Επτά συμβουλές από ειδικούς για σωστή ούρηση

Η ούρηση αποτελεί μια βασική λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού και συνήθως συμβαίνει χωρίς ιδιαίτερη σκέψη ή προσοχή.

Ωστόσο, παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, η λήψη φαρμάκων και πολλές άλλες μεταβλητές μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το ουροποιητικό σύστημα.

Επειδή υπάρχουν μεγάλες διαφορές από άνθρωπο σε άνθρωπο, είναι σημαντικό να μην αγνοεί κανείς κάτι που φαίνεται ασυνήθιστο για το σώμα του, επισημαίνει η δρ Βανίτα Σίμμα-Τσιάνγκ, ουρολόγος και αναπληρώτρια καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή Icahn του Mount Sinai στη Νέα Υόρκη.

Πολλά προβλήματα μπορεί να σχετίζονται με διαφορετικές φάσεις της λειτουργίας της ουροδόχου κύστης, όπως η αποθήκευση των ούρων, η αποβολή τους ή το υπόλοιπο που παραμένει μετά την ούρηση, εξηγεί η δρ Άκσα Καν, ουρολόγος στη Mayo Clinic στο Φοίνιξ της Αριζόνα.

Η ίδια συχνά παρομοιάζει τον ρόλο της με εκείνον ενός υδραυλικού: όταν το «υδραυλικό σύστημα» του οργανισμού λειτουργεί σωστά δεν το σκεφτόμαστε, αλλά όταν παρουσιαστεί πρόβλημα, οι συνέπειες μπορεί να είναι ιδιαίτερα ενοχλητικές.

Ακολουθούν επτά συνήθειες που, σύμφωνα με τους ειδικούς, συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας του ουροποιητικού συστήματος.

Ελέγχετε το χρώμα των ούρων σας

Η σωστή ενυδάτωση είναι απαραίτητη για πολλές βασικές λειτουργίες του οργανισμού, όπως η πέψη, ο μεταβολισμός και η γνωστική λειτουργία.

Όταν ο οργανισμός είναι αφυδατωμένος, τα ούρα γίνονται πιο συμπυκνωμένα, κάτι που μπορεί να ερεθίσει την ουροδόχο κύστη και να αυξήσει τον κίνδυνο λοιμώξεων του ουροποιητικού.

Πολλοί έχουν ακούσει τη σύσταση ότι πρέπει να πίνουν οκτώ έως δέκα ποτήρια νερό την ημέρα. Ωστόσο, η ποσότητα που χρειάζεται κάθε άνθρωπος μπορεί να διαφέρει σημαντικά. Σύμφωνα με τη Σίμμα-Τσιάνγκ, το χρώμα των ούρων αποτελεί έναν πιο αξιόπιστο δείκτη για το επίπεδο ενυδάτωσης.

Το ιδανικό είναι τα ούρα να έχουν ανοιχτό κίτρινο χρώμα. Σκούρο κίτρινο υποδηλώνει αφυδάτωση, ενώ τα εντελώς διάφανα μπορεί να σημαίνουν ότι καταναλώνεται υπερβολική ποσότητα νερού. Αν παρατηρηθεί αίμα στα ούρα, είναι απαραίτητη η άμεση επικοινωνία με γιατρό.

Μην κρατάτε τα ούρα για πολύ ώρα

Ένας γενικός κανόνας είναι να ουρεί κανείς τουλάχιστον μία φορά κάθε τρεις έως τέσσερις ώρες. Αν αγνοεί κανείς συστηματικά την ανάγκη για ούρηση, με τον καιρό ο εγκέφαλος μπορεί να αρχίσει να αγνοεί τα σχετικά σήματα. Επιπλέον, η ουροδόχος κύστη μπορεί να διαταθεί και να αυξηθεί σε μέγεθος, κάτι που μειώνει την αποτελεσματικότητά της.

Ορισμένα επαγγέλματα, όπως οι γιατροί, οι νοσηλευτές, οι αστυνομικοί, οι πυροσβέστες ή οι εκπαιδευτικοί, συχνά δυσκολεύονται να πάνε στην τουαλέτα όταν το χρειάζονται, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο τέτοιων προβλημάτων.

Η συχνή κατακράτηση ούρων μπορεί επίσης να αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης ουρολοίμωξης. Η ούρηση βοηθά στην απομάκρυνση βακτηρίων από το ουροποιητικό σύστημα· όταν τα ούρα παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στην κύστη, τα βακτήρια μπορούν να πολλαπλασιαστούν ευκολότερα.

