Η Χαμάς εκλέγει νέο μεταβατικό ηγέτη εν μέσω διεθνών πιέσεων

Η Χαμάς διεξάγει εκλογές για την ανάδειξη νέου μεταβατικού ηγέτη, όπως αποκάλυψε στο BBC ανώτερος Παλαιστίνιος αξιωματούχος με γνώση των εσωτερικών διεργασιών της οργάνωσης.

Η ψηφοφορία εκτυλίσσεται στη Γάζα, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, αλλά και ανάμεσα στα μέλη της Χαμάς που βρίσκονται εκτός παλαιστινιακών εδαφών.

Σύμφωνα πάντα με τις πηγές του BBC, το αποτέλεσμα αναμένεται να λειτουργήσει ως βαρόμετρο για την κατεύθυνση που θα επιλέξει το κίνημα, ιδίως σε μια συγκυρία όπου οι ΗΠΑ και άλλοι διαμεσολαβητές συζητούν για τη μεταπολεμική διακυβέρνηση της Γάζας, την ανοικοδόμηση και το μέλλον των ένοπλων οργανώσεων στην περιοχή.

Οι εσωτερικές κάλπες στήνονται αφού αποδεκατίστηκε η ηγεσία της Χαμάς από ισραηλινά πλήγματα, που ακολούθησαν τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο Ισραήλ, κατά τις οποίες περίπου 1.200 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 251 απήχθησαν.

Μυστική ψηφοφορία σε σκιά πολέμου

Στη Γάζα, σύμφωνα με την ίδια πηγή, τα μέλη έχουν ήδη ψηφίσει μυστικά. Δεν είναι ωστόσο σαφές αν η διαδικασία έχει ολοκληρωθεί σε όλες τις γεωγραφικές ζώνες όπου δρα η οργάνωση. Όταν ανακοινωθεί το αποτέλεσμα, ο νέος επικεφαλής θα αναλάβει καθήκοντα για έναν χρόνο.

Η Χαμάς κυβερνά τη Λωρίδα της Γάζας, ενώ τα τελευταία χρόνια καταγράφει αυξημένη επιρροή και στη Δυτική Όχθη, παρά τους αυστηρούς περιορισμούς που επιβάλλουν τόσο ο ισραηλινός στρατός όσο και οι δυνάμεις ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής.

Τον Οκτώβριο τέθηκε σε ισχύ εκεχειρία στη Γάζα με την υποστήριξη των ΗΠΑ, ενώ οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται για τις επόμενες φάσεις της συμφωνίας.

Σύμφωνα με τους όρους του αμερικανικού σχεδίου που βρίσκεται στο τραπέζι, η Χαμάς δεν θα έχει ρόλο στη μελλοντική διακυβέρνηση της Γάζας. Η διοίκηση της περιοχής προβλέπεται να περάσει σταδιακά στην Παλαιστινιακή Αρχή – η οποία ήδη ασκεί διοίκηση σε τμήματα της Δυτικής Όχθης – αφού προηγηθούν μεταρρυθμίσεις.

Ηγετικό κενό και εσωτερική μάχη διαδοχής

Ο γενικός επικεφαλής της Χαμάς, Γιαχία Σινουάρ, σκοτώθηκε από ισραηλινές δυνάμεις στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2024. Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Ιούλιο του ίδιου έτους, ο πολιτικός ηγέτης της οργάνωσης Ισμαήλ Χανίγια έχασε τη ζωή του σε ισραηλινή επίθεση στο Ιράν.

Τον ίδιο μήνα, ισραηλινό αεροπορικό πλήγμα στη Γάζα σκότωσε και τον στρατιωτικό διοικητή της Χαμάς, Μοχάμεντ Ντέιφ.

Η θέση του ανώτατου επικεφαλής παραμένει κενή μετά τους θανάτους των Χανίγια και Σινουάρ. Η οργάνωση καθοδηγείται μεταβατικά από επιτροπή, υπό τον Μοχάμεντ Νταρουίς, με έδρα το Κατάρ, ο οποίος ανέλαβε μετά τη δολοφονία του προκατόχου του.

Βάσει του εσωτερικού κανονισμού της Χαμάς, ο επικεφαλής εκλέγεται από εκλεκτορικό σώμα περίπου 86 μελών, που προέρχονται από το Γενικό Συμβούλιο Σούρα, το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων της οργάνωσης και εκπροσωπεί τη Γάζα, τη Δυτική Όχθη, Παλαιστίνιους κρατουμένους στο Ισραήλ και στελέχη που βρίσκονται στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο που μίλησε στο BBC, η αναμέτρηση διαμορφώνεται κυρίως ανάμεσα σε δύο πρόσωπα:

• Ο Χαλίλ αλ-Χάγια, επικεφαλής της Χαμάς στη Γάζα, ο οποίος θεωρείται πολιτικά ευθυγραμμισμένος με τους Σινουάρ και Χανίγια.
• Και ο Χάλεντ Μεσάαλ, επικεφαλής της Χαμάς στο εξωτερικό και μία από τις ιστορικές μορφές του κινήματος, που έχει διατελέσει γενικός ηγέτης για σχεδόν δύο δεκαετίες. Ο Μεσάαλ εκτιμάται ότι βρίσκεται σήμερα στη Ντόχα του Κατάρ.

Στις εσωτερικές συζητήσεις έχουν ακουστεί και άλλα ονόματα, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί επίσημη λίστα υποψηφίων.