Από τον Χολομώντα ως τον Άθω: Περιήγηση στη Χαλκιδική του χειμώνα

Η Χαλκιδική έχει ταυτιστεί με τις ατελείωτες αμμουδιές, τα κρυστάλλινα νερά και τα πευκοδάση που κατηφορίζουν μέχρι τη θάλασσα. Είναι ο τόπος των καλοκαιρινών αποδράσεων, των μικρών παραθαλάσσιων οικισμών και των διακοπών κάτω από τον ήλιο.

Κι όμως, αρκεί να απομακρυνθεί κανείς από τις πολυσύχναστες ακτές και να ακολουθήσει τους δρόμους που οδηγούν στην ενδοχώρα και στη βορειοανατολική πλευρά της, για να ανακαλύψει μια Χαλκιδική διαφορετική, γεμάτη εικόνες, ιστορίες και εμπειρίες που δεν περιορίζονται στους καλοκαιρινούς μήνες.

Εδώ, τα παραδοσιακά μακεδονίτικα αρχοντικά διαδέχονται τις καταπράσινες βουνοπλαγιές, τα λιθόστρωτα σοκάκια οδηγούν σε πλατείες με αιωνόβια πλατάνια και οι ορεινές διαδρομές χάνονται μέσα σε δάση καστανιάς και οξιάς. Ιστορικά μνημεία, μικρές κοινότητες που διατηρούν ζωντανές τις παραδόσεις τους, τοπικές γεύσεις και μια φιλοξενία αυθεντική, χωρίς επιτήδευση, συνθέτουν την εικόνα ενός τόπου που αξίζει να γνωρίσει κανείς με τον δικό του ρυθμό.

Η ορεινή και η ανατολική Χαλκιδική προσφέρονται για ένα πολυδιάστατο ταξίδι, που ξεκινά από το βουνό και φτάνει μέχρι τη θάλασσα. Στους πρόποδες του Χολομώντα και του Στρατονικού όρους, η φυσική ομορφιά συνυπάρχει με τη μακεδονίτικη παράδοση και μια μεταλλευτική κληρονομιά που μετρά περισσότερους από 25 αιώνες. Πρόκειται για μια δραστηριότητα που έχει επηρεάσει βαθιά την ιστορία, την οικονομία και την ταυτότητα της περιοχής και συνεχίζεται στις μέρες μας μέσα από τη δραστηριότητα της Ελληνικός Χρυσός.

Από την ατμοσφαιρική Αρναία και τη Μεγάλη Παναγία έως τα Στάγειρα, την Ολυμπιάδα και την Ουρανούπολη, κάθε στάση αποκαλύπτει μια διαφορετική πτυχή της Χαλκιδικής. Η αρχιτεκτονική, τα μνημεία, η γαστρονομία, οι φυσιολατρικές εμπειρίες και η ζεστή φιλοξενία δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια απόδραση που έχει ενδιαφέρον και τις τέσσερις εποχές του χρόνου.

Χωριά και τόποι που έχουν τις δικές τους ιστορίες

Η ορεινή και η ανατολική Χαλκιδική δεν είναι ένας προορισμός που εξαντλείται σε μία μόνο διαδρομή. Είναι μια ολόκληρη γεωγραφία από χωριά, ιστορικούς οικισμούς και μικρές παραθαλάσσιες κοινότητες, που διατηρούν τον δικό τους χαρακτήρα. Από τις δασωμένες πλαγιές του Χολομώντα μέχρι τις ακτές του Στρυμονικού και τον κόλπο του Αγίου Όρους, κάθε τόπος έχει τη δική του αρχιτεκτονική, τις δικές του παραδόσεις και μια ιστορία που αξίζει να ανακαλύψει ο επισκέπτης.

Αρναία: Ένα ζωντανό κομμάτι της μακεδονίτικης παράδοσης

Υπάρχουν χωριά που σε κερδίζουν από την πρώτη βόλτα στα στενά τους, και η Αρναία είναι αναμφίβολα ένα από αυτά. Χτισμένη αμφιθεατρικά σε υψόμετρο περίπου 600 μέτρων, στους καταπράσινους πρόποδες του Χολομώντα, ανήκει διοικητικά στον Δήμο Αριστοτέλη και συγκαταλέγεται στα πιο εντυπωσιακά χωριά της Ελλάδας, αποτελώντας ένα από τα αντιπροσωπευτικότερα δείγματα παραδοσιακής μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής.