Οποιοσδήποτε πόνος που σχετίζεται με την ούρηση – είτε όταν κρατάτε τα ούρα, είτε κατά τη διάρκεια ή μετά την ούρηση – δεν πρέπει να αγνοείται, τονίζει η δρ Ρόζαν Λάιπζιγκ, καθηγήτρια γηριατρικής και παρηγορικής ιατρικής στο Mount Sinai. Απλές εξετάσεις μπορούν να αποκαλύψουν αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα, όπως λοίμωξη.

Μην πιέζετε υπερβολικά κατά την ούρηση

Ένα συχνό λάθος είναι η προσπάθεια να αποβληθεί και η τελευταία σταγόνα ούρων. Σύμφωνα με τη Σίμμα-Τσιάνγκ, η υπερβολική πίεση στο πυελικό έδαφος μπορεί μακροπρόθεσμα να αποδυναμώσει αυτή την ομάδα μυών.

Η ούρηση «προληπτικά», για παράδειγμα πριν φύγετε από το σπίτι, δεν είναι απαραίτητα κακή συνήθεια όταν γίνεται περιστασιακά. Ωστόσο, αν γίνεται τόσο συχνά ώστε να μην υπάρχει πραγματική ανάγκη, η συνεχής πίεση μπορεί να επιβαρύνει τους μύες της πυέλου.

Επιπλέον, πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν να καθίσουν στη λεκάνη της τουαλέτας και προτιμούν να μένουν σε στάση αιώρησης. Η στάση αυτή, όμως, αυξάνει επίσης την πίεση στο πυελικό έδαφος.

Η καλύτερη πρακτική είναι να χαλαρώνετε και να ουρείτε φυσιολογικά. Αν παραμείνει μια μικρή ποσότητα ούρων στην κύστη, αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα. Δεν χρειάζεται να επιδιώκεται η πλήρης «εκκένωση» κάθε φορά.

Παρακολουθείτε τη συχνότητα της ούρησης

Ορισμένες παθήσεις, όπως οι πέτρες στην ουροδόχο κύστη ή ο διαβήτης, μπορεί να προκαλέσουν πιο συχνή ούρηση. Επίσης, συγκεκριμένα τρόφιμα και ποτά που ερεθίζουν την κύστη μπορεί να αυξήσουν την ανάγκη για τουαλέτα.

Αν υπάρχει ανησυχία για τη συχνότητα της ούρησης, καλό είναι να συμβουλευτείτε γιατρό. Ωστόσο, αν ένα άτομο είναι κατά τα άλλα υγιές και η ούρηση γίνεται εύκολα, το να πηγαίνει στην τουαλέτα αρκετές φορές μέσα στην ημέρα δεν είναι απαραίτητα πρόβλημα.

Ακόμη και αν κάποιος ουρεί περισσότερες από οκτώ φορές ημερησίως, εφόσον αυτό είναι φυσιολογικό για τον ίδιο, δεν είναι πιθανό να βλάπτει την κύστη του. Το πρόβλημα προκύπτει όταν η συχνή ούρηση επηρεάζει την ποιότητα ζωής. Μερικοί άνθρωποι, για παράδειγμα, αποφεύγουν να ταξιδεύουν ή να εργάζονται στο γραφείο επειδή φοβούνται ότι δεν θα έχουν άμεση πρόσβαση σε τουαλέτα.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η αρχική αξιολόγηση από γιατρό είναι σημαντική ώστε να αποκλειστούν οργανικά αίτια. Αν δεν εντοπιστεί κάποια σωματική πάθηση και το άγχος παραμένει, μπορεί να βοηθήσει η λεγόμενη «εκπαίδευση της κύστης». Πρόκειται για μια μορφή συμπεριφορικής θεραπείας που περιλαμβάνει την σταδιακή αύξηση του χρόνου μεταξύ των ουρήσεων, καθώς και τεχνικές χαλάρωσης, όπως ασκήσεις αναπνοής και ενσυνειδητότητα.

Η ανάγκη για ούρηση μπορεί να μοιάζει με κύμα: αν κάποιος περιμένει λίγο και αποσπάσει την προσοχή του, το αίσθημα συχνά υποχωρεί.

Η υγεία του εντέρου επηρεάζει την κύστη

Η λειτουργία του εντέρου και της ουροδόχου κύστης είναι στενά συνδεδεμένες. Άτομα που αντιμετωπίζουν συχνά δυσκοιλιότητα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν σύνδρομο υπερδραστήριας κύστης.

