“Η ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΙΣ ΜΑΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ”

Την κατάργηση του κατοχυρωμένου επαγγελματικού δικαιώματος των μαιών και μαιευτών να διενεργούν αυτόνομα φυσιολογικό τοκετό σε νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας της χώρας προωθεί το Υπουργείο Υγείας μέσω του νέου, υπό έγκριση, Καθηκοντολογίου, ξεσηκώνοντας θύελλα αντιδράσεων, με τους επαγγελματίες του κλάδου να κάνουν λόγο για μια οπισθοδρομική επιλογή που υποβαθμίζει τη μαιευτική φροντίδα και θέτει σε κίνδυνο την υγεία της μητέρας και του παιδιού.

Οι Σύλλογοι Επαγγελματιών Μαιών-Μαιευτών της χώρας αναφέρουν ότι η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που προωθεί το Υπουργείο Υγείας, εξαιρεί την αυτόνομη διενέργεια φυσιολογικού τοκετού από τις μαίες στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (Κέντρα Υγείας), ενώ στη Δευτεροβάθμια και Τριτοβάθμια Φροντίδα, ο τοκετός θα διενεργείται αποκλειστικά υπό “ιατρική εποπτεία”.

Το παράλογο του νέου συστήματος

Η Ένωση Ανεξάρτητων Μαιών Μαιευτών Ελλάδος επισημαίνει ότι πρόκειται για μια επικίνδυνη αλλαγή, ιδιαίτερα για τις γυναίκες στην επαρχία, καθώς σε ένα υποστελεχωμένο Κέντρο Υγείας, όπου συχνά δεν υπάρχει γυναικολόγος, η μαία δεν θα έχει πλέον το δικαίωμα να αναλάβει έναν τοκετό, ακόμα και σε περίπτωση πρόωρου ή αιφνίδιου τοκετού.

“Αν μια γυναίκα βρίσκεται σε ένα μέρος μακριά από νοσοκομείο και ξεκινήσει ο τοκετός, θα κατευθυνθεί στο Κέντρο Υγείας της περιοχής της. Αν εκεί βρίσκεται ένας οδοντίατρος και μία μαία, η μαία δεν θα έχει το δικαίωμα να τη βοηθήσει στη γέννα” εξήγησε σε ανάρτησή της η Μιρέλλα Μάνεση από την ΕΑΜΜΕ.

 

Έτσι, πολλές κυοφορούσες θα κληθούν να εγκαταλείψουν το σπίτι τους μέρες ή ακόμα και εβδομάδες πριν γεννήσουν, προκειμένου να βρεθούν κοντά σε μεγάλα νοσοκομεία, για να προγραμματίσουν τον τοκετό τους, χωρίς να είναι γνωστό εκ των προτέρων αν θα χρειαστεί φυσιολογικός τοκετός ή καισαρική, με τεράστιο οικονομικό και ψυχολογικό κόστος.

Κίνδυνος για περαιτέρω αύξηση των καισαρικών

Η Ελλάδα καταγράφει εδώ και χρόνια μια αρνητική τροχιά στη μαιευτική φροντίδα ενώ κατέχει τα ηνία στα ποσοστά αναίτιων καισαρικών παγκοσμίως. Οι μαίες προειδοποιούν ότι η απομάκρυνσή τους από το «αυτόνομο μοντέλο φροντίδας» θα επιδεινώσει την κατάσταση.

“Το πιο σημαντικό είναι η διενέργεια του φυσιολογικού – φυσικού τοκετού, που είναι κατοχυρωμένη αρμοδιότητα της μαίας εδώ και δεκαετίες”, τονίζει η Μαρία Ζησιμάτου, μαία στο νοσοκομείο “Έλενα” και πρόεδρος του Συλλόγου Εργαζομένων του Νοσοκομείου. “Η μαία είναι αυτή που προάγει τον φυσιολογικό τοκετό και εργάζεται καθημερινά, ώστε να αποφεύγονται άσκοπες καισαρικές. Αυτός ο ρόλος, όμως, απουσιάζει πλήρως από το νέο Καθηκοντολόγιο, μας τον αφαιρούν”.

Σημειώνεται ότι, μέχρι σήμερα, το επιστημονικά και θεσμικά κατοχυρωμένο επάγγελμα της μαίας προβλέπει τον αυτόνομο ρόλο της στη φροντίδα της φυσιολογικής κύησης, του τοκετού και της λοχείας, καθώς και στη φροντίδα του νεογνού.