Τα προσεκτικά αναπαλαιωμένα αρχοντικά, οι κεραμοσκεπές, οι περιποιημένες αυλές και τα λιθόστρωτα καλντερίμια δημιουργούν ένα ιδιαίτερα ατμοσφαιρικό σκηνικό. Εδώ, η περιπλάνηση δεν χρειάζεται συγκεκριμένο πρόγραμμα. Αρκεί να ακολουθήσει κανείς τα στενά δρομάκια, παρατηρώντας τις αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες των σπιτιών και τις εικόνες της καθημερινότητας ενός οικισμού που έχει καταφέρει να διατηρήσει την ταυτότητά του.

Η Αρναία έχει χαρακτηριστεί Ιστορικός Τόπος και Παραδοσιακός Οικισμός από το 1987, ενώ σημείο αναφοράς της παραμένει η κεντρική πλατεία, το γνωστό «παζάρι», με τον επιβλητικό πλάτανο και τα τρεχούμενα νερά.

Η ιστορία του χωριού ξεδιπλώνεται και μέσα από τα μουσεία και τα μνημεία του. Στο αρχοντικό Γιατράδικο στεγάζεται το Λαογραφικό Μουσείο, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το Μουσείο Υφαντικής, που φωτίζει μια σημαντική πτυχή της τοπικής παράδοσης.

Ξεχωριστή στάση αποτελεί ο ναός του Αγίου Στεφάνου, όπου ένα γυάλινο δάπεδο επιτρέπει στους επισκέπτες να αντικρίσουν σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα από παλαιότερες εκκλησίες, τα οποία αποκαλύφθηκαν μετά την πυρκαγιά του 2005. Πρόκειται για μια σπάνια συνάντηση της θρησκευτικής παράδοσης με τα διαδοχικά στρώματα της ιστορίας.

Η Αρναία, που μέχρι το 1928 ήταν γνωστή ως Λιαρίγκοβη, συνδέεται ιστορικά με τα Μαντεμοχώρια, τους οικισμούς που αναπτύχθηκαν γύρω από την εκμετάλλευση των μεταλλείων της περιοχής. Σήμερα, πέρα από έναν προορισμό με ξεχωριστή αρχιτεκτονική και πολιτιστική φυσιογνωμία, αποτελεί και ιδανική αφετηρία για εξορμήσεις στα δάση και στα μονοπάτια του Χολομώντα.

Μεγάλη Παναγία: Παράδοση, προσκύνημα και ορεινή φύση

Η Μεγάλη Παναγία, γνωστή παλαιότερα με την ονομασία Ρεβενίκια, είναι ένας τόπος με μακρά ιστορία και έντονο θρησκευτικό χαρακτήρα. Η ζωή του χωριού συνδέεται στενά με την παράδοση, ενώ το προσκύνημα της Παναγίας αποτελεί σημείο αναφοράς και πόλο έλξης για επισκέπτες.

Η γοητεία της περιοχής, ωστόσο, δεν περιορίζεται στα θρησκευτικά της μνημεία. Οι γύρω διαδρομές, μέσα στο φυσικό τοπίο της ορεινής Χαλκιδικής, προσφέρονται για περιπάτους, μικρές εξορμήσεις και γνωριμία με την ήρεμη πλευρά της μακεδονίτικης υπαίθρου.

Η Μεγάλη Παναγία συνδέεται διαχρονικά και με τη μεταλλευτική ιστορία του τόπου. Σε κοντινή απόσταση βρίσκονται οι Σκουριές, ένα σημαντικό κοίτασμα χαλκού και χρυσού, που αποτελεί μέρος της σύγχρονης μεταλλευτικής δραστηριότητας της Ελληνικός Χρυσός.

Η αξιοποίηση του κοιτάσματος ενισχύει την προοπτική να καθιερωθεί η Ελλάδα μεταξύ των κορυφαίων ευρωπαϊκών χωρών στην παραγωγή χαλκού και χρυσού. Παράλληλα, η σύγχρονη μεταλλευτική δραστηριότητα και οι επενδύσεις στην περιοχή συνδέονται με ζητήματα περιβαλλοντικής φροντίδας, αποκατάστασης του τοπίου και στήριξης των ορεινών κοινοτήτων, αναδεικνύοντας τη σημασία της ισορροπίας ανάμεσα στην οικονομική ανάπτυξη και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Στάγειρα και Ολυμπιάδα: Στα ίχνη του Αριστοτέλη, με θέα το Αιγαίο