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν δυσκολία στην πλήρη κένωση της κύστης, ακράτεια ή επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις.

Η επαρκής ενυδάτωση αποτελεί βασική προϋπόθεση τόσο για την υγεία του εντέρου όσο και της κύστης. Η κατάλληλη ποσότητα νερού διαφέρει από άτομο σε άτομο, αλλά ένας πρακτικός κανόνας είναι να πίνετε όταν διψάτε, αντί να προσπαθείτε να φτάσετε έναν συγκεκριμένο ημερήσιο στόχο.

Προτιμήστε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες

Οι τροφές που υποστηρίζουν τη σωστή λειτουργία του εντέρου, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, συμβάλλουν έμμεσα και στην υγεία της κύστης.

Οι φυτικές ίνες βοηθούν επίσης στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη, μια πάθηση που μπορεί με την πάροδο του χρόνου να προκαλέσει προβλήματα στο ουροποιητικό, όπως ακράτεια.

Αν αντιμετωπίζετε προβλήματα ούρησης, είναι χρήσιμο να περιορίσετε τρόφιμα και ποτά που ερεθίζουν την κύστη, όπως ο καφές, τα αναψυκτικά και το κρασί. Η σοκολάτα, τα εσπεριδοειδή, τα τεχνητά γλυκαντικά, τα ωμά κρεμμύδια, τα πολύ πικάντικα φαγητά και τα επεξεργασμένα τρόφιμα με τεχνητά αρώματα μπορούν επίσης να προκαλέσουν ερεθισμό.

Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι οι άνδρες που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες κόκκινου κρέατος έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο διόγκωσης του προστάτη. Η κατάσταση αυτή συνδέεται με συμπτώματα όπως αδύναμη ροή ούρων, αίσθημα ατελούς κένωσης της κύστης και συχνή ανάγκη για ούρηση. Ακόμη κι αν αυτά τα συμπτώματα φαίνονται ήπια, καλό είναι να αξιολογούνται από γιατρό.

Ασκήσεις πυελικού εδάφους

Ο πόνος κατά την ούρηση μπορεί να υποδηλώνει λοίμωξη, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να σχετίζεται με προβλήματα στους μύες του πυελικού εδάφους.

Το πυελικό έδαφος αποτελείται από μια ομάδα μυών που εκτείνονται από το ηβικό οστό έως τον κόκκυγα και στηρίζουν όργανα όπως η ουροδόχος κύστη. Στις γυναίκες στηρίζει επίσης τη μήτρα και τον κόλπο, ενώ στους άνδρες τον προστάτη.

Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης του πυελικού εδάφους μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της ακράτειας, δηλαδή της ακούσιας απώλειας ούρων. Τέτοιες ασκήσεις περιλαμβάνουν τα γνωστά Kegel, την ενεργοποίηση των μυών της πυέλου κατά την άρση βαρών, τις γέφυρες, τα καθίσματα και την διαφραγματική αναπνοή.

Επειδή όμως οι ασκήσεις Kegel συχνά εκτελούνται λανθασμένα, οι ειδικοί συνιστούν να προηγηθεί καθοδήγηση από γιατρό ή φυσικοθεραπευτή.

Ο τοκετός μπορεί να προκαλέσει διάταση ή τραυματισμό των μυών του πυελικού εδάφους. Για τον λόγο αυτό, γυναίκες που σχεδιάζουν εγκυμοσύνη μπορεί να ωφεληθούν αν ξεκινήσουν ασκήσεις ενδυνάμωσης πριν από αυτήν.

Κατά την εμμηνόπαυση, οι ορμονικές αλλαγές – και ιδιαίτερα η μείωση των επιπέδων οιστρογόνων – μπορεί να αποδυναμώσουν τους μύες της πυέλου και να συμβάλουν σε προβλήματα της κύστης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η τοπική θεραπεία με κολπικά οιστρογόνα μετά την εμμηνόπαυση μπορεί να βοηθήσει.

Στους άνδρες, προβλήματα στο πυελικό έδαφος μπορεί να εκδηλωθούν με ακράτεια, στυτική δυσλειτουργία ή χρόνιο πόνο. Παράγοντες όπως το έντονο στρες, η ποδηλασία, η άρση βαριών αντικειμένων και η δυσκοιλιότητα μπορούν να προκαλέσουν υπερβολική σύσπαση των μυών της πυέλου.