Νέα εμπορική συμφωνία ΕΕ με Αυστραλία – Τι προβλέπει για γεωργία, κτηνοτροφία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αυστραλία ολοκλήρωσαν τις συνομιλίες για μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου που θα μπορούσε να αυξήσει τον όγκο των εξαγωγών έως και κατά το ένα τρίτο, ανακοίνωσε στην Καμπέρα η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Όπως γράφει το Politico, η Φον ντερ Λάιεν επισφράγισε τη συμφωνία με μια χειραψία με τον Πρωθυπουργό Άντονι Αλμπανίζι την Τρίτη, κατά τη δεύτερη ημέρα της τριήμερης επίσκεψής της στην Αυστραλία, οριστικοποιώντας τελικά τη συμφωνία μετά από μια προηγούμενη προσπάθεια που είχε καταρρεύσει εν μέσω αντιπαραθέσεων το 2023.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής δήλωσε στο αυστραλιανό κοινοβούλιο ότι η εμπορική συμφωνία ήταν απαραίτητη για την οικοδόμηση ανθεκτικότητας απέναντι σε οικονομικά σοκ. «Κανείς μας δεν έχει ανοσία στους κλυδωνισμούς, τόσο γεωπολιτικούς όσο και οικονομικούς, που φέρνει ο πόλεμος στο Ιράν στους πληθυσμούς μας», είπε η Φον ντερ Λάιεν.

Η Φον ντερ Λάιεν ανέφερε στην ειδική κοινή συνεδρίαση βουλευτών και γερουσιαστών —ήταν η πρώτη γυναίκα που προσφώνησε κοινή συνεδρίαση στην ιστορία της Αυστραλίας— ότι η συμφωνία θα έστελνε το μήνυμα ότι «όταν πρόκειται για το εμπόριο, η Ευρώπη είναι ανοιχτή για επιχειρήσεις».

«Εξοπλιζόμαστε. Αποανθρακοποιούμαστε. Προετοιμαζόμαστε. Γινόμαστε μια ανεξάρτητη Ευρώπη. Και αυτό σημαίνει μια Ευρώπη πιο εξωστρεφή. Γι’ αυτό είμαι εδώ σήμερα. Επειδή η παρουσία έχει σημασία», δήλωσε.

Με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλλει δασμούς σε συμμάχους παγκοσμίως, οι Βρυξέλλες και η Καμπέρα αναθέρμαναν τις διαπραγματεύσεις τους πέρυσι.

Τάξη βασισμένη σε κανόνες

Ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς, ο οποίος βρισκόταν επίσης στην Καμπέρα για την οριστικοποίηση της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου, τόνισε τη δέσμευση και των δύο χωρών σε μια παγκόσμια τάξη βασισμένη σε κανόνες, κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων τη Δευτέρα πριν από τις τελικές συνομιλίες.

«Στέλνουμε ένα ισχυρό μήνυμα ότι προτιμάμε τους χαμηλούς δασμούς —ή σε αυτή την περίπτωση: καθόλου δασμούς— και ότι θέλουμε να εργαστούμε πάνω σε μηχανισμούς που βασίζονται σε κανόνες», δήλωσε ο Σέφτσοβιτς. Η ευαίσθητη πρόσβαση στην αγορά για το αυστραλιανό βόειο και πρόβειο κρέας, καθώς και για τη ζάχαρη, το ρύζι και ορισμένα γαλακτοκομικά, ήταν το τελευταίο σημείο συζήτησης.

Σύμφωνα με τη συμφωνία, οι Αυστραλοί κτηνοτρόφοι θα μπορούν να εξάγουν 30.600 τόνους βοείου κρέατος στην Ευρώπη ετησίως —από τους σημερινούς 3.389 τόνους— υπό την προϋπόθεση τήρησης απαιτήσεων για διατροφή με χόρτο. Οι Βρυξέλλες είχαν αντισταθεί στα αιτήματα της αυστραλιανής πλευράς να ξεπεράσουν τους 30.000 τόνους κατά τις συνομιλίες των τελευταίων εβδομάδων.

Οι… παραχωρήσεις της Αυστραλίας

Σε προηγούμενη κοινή συνέντευξη τύπου, ο Αλμπανίζι άφησε επίσης να εννοηθεί ότι η Αυστραλία απέσπασε ορισμένες παραχωρήσεις από την ΕΕ στο ζήτημα των γεωγραφικών ενδείξεων, γεγονός που θα μπορούσε να επιτρέψει στους Αυστραλούς παραγωγούς να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν ονομασίες όπως φέτα, χαλούμι και παρμεζάνα.