Στην ανατολική Χαλκιδική, η ιστορία έχει ένα από τα σημαντικότερα ονόματα της παγκόσμιας φιλοσοφίας: τον Αριστοτέλη, ο οποίος γεννήθηκε στα αρχαία Στάγειρα το 384 π.Χ.
Η επίσκεψη στην περιοχή είναι μια ευκαιρία να ακολουθήσει κανείς τα ίχνη του μεγάλου φιλοσόφου, συνδυάζοντας τον πολιτισμό με τη φυσική ομορφιά. Στον αρχαιολογικό χώρο των Αρχαίων Σταγείρων, κοντά στην Ολυμπιάδα, σώζονται κατάλοιπα της αρχαίας πόλης, που επιτρέπουν στον επισκέπτη να προσεγγίσει την ιστορία ενός από τους σημαντικότερους τόπους της αρχαιότητας.

Στο Άλσος του Αριστοτέλη, η γνωριμία με τη φιλοσοφική και επιστημονική σκέψη αποκτά μια πιο βιωματική διάσταση, καθώς οι επισκέπτες μπορούν να εξερευνήσουν τις φυσικές επιστήμες μέσα από διαδραστικές εφαρμογές.

Η περιοχή των Σταγείρων αποτελεί, παράλληλα, μια εξαιρετική αφετηρία για περιηγήσεις στις ορεινές διαδρομές, για επαφή με τη φύση και για ανακάλυψη της τοπικής γαστρονομίας.
Λίγο πιο πέρα, η Ολυμπιάδα φέρνει τη διαδρομή ξανά δίπλα στη θάλασσα. Ο παραθαλάσσιος οικισμός, που δημιουργήθηκε το 1923, συνδυάζει τη γαλήνια ατμόσφαιρα των ακτών της ανατολικής Χαλκιδικής με σημαντικούς ιστορικούς τόπους.

Η Ολυμπιάδα προσφέρεται για μια στάση που ενώνει τη χαλαρή παραθαλάσσια ζωή με την εξερεύνηση του παρελθόντος. Ταυτόχρονα, η ευρύτερη περιοχή συνδέεται με τη σύγχρονη μεταλλευτική δραστηριότητα, καθώς εδώ λειτουργεί μεταλλείο που σχετίζεται με την παραγωγή χρυσού, αργύρου, μολύβδου και ψευδαργύρου, συνεχίζοντας μια παράδοση αιώνων.

Στρατώνι: Από τα μεταλλεία στον Αλέξη Ζορμπά και τον Νίκο Καββαδία

Σε μικρή απόσταση από τα Στάγειρα και την Ολυμπιάδα, το Στρατώνι είναι ένας τόπος όπου η ιστορία της μεταλλευτικής δραστηριότητας συναντά τη συλλογική μνήμη, τη λογοτεχνία και τη σύγχρονη ζωή.

Η ανάπτυξη του οικισμού συνδέθηκε στενά με τα μεταλλεία της περιοχής, ενώ η νεότερη ιστορία του διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Τότε εγκαταστάθηκαν εδώ πρόσφυγες από το Μπάλια-Μαντέμ της Μικράς Ασίας, πολλοί από τους οποίους είχαν ήδη εμπειρία από την εργασία στα μεταλλεία.

Ο σεισμός του 1932 αποτέλεσε ένα ακόμη ορόσημο στην ιστορία του Στρατωνίου, καθώς ακολούθησε η ανοικοδόμηση του οικισμού. Μάλιστα, ο σχεδιασμός των κατοικιών του αποδίδεται στον αρχιτέκτονα Κωνσταντίνο Δοξιάδη, γνωστό και από το έργο του στα Άσπρα Σπίτια της Βοιωτίας.

Πέρα όμως από τη μεταλλευτική και αρχιτεκτονική του ιστορία, το Στρατώνι κρύβει και ενδιαφέρουσες πολιτιστικές αναφορές.

Εδώ εργάστηκε για ένα διάστημα ως μεταλλωρύχος ο πραγματικός Αλέξης Ζορμπάς, η προσωπικότητα που ενέπνευσε τον Νίκο Καζαντζάκη να δημιουργήσει έναν από τους διασημότερους ήρωες της ελληνικής λογοτεχνίας.

