Το σκάνδαλο Έπσταϊν προκαλεί τριγμούς στην Ευρώπη, αλλά τι γίνεται με τις ΗΠΑ;

Σοκ στις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές ελίτ της Ευρώπης έχει προκαλέσει η δημοσίευση εγγράφων του Τζέφρι Έπσταϊν από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, καταστρέφοντας καριέρες και ανοίγοντας πολιτικές και ποινικές έρευνες.

Όπως γράφει το AP News, ο πρώην πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ουάσινγκτον, Πίτερ Μάντελσον, απολύθηκε και ενδέχεται να οδηγηθεί στη φυλακή. Ο Βρετανός Πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ αντιμετωπίζει κρίση ηγεσίας λόγω του διορισμού του Μάντελσον. Στη Νορβηγία, τη Σουηδία και τη Σλοβακία έχουν πέσει ανώτερα στελέχη. Και, ακόμη και πριν από την τελευταία δημοσίευση εγγράφων, ο Άντριου Μάουντμπατεν-Γουίνδσορ, αδελφός του βασιλιά Κάρολου Γ’, έχασε τα παράσημα, τον τίτλο του πρίγκιπα και την κρατική του κατοικία.

Εκτός από τον πρώην Πρίγκιπα Άντριου, κανείς από αυτούς δεν αντιμετωπίζει κατηγορίες για σεξουαλική κακοποίηση. «Ο Έπσταϊν συγκέντρωνε γύρω του ισχυρούς ανθρώπους όπως άλλοι μαζεύουν μίλια επιβράβευσης», δήλωσε ο Μάρκ Στίβενς, ειδικός στο διεθνές και ανθρωπινό Δίκαιο στο Howard Kennedy στο Λονδίνο. «Αλλά τα αποδεικτικά στοιχεία είναι τώρα δημόσια και μερικοί ίσως να εύχονταν να… είχαν ταξιδέψει λιγότερο».

Ωστόσο, στις ΗΠΑ, η πολυαναμενόμενη δημοσίευση δεν έχει προκαλέσει την ίδια  λογοδοσία για τους συνεργάτες του Epstein — τουλάχιστον μέχρι στιγμής.

Ο Ρομπ Φορντ, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, δήλωσε ότι στη Βρετανία, «αν είσαι σε αυτά τα αρχεία, έχει μπλέξει σε μια μεγάλη περιπέτεια».

«Αυτό υποδεικνύει ότι έχουμε πιο λειτουργικά μέσα ενημέρωσης, έχουμε πιο λειτουργική δομή λογοδοσίας, ότι υπάρχει ακόμα κάποιο επίπεδο ντροπής στην πολιτική, ότι οι άνθρωποι θα πουν: “Αυτό απλώς δεν είναι αποδεκτό, αυτό απλώς δεν γίνεται“», δήλωσε.

Συνέπειες στη Βρετανία

Οι Βρετανοί που επηρεάστηκαν από τις σχέσεις τους με τον Epstein είναι πολλοί. Αρχικά, ο πρώην Πρίγκιπας Άντριου — ο οποίος πλήρωσε εκατομμύρια για να διευθετήσει μια αγωγή με ένα από τα θύματα του Έπσταϊν και αντιμετωπίζει πιέσεις να καταθέσει στις ΗΠΑ — και την πρώην σύζυγό του Σάρα Φέργκιουσον, της οποίας το φιλανθρωπικό ίδρυμα έκλεισε αυτή την εβδομάδα.

Ο βετεράνος πολιτικός Μάντελσον είχε υποβαθμίσει τις σχέσεις του με τον Epstein, παρά το γεγονός ότι τον αποκαλούσε «τον καλύτερό μου φίλο» το 2003. Τα νέα έγγραφα δείχνουν ότι η επαφή συνεχίστηκε για χρόνια μετά την καταδίκη του χρηματιστή το 2008 για σεξουαλικά αδικήματα με ανήλικο. Σε ένα μήνυμα του Ιουλίου του 2009, ο Μάντελσον φέρεται να αναφερόταν στην αποφυλάκιση του Έπσταϊν ως «η μέρα της απελευθέρωσης».

