Ακούς μουσική στο αυτοκίνητο; Δες τι έδειξε έρευνα του Χάρβαρντ

Η πρώτη συσκευή που επέτρεψε να ακούμε μουσική μέσα στο αυτοκίνητο παρουσιάστηκε το 1930. Δημιουργός: η εταιρεία Galvin Manufacturing Corporation (που αργότερα έγινε η Motorola). Το ραδιόφωνο αυτό τοποθετούνταν κάτω από το ταμπλό και έπιανε AM ραδιοφωνικούς σταθμούς. Για πρώτη φορά ο οδηγός μπορούσε να ακούει μουσική ή ειδήσεις ενώ οδηγούσε.

Το πρώτο σύστημα που έπαιζε ειδικούς δίσκους βινυλίου (7-ιντσοι μικροί δίσκοι) που αντέχουν στους κραδασμούς μέσα σε αυτοκίνητο εμφανίστηκε αρκετά αργότερα, το 1956. Η ιδέα ήταν εντυπωσιακή για την εποχή, αλλά το σύστημα δεν πέτυχε εμπορικά. Οι κραδασμοί του δρόμου έκαναν τη βελόνα να πηδά και η αλλαγή δίσκου την ώρα της οδήγησης κάθε άλλο παρά εύκολη υπόθεση ήταν.

Λίγα χρόνια αργότερα εμφανίστηκαν και άλλες συσκευές, όπως το Auto Mignon που παρουσιάστηκε στο Ανόβερο το 1959. Στα τέλη των 60s τα αυτοκίνητα αρχίζουν να εξοπλίζονται με κασετόφωνα. Για πρώτη φορά ο οδηγός μπορεί να διαλέξει τη μουσική του και να τη μεταφέρει μαζί του. Η κασέτα γίνεται ο βασιλιάς του δρόμου. Μικρή, ανθεκτική και εύκολη στην αλλαγή. Οι θήκες με κασέτες στο ντουλαπάκι γίνονται σχεδόν στάνταρ εξοπλισμός κάθε αυτοκινήτου.

Τη συνέχεια τη ζούμε όλοι. Το αυτοκίνητο μετατράπηκε σιγά-σιγά σε έναν μικρό κινητό μουσικό θάλαμο. Στην πραγματικότητα, η ιστορία του streaming στο αυτοκίνητο είναι απλώς το τελευταίο κεφάλαιο μιας σχεδόν 100χρονης σχέσης μεταξύ δρόμου και μουσικής. Μια πρόσφατη έρευνα συνδέει με έναν άλλο τρόπο τη μουσική και το αυτοκίνητο!

Έρευνα του Χάρβαρντ συνδέει τα τροχαία με την κυκλοφορία πολυαναμενόμενων άλμπουμ

Μια νέα ακαδημαϊκή μελέτη υποστηρίζει ότι τα θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα εμφανίζουν αύξηση τις ημέρες που κυκλοφορούν μεγάλα μουσικά άλμπουμ. Η έρευνα δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2026 ως working paper του National Bureau of Economic Research με τίτλο “Smartphones, Online Music Streaming, and Traffic Fatalities” και πραγματοποιήθηκε από ομάδα ερευνητών που συνδέονται με το Harvard Medical School.

 

Στοιχεία από τη βάση δεδομένων Fatality Analysis Reporting System (FARS), η οποία καταγράφει όλους τους θανάτους από τροχαία στις Ηνωμένες Πολιτείες συνεκτιμήθηκαν με δεδομένα ακρόασης από το Spotify. Η ανάλυση επικεντρώθηκε στις ημερομηνίες κυκλοφορίας των δέκα άλμπουμ που σημείωσαν τις περισσότερες ημερήσιες ακροάσεις μεταξύ 2017 και 2022.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, τις ημέρες που κυκλοφορούν μεγάλα άλμπουμ η χρήση smartphone αυξάνεται περίπου κατά 40%, καθώς πολλοί χρήστες σπεύδουν να ακούσουν τη νέα μουσική μέσω streaming. Την ίδια στιγμή, τα θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα στις ΗΠΑ αυξάνονται κατά περίπου 15% σε σύγκριση με άλλες ημέρες.