Μια εξίσου ξεχωριστή σύνδεση του χωριού με την ποίηση αποκαλύπτεται στο ανοιχτό γήπεδο μπάσκετ. Η περίφραξή του είναι διακοσμημένη με μουσικές νότες από το «Φάτα Μοργκάνα» του Νίκου Καββαδία, το μελοποιημένο ποίημα στο οποίο ο σπουδαίος ποιητής αναφέρεται στο Στρατώνι.

Το 2010, το γήπεδο πήρε το όνομα του Νίκου Καββαδία, ενώ αποκαλύφθηκε και ανδριάντας του, ως φόρος τιμής στη σχέση του με τον τόπο. Είναι μια ιδιαίτερη πολιτιστική λεπτομέρεια που προσθέτει ακόμη μία ιστορία στην περιήγηση.

Γομάτι: Η ήσυχη γοητεία της ενδοχώρας

Για όσους αναζητούν πιο χαμηλούς ρυθμούς και εικόνες μακριά από την έντονη τουριστική κίνηση, το Γομάτι αποτελεί μια ενδιαφέρουσα επιλογή στη βορειοανατολική Χαλκιδική.

Περιτριγυρισμένο από αγροτικές εκτάσεις και καταπράσινους λόφους, το χωριό διατηρεί μια γαλήνια ατμόσφαιρα, προσφέροντας στον επισκέπτη την ευκαιρία να γνωρίσει την καθημερινότητα της ενδοχώρας.

Η θέση του επιτρέπει, ωστόσο, και μια εύκολη αλλαγή σκηνικού. Σε σχετικά μικρή απόσταση βρίσκονται οι παραλίες Δεβελίκι και Καστρί, δημιουργώντας έναν ελκυστικό συνδυασμό βουνού, εξοχής και θάλασσας.

Το Γομάτι είναι από εκείνες τις στάσεις που ταιριάζουν ιδανικά σε ένα ταξίδι χωρίς βιασύνη, όπου η διαδρομή έχει την ίδια αξία με τον προορισμό.

Ουρανούπολη και Αμμουλιανή: Εκεί όπου η διαδρομή συναντά το Άγιο Όρος

Φτάνοντας στην Ουρανούπολη, το τοπίο αλλάζει και πάλι. Στο κατώφλι της χερσονήσου του Άθω, ο οικισμός αποτελεί την πύλη προς το Άγιο Όρος, έναν τόπο με ιδιαίτερη ιστορική και θρησκευτική σημασία.

Σήμα κατατεθέν της Ουρανούπολης είναι ο βυζαντινός Πύργος του Προσφορίου, που δεσπόζει κοντά στο λιμάνι και αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα μνημεία της περιοχής. Η παρουσία του θυμίζει τη μακραίωνη ιστορία του τόπου, προσδίδοντας ξεχωριστή ατμόσφαιρα στον παραθαλάσσιο οικισμό.

Από το λιμάνι αναχωρούν καραβάκια που πραγματοποιούν περιηγήσεις κατά μήκος της δυτικής πλευράς του Αγίου Όρους. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη εμπειρία, καθώς οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να αντικρίσουν από τη θάλασσα τις μονές της μοναστικής πολιτείας και να γνωρίσουν μια διαφορετική όψη αυτού του μοναδικού τόπου.

Η Ουρανούπολη, ωστόσο, δεν απευθύνεται αποκλειστικά στους επισκέπτες που ενδιαφέρονται για τον θρησκευτικό τουρισμό. Οι όμορφες παραλίες, οι περιπατητικές διαδρομές και η εύκολη πρόσβαση σε κοντινούς νησιωτικούς προορισμούς την καθιστούν ιδανική βάση για περισσότερες εξορμήσεις.

Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η Αμμουλιανή και τα Δρένια, που συμπληρώνουν την εικόνα της ανατολικής Χαλκιδικής με τιρκουάζ νερά και μικρές αμμουδιές.

Η Αμμουλιανή, το μοναδικό κατοικημένο νησί της Κεντρικής Μακεδονίας, υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Αριστοτέλη. Βρίσκεται απέναντι από την Τρυπητή, στον κόλπο του Αγίου Όρους, και αποτελεί έναν μικρό νησιωτικό παράδεισο, όπου οι αμμουδιές, τα γαλαζοπράσινα νερά και τα καταπράσινα τοπία δημιουργούν τις ιδανικές συνθήκες για χαλάρωση.

Είναι η θαλασσινή κατάληξη μιας διαδρομής που μπορεί να έχει ξεκινήσει από τα ορεινά χωριά του Χολομώντα, αποδεικνύοντας πόσο διαφορετικές εμπειρίες χωρούν στην ίδια περιοχή.