Ο Στάρμερ απέλυσε τον Μάντελσον τον Σεπτέμβριο λόγω των προηγούμενων αποκαλύψεων για τις σχέσεις του με τον Έπσταϊν. Τώρα, η βρετανική αστυνομία διεξάγει έρευνα για το αν ο Μάντελσον διέπραξε κακοδιαχείριση δημόσιου αξιώματος, παραδίδοντας ευαίσθητες κυβερνητικές πληροφορίες στον Έπσταϊν.

Ο Στάρμερ ζήτησε συγνώμη από τα θύματα του Έπσταϊν και υποσχέθηκε να δημοσιεύσει έγγραφα που θα δείξουν ότι ο Μάντελσον είπε ψέματα κατά τη διάρκεια της αξιολόγησής του για τη θέση του πρέσβη. Ωστόσο, αυτό ίσως να μην είναι αρκετό για να σταματήσει τους οργισμένους βουλευτές που προσπαθούν να απομακρύνουν τον πρωθυπουργό από το αξίωμά του.

Αμερικανικές σχέσεις

Οι ΗΠΑ έχουν πιο συνεπές και διαφανές ιστορικό από τη Βρετανία όσον αφορά τον αποχαρακτηρισμό και τη δημοσιοποίηση πληροφοριών.

Ο Άλεξ Θόμας, εκτελεστικός διευθυντής του think tank Institute for Government, είπε ότι «υπάρχει κάτι στην κοινοβουλευτική δημοκρατία», καθώς ο πρωθυπουργός πρέπει να διατηρεί την εμπιστοσύνη του Κοινοβουλίου για να παραμείνει στην εξουσία, «το οποίο πιστεύω ότι βοηθά στην ενίσχυση της λογοδοσίας»

Έχουν υπάρξει μερικοί διακεκριμένοι Αμερικανοί που αντιμετώπισαν συνέπειες λόγω των φιλικών τους σχέσεων με τον Έπσταϊν. Ο πιο εξέχων είναι ο πρώην Υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Λάρι Σάμερς, ο οποίος βγήκε σε άδεια από ακαδημαϊκές θέσεις στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ στα τέλη του περασμένου έτους.

Ο Μπραντ Καρπ παραιτήθηκε την περασμένη εβδομάδα από τη θέση του προέδρου της κορυφαίας αμερικανικής δικηγορικής εταιρείας Paul Weiss μετά τις αποκαλύψεις, και η Εθνική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου δήλωσε ότι θα εξετάσει τη σχέση του Έπσταϊν με τον συνιδιοκτήτη των New York Giants, Στιβ Τις, ο οποίος αντάλλαξε μηνύματα μαζί του για πιθανά ραντεβού με ενήλικες γυναίκες.

Άλλοι Αμερικανοί συνεργάτες του Έπσταϊν δεν έχουν αντιμετωπίσει σοβαρές κυρώσεις ακόμη, όπως ο πρώην σύμβουλος του Τραμπ, Στιβ Μπάνον, ο οποίος αντάλλαξε εκατοντάδες μηνύματα μαζί του, ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ, ο οποίος αποδέχτηκε πρόσκληση να επισκεφτεί το ιδιωτικό νησί του Έπσταϊν, και ο δισεκατομμυριούχος Ίλον Μασκ, ο οποίος μιλούσε μαζί του για επίσκεψη στο νησί του, αλλά ισχυρίζεται ότι ποτέ δεν πήγε.

Ο πρώην Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον θα καταθέσει ενώπιον του Κογκρέσου για τη φιλία του με τον Έπσταϊν. Ο Τραμπ, επίσης, έχει αντιμετωπίσει επανειλημμένα ερωτήσεις σχετικά με τις σχέσεις του με τον Έπσταϊν.

Ευρωπαϊκές έρευνες

Τα αρχεία του Έπσταϊν αποκαλύπτουν το παγκόσμιο δίκτυο των βασιλικών, πολιτικών ηγετών, δισεκατομμυριούχων, τραπεζιτών και ακαδημαϊκών που ο πλούσιος χρηματιστής δημιούργησε γύρω του.