Αυτό είναι που πλέον αμφισβητείται, στερώντας την επαγγελματική ιδιότητα της μαίας και καθιστώντας τες βοηθητικά πρόσωπα των ιατρών.

Όμως, δεν πρόκειται για ένα συντεχνιακό πρόβλημα του κλάδου, αλλά για μια επιλογή που θέτει σε κίνδυνο την ισότιμη και δωρεάν πρόσβαση όλων των γυναικών στη μαιευτική φροντίδα.

“Στο πλαίσιο της καθημερινής μας πρακτικής, οι Μαίες του Μαιευτηρίου «Έλενα Βενιζέλου» διενεργούμε φυσιολογικούς τοκετούς σε γυναίκες ανασφάλιστες και μετανάστριες, οι οποίες δεν διαθέτουν δικό τους θεράποντα ιατρό για την παρακολούθησή τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι Μαίες αναλαμβάνουν ουσιαστικά και υπεύθυνα την ολοκληρωμένη φροντίδα του φυσιολογικού τοκετού, διασφαλίζοντας την ασφάλεια της μητέρας και του νεογνού, αλλά και την ισότιμη πρόσβαση όλων των γυναικών σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας” διαβάζουμε σε επιστολή των μαιών του “Έλενα Βενιζέλου” προς τον Υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη.

“Οι Μαίες προωθούν το φυσικό -φυσιολογικό τοκετό, οδηγώντας στην αποσυμφόρηση των ασφαλιστικών ταμείων έναντι των καισαρικών τομών, που είναι εξαιρετικά δαπανηρές για τα οικονομικά της υγείας ενώ συμμετέχουν δραστικά στην αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας λόγω του ότι μια γυναίκα μπορεί να κυοφορήσει και να γεννήσει με φυσιολογικό τοκετό όσες φορές επιθυμεί, έναντι των καισαρικών τομών που περιορίζουν τις γεννήσεις λόγω βαθμού επικινδυνότητας” προσθέτουν.

Το χρόνιο “αγκάθι” της συνταγογράφησης

Εκτός από τον φυσιολογικό τοκετό, το νέο Καθηκοντολόγιο έρχεται να «σφραγίσει» και τον αποκλεισμό των μαιών από την ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Αν και το δικαίωμα των μαιών να συνταγογραφούν συγκεκριμένα φάρμακα και εξετάσεις που αφορούν την κύηση, τον τοκετό, τη λοχεία και τη φροντίδα του νεογνού είναι θεσμικά κατοχυρωμένο (Π.Δ. 351/1989), στην πράξη έχει καταργηθεί.

Από την καθιέρωση της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, “το Υπουργείο Υγείας ουσιαστικά παρανομεί, καθώς αρνείται πεισματικά να παρέχει στις μαίες τους απαραίτητους κωδικούς. Μας έχει αφαιρέσει το δικαίωμα όχι τυπικά, αλλά ουσιαστικά”, καταγγέλλει η κ. Ζησιμάτου, εξηγώντας πως πρόκειται για μια ακόμα επίθεση στις γυναίκες της Περιφέρειας.

“Οι γυναίκες στην επαρχία διαμαρτύρονται συνέχεια, γιατί δεν μπορούν να συνταγογραφήσουν τις εξετάσεις και τα φάρμακά τους, ειδικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η έλλειψη γυναικολόγων τις καθιστά εξαρτημένες από τις μαίες για τις συνταγογραφήσεις, αλλά και αυτές πλέον είναι με ‘δεμένα χέρια’. Φαίνεται ότι δεν τους ενδιαφέρει, πολύ απλά” αναφέρει, τονίζοντας ότι η νέα ΚΥΑ δυσχεραίνει την παρακολούθηση της κύησης, της λοχείας και τη φροντίδα του νεογνού, αναγκάζοντας τις γυναίκες σε επιπλέον επισκέψεις σε γιατρούς για απλά σκευάσματα ή εξετάσεις και παράλληλα προωθεί την ολοκληρωτική απαξίωση του κλάδου της μαιευτικής.