Χολομώντας: Στα μονοπάτια ενός καταπράσινου βουνού

Αν υπάρχει ένας τρόπος να γνωρίσει κανείς πραγματικά την ορεινή Χαλκιδική, αυτός είναι να ακολουθήσει τους δρόμους και τα μονοπάτια της. Είτε με το αυτοκίνητο είτε πεζή, το φυσικό τοπίο προσφέρει διαρκείς εναλλαγές, από πυκνά δάση μέχρι μικρά ξέφωτα, ρυάκια και πηγές.

Ο Χολομώντας, με υψόμετρο που φτάνει τα 1.165 μέτρα, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ορεινούς όγκους της Χαλκιδικής. Τα δάση καστανιάς, οξιάς, δρυός και πεύκου δημιουργούν έναν εντυπωσιακό φυσικό κόσμο, που μεταμορφώνεται με το πέρασμα των εποχών.

Το φθινόπωρο, οι πλαγιές γεμίζουν με θερμές αποχρώσεις του χρυσού και του κόκκινου. Τον χειμώνα, το τοπίο αποκτά μια πιο ήσυχη, σχεδόν απόκοσμη γοητεία. Την άνοιξη, η βλάστηση ανανεώνεται, ενώ το καλοκαίρι οι σκιερές διαδρομές προσφέρουν μια δροσερή εναλλακτική στις παραλίες.

Τα μονοπάτια της ανατολικής Χαλκιδικής προσελκύουν ολοένα και περισσότερους φυσιολάτρες, αναδεικνύοντας την περιοχή σε έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα προορισμό για πεζοπορία και δραστηριότητες στη φύση.

Μια από τις ομορφότερες διαδρομές μπορεί να ξεκινήσει από την Αρναία και να συνεχιστεί προς τον Ταξιάρχη και τη Βαρβάρα, με ενδιάμεσες στάσεις για περιπάτους και εξερεύνηση.

Στην περιοχή του Ταξιάρχη, τα πυκνά ελατοδάση δημιουργούν ένα επιβλητικό πράσινο σκηνικό, ενώ οι καταρράκτες της Βαρβάρας, κρυμμένοι μέσα στην πλούσια βλάστηση, αποτελούν μια από τις πιο ξεχωριστές φυσιολατρικές εμπειρίες της περιοχής.

Για όσους επιθυμούν να συνδυάσουν την επαφή με τη φύση με την ιστορική ανακάλυψη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο Αριστοτελικός Περίπατος, μια διαδρομή που συνδέει το φυσικό περιβάλλον με την κληρονομιά του μεγάλου φιλοσόφου.

Η βασική διαδρομή ενώνει το Άλσος του Αριστοτέλη, το μοναδικό θεματικό πάρκο της Χαλκιδικής στα Στάγειρα, με τον αρχαιολογικό χώρο των Αρχαίων Σταγείρων. Στην πορεία, ο περιπατητής κινείται μέσα από τοπία με πλούσια βλάστηση, απολαμβάνοντας σε αρκετά σημεία τη θέα προς το Αιγαίο.

Πέρα από αυτή τη χαρακτηριστική διαδρομή, ένα ευρύτερο δίκτυο μονοπατιών συνδέει έξι κοινότητες της περιοχής: την Ολυμπιάδα, τη Βαρβάρα, το Νεοχώρι, τα Στάγειρα, τη Στρατονίκη και το Στρατώνι.

Οι διαδρομές αυτές προσφέρουν την ευκαιρία να ανακαλύψει κανείς την ενδοχώρα πέρα από τους γνωστούς παραθαλάσσιους προορισμούς, περπατώντας ανάμεσα σε δασωμένους λόφους, οικισμούς και τοπία που διατηρούν τον φυσικό τους χαρακτήρα.

Στην ίδια φιλοσοφία εντάσσονται και οι «Δρόμοι του Αλέξη Ζορμπά», οι οποίοι ακολουθούν μονοπάτια γύρω από το Παλαιοχώρι και φτάνουν έως το βυζαντινό Κάστρο Νέπωσι.

Εδώ, η φύση έχει και τη δική της χαρακτηριστική ευωδιά: θυμάρι, ρίγανη και άγρια βλάστηση συνοδεύουν τον περιπατητή, σε μια διαδρομή που συνδυάζει το φυσικό τοπίο με τις ιστορίες και τις προσωπικότητες που σημάδεψαν την περιοχή.

