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας, τη ζάχαρη, τα επεξεργασμένα δημητριακά και τα αμυλούχα λαχανικά.

Σχεδιάστηκε ως ένα πρότυπο διατροφής που είναι ταυτόχρονα υγιεινό και περιβαλλοντικά βιώσιμο, εντός των «ασφαλών ορίων» για το κλίμα, τη βιοποικιλότητα και τη χρήση φυσικών πόρων.

Τα δεδομένα της μελέτης για τους νεφρούς και τη διατροφή

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από τη βάση δεδομένων UK Biobank, η οποία περιλαμβάνει περισσότερους από 500.000 εθελοντές ηλικίας 40 έως 69 ετών.

Από αυτούς, 179.508 άτομα χωρίς χρόνια νεφρική νόσο στην αρχή της παρακολούθησης συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια 24ωρης διατροφικής ανάκλησης.

Η παρακολούθηση διήρκεσε κατά μέσο όρο 12,1 χρόνια. Στο διάστημα αυτό, 4.819 συμμετέχοντες (2,7%) εμφάνισαν CKD.

Σε όλες τις αναλύσεις, όσο μεγαλύτερη ήταν η προσκόλληση στη διατροφή EAT-Lancet, τόσο χαμηλότερος ήταν ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου.

Παρόμοια οφέλη και από άλλες φυτικές δίαιτες

Ο Holland σημειώνει ότι και άλλα διατροφικά πρότυπα με φυτικό προσανατολισμό, όπως η μεσογειακή διατροφή και η DASH, παρουσιάζουν συγκρίσιμα οφέλη για την υγεία των νεφρών.

Ωστόσο, η EAT-Lancet ενδέχεται να έχει ένα επιπλέον πλεονέκτημα λόγω των αυστηρότερων ποσοτικών ορίων στο κόκκινο κρέας, τα κορεσμένα λιπαρά και τα πρόσθετα σάκχαρα, τα οποία συνδέονται με φλεγμονώδεις και μεταβολικές διεργασίες που επιβαρύνουν τους νεφρούς.

Γιατί τα φυτικά τρόφιμα προστατεύουν τους νεφρούς

Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι φυτικές δίαιτες μειώνουν τη φλεγμονή, βελτιώνουν τον μεταβολισμό των λιπιδίων και περιορίζουν το μεταβολικό στρες στα νεφρά. Επιπλέον, η χαμηλότερη κατανάλωση κρέατος μειώνει την παραγωγή ουραιμικών τοξινών από το έντερο, οι οποίες συμβάλλουν στη νεφρική βλάβη.

Ο Matthew Snelson, ερευνητής στο Edith Cowan University της Αυστραλίας, επισημαίνει ότι η αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών ενισχύει την παραγωγή αντιφλεγμονωδών λιπαρών οξέων βραχείας αλύσου από το μικροβίωμα του εντέρου και συμβάλλει στη μείωση παραγόντων κινδύνου, όπως η δυσκοιλιότητα, που έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο CKD.

Παρά τους περιορισμούς της μελέτης –όπως η αυτοαναφερόμενη διατροφή και ο παρατηρησιακός σχεδιασμός– τα ευρήματα ενισχύουν τη σημασία της διατροφής ως βασικού εργαλείου πρόληψης.

Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: η στροφή προς μια διατροφή πλούσια σε φυτικά τρόφιμα μπορεί να αποτελέσει σημαντικό σύμμαχο για την υγεία των νεφρών, ιδιαίτερα σε έναν κόσμο όπου οι περιβαλλοντικοί και μεταβολικοί κίνδυνοι αυξάνονται.