Σε όλη την Ευρώπη, αξιωματούχοι έχουν παραιτηθεί ή αντιμετωπίζουν κριτική μετά την αποκάλυψη σχέσεων με τον Έπσταϊν.

Η Τζοάνα Ρούμπινσταϊν, αξιωματούχος του ΟΗΕ από τη Σουηδία, παραιτήθηκε αφότου αποκαλύφθηκε ότι το 2012 είχε επισκεφθεί το νησί του Έπσταϊν στην Καραϊβική. Ο Μιροσλάβ Λάιτσακ, σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του πρωθυπουργού της Σλοβακίας, παραιτήθηκε λόγω της επικοινωνίας του με τον Έπσταϊν, η οποία περιλάμβανε συζητήσεις για «όμορφες» κοπέλες.

Η Λετονία, η Λιθουανία και η Πολωνία έχουν ξεκινήσει εκτεταμένες επίσημες έρευνες στα έγγραφα. Ο Πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τούσκ, δήλωσε ότι μια ομάδα θα εξετάσει τα αρχεία για πιθανά θύματα στην Πολωνία και οποιαδήποτε σύνδεση μεταξύ του Έπσταϊν και των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών.

Ο Έπσταϊν έδειξε ενδιαφέρον για την ευρωπαϊκή πολιτική, σε ένα email ανταλλαγής με τον δισεκατομμυριούχο Πέτερ Τιλ, όπου αποκάλεσε την ψήφο του 2016 του Ηνωμένου Βασιλείου για την έξοδο από την ΕΕ ως «μόνο η αρχή».

Ο Γκρεγκορί Ρους, διευθυντής του προγράμματος Ευρώπης στο think tank Chatham House, δήλωσε ότι τα έγγραφα αποκαλύπτουν το δίκτυο επαφών του Έπσταϊν στην Ευρώπη, «και το επίπεδο πρόσβασης όχι μόνο αυτών που ήταν ήδη στην εξουσία, αλλά και αυτών που έμπαιναν εκεί».

Αποκαλύψεις στη Νορβηγία

Λίγες χώρες έχουν συγκλονιστεί όσο η Νορβηγία από τις αποκαλύψεις για τον Έπσταϊν.

Η οικονομική μονάδα εγκλημάτων της χώρας έχει ξεκινήσει έρευνα για την κακοδιοίκηση του πρώην Πρωθυπουργού Θόρμπγιορν Γιαγκλάντ — ο οποίος υπήρξε επικεφαλής της επιτροπής που απονέμει το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης — λόγω των σχέσεών του με τον Έπσταϊν.

Επίσης εμπλέκονται το διάσημο διπλωματικό ζευγάρι της Νορβηγίας, Τέρτζε Ρόντ-Λάρσεν και Μόνα Γιούλ, που ήταν κεντρικά πρόσωπα στις ειρηνευτικές προσπάθειες Ισραήλ-Παλαιστίνης τη δεκαετία του ’90. Η Γιούλ έχει ανασταλεί από τη θέση της ως πρέσβης της Νορβηγίας στην Ιορδανία μετά τις αποκαλύψεις, που περιλαμβάνουν το γεγονός ότι ο Έπσταϊν άφησε στα παιδιά του ζευγαριού 10 εκατομμύρια δολάρια σε μια διαθήκη που συντάχθηκε λίγο πριν το θάνατό του, από αυτοκτονία, σε μια φυλακή της Νέας Υόρκης το 2019.

Ο σεβασμός των Νορβηγών για την βασιλική οικογένεια έχει υποστεί πλήγμα από νέες λεπτομέρειες σχετικά με τη φιλία του Έπσταϊν με την Πριγκίπισσα Μέττε-Μαρίτ, η οποία είναι σύζυγος του κληρονόμου του θρόνου, Πρίγκιπα Χάακον. Τα αρχεία περιλαμβάνουν αστεία μηνύματα και email στα οποία σχεδίαζαν, μεταξύ άλλων, επισκέψεις σε ακίνητα του Έπσταϊν.

Η πριγκίπισσα ζήτησε συγνώμη την Παρασκευή «σε όλους όσους έχει απογοητεύσει».