Μια ιστορία 25 αιώνων κάτω από τη γη

Για να κατανοήσει κανείς την ταυτότητα της βορειοανατολικής Χαλκιδικής, χρειάζεται να γνωρίσει και ένα κομμάτι της ιστορίας της που δεν είναι πάντοτε ορατό με την πρώτη ματιά: τη μεταλλευτική της κληρονομιά, η οποία εκτείνεται σε βάθος περίπου 25 αιώνων.

Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, η εξόρυξη μετάλλων στην περιοχή είχε ξεκινήσει ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ., ενώ η αξιοποίηση των ορυκτών πόρων συνεχίστηκε αδιάλειπτα μέσα από διαφορετικές ιστορικές περιόδους, από τη ρωμαϊκή και τη βυζαντινή έως την οθωμανική.

Ο ορυκτός πλούτος της Χαλκιδικής υπήρξε μέρος της ευρύτερης οικονομικής ιστορίας της αρχαίας Μακεδονίας, η οποία γνώρισε ιδιαίτερη ακμή κατά την περίοδο του Φιλίππου Β΄ και του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Μάλιστα, σύμφωνα με μια ιστορική εκδοχή που εξακολουθεί να αναφέρεται, η εκμετάλλευση των μεταλλευμάτων της περιοχής ενδέχεται να συνέβαλε στη χρηματοδότηση των εκστρατειών του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Κατά τη βυζαντινή περίοδο, τα Σιδηροκαύσια αναδείχθηκαν σε σημαντικό μεταλλευτικό κέντρο. Αργότερα, τα γνωστά Μαντεμοχώρια συνέδεσαν άρρηκτα την οικονομική και κοινωνική τους ανάπτυξη με την εξόρυξη και την κατεργασία μεταλλευμάτων.

Η μεταλλευτική δραστηριότητα δεν επηρέασε μόνο την οικονομία. Διαμόρφωσε οικισμούς, επαγγέλματα, τοπικές παραδόσεις και κοινότητες, αφήνοντας ένα αποτύπωμα που παραμένει ορατό μέχρι σήμερα.

Ένα σημαντικό ορόσημο καταγράφεται το 1893, όταν εμφανίζεται η ονομασία «Μεταλλεία Κασσάνδρας», η οποία χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα για το μεταλλευτικό συγκρότημα της βορειοανατολικής Χαλκιδικής.

Τα Μεταλλεία Κασσάνδρας βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Αριστοτέλη και αποτελούν σήμερα ένα σύνολο μεταλλευτικών και υποστηρικτικών εγκαταστάσεων, που συνεχίζουν τη μακραίωνη σχέση της περιοχής με τον ορυκτό της πλούτο.

Στο σύγχρονο αυτό σύμπλεγμα περιλαμβάνονται το μεταλλείο χαλκού-χρυσού των Σκουριών, ένα από τα εμβληματικότερα έργα της περιοχής, και το παραγωγικό μεταλλείο της Ολυμπιάδας, όπου η μεταλλευτική δραστηριότητα συνδέεται με την παραγωγή χρυσού, αργύρου, μολύβδου και ψευδαργύρου.

Στις εγκαταστάσεις περιλαμβάνονται επίσης ο Χώρος Ξηρής Απόθεσης μεταλλευτικών καταλοίπων Κοκκινόλακκα, οι λιμενικές και αποθηκευτικές εγκαταστάσεις του Στρατωνίου, καθώς και το μεταλλείο Μαύρων Πετρών, το οποίο από τα τέλη του 2021 βρίσκεται σε καθεστώς φροντίδας και συντήρησης.

Σήμερα, η δραστηριότητα της Ελληνικός Χρυσός αποτελεί τη σύγχρονη συνέχεια αυτής της μεταλλευτικής ιστορίας, συνδέοντας την οικονομική εξέλιξη της περιοχής με τις νέες επενδύσεις και τις προκλήσεις της περιβαλλοντικής διαχείρισης.

Έτσι, η βορειοανατολική Χαλκιδική αποκαλύπτεται ως ένας τόπος με πολλές και διαφορετικές όψεις. Ένας προορισμός όπου το φυσικό τοπίο, οι παραδοσιακοί οικισμοί, η φιλοσοφική και πολιτιστική κληρονομιά και η μεταλλευτική ιστορία συνυπάρχουν, διαμορφώνοντας μια ιδιαίτερη ταυτότητα