Πώς ο πόνος στη μέση μάς κάνει ευαίσθητους στους δυνατούς ήχους

Οι περισσότεροι άνθρωποι, περίπου οι 8 στους 10, θα εμφανίσουν σε κάποια στιγμή της ζωής τους πόνο στη μέση, ενώ τα περιστατικά που χαρακτηρίζονται ως χρόνιος πόνος αυξάνονται σταθερά τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Annals of Neurology, τα άτομα με χρόνιο πόνο στη μέση επεξεργάζονται τους ήχους, ιδίως τους δυσάρεστους, πιο έντονα σε σχέση με όσους δεν έχουν πόνο.

Στο πλαίσιο της έρευνας, οι συμμετέχοντες άκουσαν ήχους όπως ένα μαχαίρι που ξύνει γυάλινο μπουκάλι. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι ο εγκέφαλός τους τείνει γενικότερα να ενισχύει δυσάρεστα αισθητηριακά ερεθίσματα και όχι μόνο τον πόνο.

Όπως δήλωσε ο Yoni K. Ashar, συνδιευθυντής του Pain Science Program στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, ενδέχεται να υπάρχει «ένα κοινό “κουμπί έντασης” στον εγκέφαλο που ρυθμίζει τόσο την ένταση του πόνου στη μέση όσο και τη δυσφορία από τους ήχους». Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να φτάσουμε σε αυτό το συμπέρασμα.

Τα βασικά ευρήματα της μελέτης

• Τα άτομα με χρόνιο πόνο στη μέση αντέδρασαν πιο έντονα σε δυσάρεστους ήχους από το 84% των ατόμων χωρίς πόνο.
• Ο βαθμός δυσφορίας που προκαλούσαν οι ενοχλητικοί ήχοι συνδεόταν με τη σοβαρότητα του πόνου στη μέση.
• Συμμετέχοντες που υποβλήθηκαν σε θεραπεία επανεπεξεργασίας του πόνου (Pain Reprocessing Therapy – PRT) παρουσίασαν σημαντική μείωση της έντασης του χρόνιου πόνου και μικρότερη, αλλά υπαρκτή, βελτίωση στην ευαισθησία στους ήχους.

Η σύνδεση χρόνιου πόνου και υπερευαισθησίας

Ο ήχος επεξεργάζεται κυρίως στον ακουστικό φλοιό των κροταφικών λοβών, κοντά στα αυτιά. Βαθύτερες δομές της περιοχής, όπως ο νησιωτικός φλοιός, συμβάλλουν στη διαμόρφωση της συναισθηματικής εμπειρίας των αισθήσεων, συμπεριλαμβανομένου του πόνου και ορισμένων ήχων.

Οι ερευνητές ανέλυσαν εγκεφαλικές απεικονίσεις 142 ενηλίκων με χρόνιο πόνο στη μέση και τις συνέκριναν με εκείνες 51 ατόμων χωρίς πόνο.

Με τη χρήση λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας (fMRI), κατέγραψαν την εγκεφαλική δραστηριότητα ενώ οι συμμετέχοντες άκουγαν ήχους χαμηλής και υψηλής έντασης και αξιολογούσαν πόσο δυσάρεστοι ήταν.

Τα άτομα με χρόνιο πόνο όχι μόνο χαρακτήρισαν τους ήχους πιο δυσάρεστους, αλλά εμφάνισαν και ισχυρότερη εγκεφαλική αντίδραση σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.

Η Katherine Martucci, αναπληρώτρια καθηγήτρια αναισθησιολογίας στο Duke University, σημείωσε ότι τα ευρήματα μπορεί να βοηθήσουν ασθενείς που δεν συνδέουν τον χρόνιο πόνο στη μέση με υπερευαισθησία σε ήχους, φως ή πίεση, φαινόμενα που συχνότερα σχετίζονται με ημικρανίες ή παθήσεις όπως η ινομυαλγία.

Παραμένει ασαφές αν η αυξημένη ευαισθησία αναπτύσσεται ως συνέπεια του πόνου ή αν άτομα με προϋπάρχουσα υπερευαισθησία είναι πιο επιρρεπή στην εμφάνιση χρόνιου πόνου, σύμφωνα με τον Sean Mackey του Stanford University.

Σε κάθε περίπτωση, τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι ο χρόνιος πόνος συνδέεται με μια πιο γενικευμένη «ενίσχυση» πολλαπλών αισθητηριακών ερεθισμάτων.

Ο ρόλος της θεραπείας

Οι συμμετέχοντες με χρόνιο πόνο εντάχθηκαν σε κλινική δοκιμή της PRT, μιας ψυχολογικής παρέμβασης που στοχεύει στην «επανεκπαίδευση» του εγκεφάλου ώστε να αντιλαμβάνεται τον πόνο ως μη απειλητικό. Η θεραπεία περιλαμβάνει τεχνικές όπως εκπαίδευση και καθοδηγούμενο διαλογισμό με έμφαση στις σωματικές αισθήσεις.

Μετά τη θεραπεία, παρατηρήθηκε μικρή μείωση στη δυσφορία από ήχους χαμηλής έντασης, αλλά όχι από πιο δυνατούς ήχους. Σύμφωνα με ειδικούς, το νευρικό σύστημα μπορεί να εκλαμβάνει ακόμη και ήχους χαμηλής έντασης ως απειλητικούς, κάτι που η PRT ενδέχεται να βοηθά να διορθωθεί.

Παρότι τα αποτελέσματα κρίνονται ενθαρρυντικά, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα δεδομένα παραμένουν περιορισμένα και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί σε ποιον βαθμό η θεραπεία είναι αποτελεσματική για όλους.

Στο μέλλον, οι ερευνητές σχεδιάζουν να εξετάσουν και άλλες αισθήσεις, όπως όραση, όσφρηση και γεύση, ώστε να διερευνήσουν αν υπάρχει ένα ευρύτερο φαινόμενο πολυαισθητηριακής «ενίσχυσης» στον χρόνιο πόνο.