Το θέμα ήταν πολιτικά ευαίσθητο, με τις ευρωπαϊκές κοινότητες της Αυστραλίας να υποστηρίζουν ότι θα έπρεπε να τους επιτραπεί να συνεχίσουν να παράγουν τα τρόφιμά τους με τις αρχικές τους ονομασίες.

«Είτε πρόκειται για Έλληνες που ήρθαν εδώ και δημιούργησαν φέτα, είτε για Ιταλούς που ήρθαν και έφτιαξαν παρμεζάνα, είτε για ανθρώπους από την Ανατολική Ευρώπη που φτιάχνουν λουκάνικα Kransky… Είναι ένας δεσμός με την Ευρώπη. Είναι μέρος της δύναμής μας», δήλωσε ο Αλμπανίζι.

Η Αυστραλία θα συμφωνήσει να προστατεύσει τις ονομασίες 165 ευρωπαϊκών τροφίμων και 237 οινοπνευματωδών ποτών. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης να εκσυγχρονίσουν μια υπάρχουσα συμφωνία για το κρασί, η οποία καλύπτει 50 νέα προϊόντα και περιλαμβάνει —σε μια νίκη των Βρυξελλών— και το prosecco. Έχοντας υπογραφεί μόλις δύο μήνες μετά τη συμφωνία της ΕΕ με το μπλοκ Mercosur της Λατινικής Αμερικής —επίσης σημαντικό παραγωγό βοείου κρέατος— η συμφωνία με την Αυστραλία αποσκοπεί στο να αποφέρει οφέλη για τους αγρότες, δήλωσε ο Σέφτσοβιτς.

«Πιστεύω ότι φέρνουμε πολύ καλά νέα στους αγρότες μας», είπε, υποστηρίζοντας ότι το κρασί, ο αφρώδης οίνος, η σοκολάτα, η ζάχαρη, τα ζαχαρώδη προϊόντα, το παγωτό, ορισμένα φρούτα και λαχανικά και πολλά μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα θα δουν τους δασμούς τους να «πέφτουν στο μηδέν από την 1η ημέρα».

Στα τυριά, τα οποία είναι πιο ευαίσθητα για τους Αυστραλούς, οι δασμοί θα καταργηθούν σταδιακά σε τρία χρόνια. Ο επικεφαλής εμπορίου υπογράμμισε επίσης ότι οι εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ προς την Αυστραλία παρουσιάζουν ήδη πλεόνασμα 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Οι εξαγωγές της ΕΕ προς την Αυστραλία ανήλθαν συνολικά σε 37 δισεκατομμύρια ευρώ σε αγαθά και 28 δισεκατομμύρια ευρώ σε υπηρεσίες το 2024, με τη συμφωνία να προβλέπει την κατάργηση των δασμών σε όλα σχεδόν τα αγαθά της ΕΕ και σε πολλές υπηρεσίες. Η συμφωνία θα μπορούσε να αυξήσει αυτά τα νούμερα κατά το ένα τρίτο σε 10 χρόνια, εκτιμά η Επιτροπή.

Μια σημαντική νίκη για την ΕΕ θα είναι η ευκολότερη πρόσβαση στον φυσικό πλούτο της Αυστραλίας και τα κίνητρα για ευρωπαϊκές επενδύσεις στην αυστραλιανή εξόρυξη και διύλιση. «Η Αυστραλία διαθέτει σχεδόν όλα τα κρίσιμα ορυκτά που χρειαζόμαστε», δήλωσε ο Σέφτσοβιτς.

Μιλώντας για την ανάγκη της ΕΕ για κρίσιμα ορυκτά, η φον ντερ Λάιεν είπε στους νομοθέτες ότι μια νέα εταιρική σχέση με την Αυστραλία θα ήταν «ζωτικής σημασίας» για την ΕΕ, η οποία διέτρεχε τον κίνδυνο να γίνει υπερβολικά εξαρτημένη από τις κινεζικές προμήθειες. «Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον», είπε. Οι Βρυξέλλες κέρδισαν επίσης μια δέσμευση από την Αυστραλία να αυξήσει το όριο για τον φόρο πολυτελείας στα αυτοκίνητα κατά σχεδόν 50%. Η Καμπέρα χρεώνει επί του παρόντος εισφορά 33% σε αυτοκίνητα ξένης κατασκευής άνω των 80.000 δολαρίων Αυστραλίας (ή 92.000 για ένα οικονομικό σε καύσιμα). Ο Σέφτσοβιτς είπε ότι αυτό θα αυξηθεί στα 120.000 δολάρια Αυστραλίας.