Τα περισσότερα άλμπουμ κυκλοφορούν την Παρασκευή

Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι μπορεί να παίζουν ρόλο και άλλοι παράγοντες. Τα περισσότερα άλμπουμ κυκλοφορούν Παρασκευή, ημέρα κατά την οποία οι μετακινήσεις και η κοινωνική δραστηριότητα είναι αυξημένες. Ωστόσο, ακόμη και όταν ελήφθησαν υπόψη αργίες και περίοδοι έντονων μετακινήσεων, η ανάλυση έδειξε ότι τα θανατηφόρα τροχαία παρέμεναν υψηλότερα τις Παρασκευές που υπήρχε κυκλοφορία κάποιου άλμπουμ σε σχέση με τις προηγούμενες και τις επόμενες Παρασκευές.

Η μελέτη εντόπισε επίσης ορισμένα ενδιαφέροντα μοτίβα. Τα θανατηφόρα ατυχήματα εμφανίζονταν συχνότερα σε περιπτώσεις όπου οι οδηγοί δεν είχαν καταναλώσει αλκοόλ και όταν οι καιρικές συνθήκες ήταν καλές, κάτι που οι ερευνητές ερμηνεύουν ως ένδειξη ότι οι οδηγοί μπορεί να επιτρέπουν στον εαυτό τους μεγαλύτερη απόσπαση προσοχής όταν θεωρούν ότι οι συνθήκες είναι ασφαλείς.

Παράλληλα, περισσότερα δυστυχήματα καταγράφηκαν σε οχήματα με έναν μόνο επιβάτη, γεγονός που υποδηλώνει ότι η παρουσία συνεπιβάτη μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο, καθώς εκείνος μπορεί να χειριστεί το κινητό ή τις εφαρμογές μουσικής αντί για τον οδηγό.

Τα “επικίνδυνα” άλμπουμ

Στην περίοδο που εξετάστηκε (2017–2022), το άλμπουμ με τις περισσότερες ακροάσεις σε μία ημέρα ήταν το “Midnights” της Taylor Swift το 2022, με περίπου 184 εκατομμύρια streams. Η Swift κατέρριψε το ρεκόρ δύο χρόνια αργότερα με το “The Tortured Poets Department”, το οποίο ξεπέρασε τα 300 εκατομμύρια streams μέσα σε μία ημέρα. Στη λίστα των δέκα άλμπουμ με τη μεγαλύτερη ημερήσια ακρόαση περιλαμβάνονται επίσης δίσκοι των Drake (τρεις φορές), Bad Bunny, Kendrick Lamar, Harry Styles και Kanye West.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα συγκεκριμένα άλμπουμ προέρχονται από καλλιτέχνες με εξαιρετικά ενεργές και αφοσιωμένες βάσεις θαυμαστών. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η κυκλοφορία ενός νέου δίσκου λειτουργεί σχεδόν σαν «ψηφιακό γεγονός», με εκατομμύρια ακροατές να σπεύδουν να ακούσουν το άλμπουμ αμέσως μόλις γίνει διαθέσιμο. Αυτό οδηγεί σε απότομη αύξηση της χρήσης smartphone και των εφαρμογών streaming μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Ακριβώς αυτή η μαζική και ταυτόχρονη δραστηριότητα είναι που ενδιαφέρει τους ερευνητές: τα μεγάλα fanbases δημιουργούν στιγμές έντονης ψηφιακής κινητικότητας, οι οποίες – σύμφωνα με τα δεδομένα της μελέτης – μπορεί να συνδέονται με αυξημένη απόσπαση προσοχής των οδηγών και, κατά συνέπεια, με περισσότερα θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα τις ίδιες ημέρες.

Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι τα ευρήματα δείχνουν μια ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στην αυξημένη χρήση smartphone για μουσικό streaming και τα τροχαία δυστυχήματα. Τονίζουν όμως ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να αποσαφηνιστεί πλήρως ο ρόλος της απόσπασης προσοχής των οδηγών στη συγκεκριμένη σχέση.