Οι επαγγελματικοί φορείς καταγγέλλουν ότι το Υπουργείο Υγείας αγνοεί την ελληνική νομοθεσία (Π.Δ. 351/1989) που ορίζει σαφώς τα δικαιώματά τους, την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2005/36/ΕΚ, που κατοχυρώνει την αυτονομία του επαγγέλματος και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, που προτείνει τη μαία ως τον βασικό επαγγελματία για τη βελτίωση των δεικτών μητρικής και νεογνικής υγείας, ενώ ταυτόχρονα επισημαίνει την απουσία ουσιαστικού διαλόγου με επαγγελματίες του κλάδου για τη διαμόρφωση της νέας ρύθμισης.

Γενική απαξίωση του επαγγέλματος

Οι διαμαρτυρίες των μαιών για το νέο καθηκοντολόγιο ανέδειξε, εκτός των άλλων, και τη συνολική υποβάθμιση του επαγγέλματος αλλά και εν γένει των δημόσιων δομών υγείας.

“Ο κλάδος αντιμετωπίζει μια χρόνια έλλειψη προσωπικού, καθώς έχουν να γίνουν προκηρύξεις για μαίες εδώ και πολλά χρόνια. Οι ελάχιστες τελευταίες προσλήψεις δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες” μας εξηγεί μαία στο “Έλενα Βενιζέλου” με 30ετή εμπειρία, η οποία δεν κατονομάζεται, κατόπιν αιτήματός της.

“Ως αποτέλεσμα, πολλές μαίες στα Κέντρα Υγείας της Περιφέρειας, και όχι μόνο, υποχρεώνονται σε αλλότρια καθήκοντα. Εκτελούν χρέη νοσηλευτριών, γραμματειακή υποστήριξη ή κάνουν ενημερώσεις στα σχολεία, αντί να ασκούν τα κύρια μαιευτικά τους καθήκοντα. Ακόμα και σε εξειδικευμένους τομείς, όπως οι μονάδες εντατικής φροντίδας νεογνών, θέσεις που παραδοσιακά ανήκαν σε μαίες στο “Έλενα” καλύπτονται πλέον από νοσηλευτές”, εξηγεί.

Παράλληλα, όπως επισημαίνει, πλέον υπάρχουν “μαίες δύο ταχυτήτων”.

Από τη μία οι μαίες του Δημοσίου και από την άλλη οι μαίες του Ιδιωτικού Τομέα. Και αυτό είναι εύκολα αντιληπτό, αν δούμε ότι παρά τις σκληρές και εξουθενωτικές συνθήκες εργασίας, οι μαίες που εργάζονται στο δημόσιο δεν περιλαμβάνονται στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα (ΒΑΕ), σε αντίθεση με τις μαίες του ιδιωτικού τομέα.

Αυτό μεταφράζεται σε καθυστερημένη συνταξιοδότηση (στα 67 έτη για τις μαίες του Δημοσίου αντί για τα 58-59 έτη για τις μαίες του ιδιωτικού) και χαμηλότερες συντάξεις.

Η σταδιακή αποψίλωση των κατοχυρωμένων επαγγελματικών δικαιωμάτων, η έλλειψη προσωπικού στα δημόσια νοσοκομεία και τα Κέντρα Υγείας της χώρας, οι πενιχροί μισθοί που οδηγούν πολλούς επαγγελματίες να κάνουν δεύτερη δουλειά, καθώς και οι προσπάθειες ανάδειξης νέων ιδιωτικών εγχειρημάτων μαιευτικής φροντίδας την ίδια ώρα που υποβαθμίζονται αντίστοιχες δημόσιες υπηρεσίες, φανερώνουν έναν σχεδιασμό που αφενός δημιουργεί ανισότητες στην πρόσβαση σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη, αφετέρου ενισχύει τη μετατροπή της υγειονομικής φροντίδας σε εμπόρευμα, το οποίο εξαρτάται από το οικονομικό υπόβαθρο των πολιτών, υπονομεύοντας τον δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα της Υγείας.

Οι Σύλλογοι Μαιών-Μαιευτών καλούν σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου στις 11:30 π.μ. έξω από το Υπουργείο Υγείας, διεκδικώντας την απόσυρση της επίμαχης διάταξης.

Σημειώνεται ότι την Τρίτη (3/2), ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, δήλωσε,

«Ως προς την ανησυχία που έχει δημιουργηθεί για το καθηκοντολόγιο των Μαιών – Μαιευτών, δηλώνω ότι τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει και κακώς δημιουργείται αυτή η ανησυχία. Το ζητούμενο προέκυψε από την πρόταση μιας επιτροπής του Υπουργείου Υγείας, πρόταση που δεν έχω κάνει δεκτή».