Ο Τάκης Τζαμαργιάς ξεγυμνώνει τις ρωγμές της δικαιοσύνης

Ο Τάκης Τζαμαργιάς σκηνοθετεί το σύγχρονο και εξαιρετικά επίκαιρο έργο «Συναίνεση» (Consent) της βραβευμένης Βρετανίδας συγγραφέως Νίνα Ρέιν στο Σύγχρονο Θέατρο από την Παρασκευή 17 Απριλίου 2026.

Επί σκηνής ένα σύνολο εξαιρετικών ηθοποιών: Αλέξανδρος Μαυρόπουλος, Κίττυ Παϊταζόγλου, Βαλέρια Δημητριάδου, Παναγιώτης Γαβρέλας, Ερρίκος Μηλιάρης, Καλλιόπη Παναγιωτίδου, Μανταλένα Καραβάτου.

Το έργο, το οποίο έχει αποσπάσει εξαιρετικές κριτικές και διεθνείς διακρίσεις από την πρώτη του παρουσίαση το 2017 στο National Theatre του Λονδίνου, αναδεικνύει το νομικό και ηθικό πλαίσιο γύρω από την έννοια της συναίνεσης και της δικαιοσύνης. Στο κέντρο της σκηνής βρίσκεται μία ομάδα δικηγόρων, που προσπαθούν να υπερασπιστούν τις θέσεις τους σε μια υπόθεση σεξουαλικής επίθεσης, ενώ οι προσωπικές τους αντιφάσεις και η αδυναμία τους να αποδεχτούν την αλήθεια έρχονται στο φως, δημιουργώντας μια βαθιά διεισδυτική ανάλυση των ανθρώπινων σχέσεων και της κοινωνικής ευθύνης.

Η «Συναίνεση» παρουσιάστηκε πρώτη φορά το 2017 στο National Theatre του Λονδίνου, γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία, και το 2018 μεταφέρθηκε στο θέατρο Harold Pinter του West End. Το έργο απέσπασε εξαιρετικές κριτικές και σημαντικές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων το Susan Smith Blackburn Prize (2018), ένα από τα σημαντικότερα διεθνή βραβεία που απονέμονται σε θεατρικά έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς.

Ο Τάκης Τζαμαργιάς σημειώνει για το έργο αυτό και τη συγγραφέα του πως :
“Η εκτίμηση μου στη Νίνα Ρέιν, τη συγγραφέα, την οποία γνώρισα το 2017 με τις Φυλές, που ανεβάσαμε στο θέατρο Σταθμός του Μάνου Καρατζογιάννη. Με ενδιαφέρει ο λεπτός και πολύσημος χειρισμός της γλώσσας και ο ανοιχτός τρόπος που εισάγει σύγχρονα θέματα με ερωτήματα, που εγείρουν και μετακινούν το θεατή.

Στο συγκεκριμένο έργο καταπιάνεται με τις ρωγμές και τα αδιέξοδα κάποιες φορές της θεσμικής δικαιοσύνης στο δυτικό κόσμο και επικεντρώνεται στους νομικούς χειρισμούς και διαδικασίες των εκπροσώπων της. Ταυτόχρονα πώς η δημόσια στάση του καθενός μας αντικατοπτρίζει και αποτελεί ένδειξη της εντός των τειχών στάση μας”.

Οι ήρωες του έργου είναι δικηγόροι που καλούνται να υπερασπιστούν θέσεις, ενώ παράλληλα συγκρούονται με τις προσωπικές τους αντιφάσεις. Πώς δουλέψατε με τους ηθοποιούς ώστε να αναδειχθούν αυτές οι πολλαπλές «αλήθειες»;

“Δικηγόροι και δημόσιοι κατήγοροι εμπλέκονται σε ποινικές υποθέσεις για βιασμούς και κακοποιήσεις. Στην προσπάθειά τους να υπερασπιστούν τους πελάτες – θύτες αξιοποιούν ρητορικές τεχνικές και επιχειρήματα, τα οποία ενστερνίζονται και συνειδητά ή μη, τα μεταφέρουν και στις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Η λογική που υπερασπίζονται στα δικαστήρια όμως, όταν μεταφέρεται στην προσωπική και οικογενειακή τους ζωή κλονίζεται και κάθε προσπάθεια για Συναίνεση αποτυγχάνει.

Τι είδους Συναίνεση μπορεί να υπάρξει στη σχέση ενός ζευγαριού, όταν δεν υπάρχει ειλικρίνεια και κυριαρχεί η λογική της υποκρισίας και του βολέματος. Τότε από φόβο και ανάγκη δεν γίνεται υποταγή;

«Δε μετανιώνω γι αυτό που έκανα, αλλά για αυτό που έπαθα, όταν το έμαθε», λέει ένας ήρωας του έργου, όταν η γυναίκα του τον διώχνει από το σπίτι επειδή την απατά.
Επομένως η Συναίνεση, που μιλούν όλοι για αυτήν, δεν είναι ξεκάθαρη ούτε στη δικαιοσύνη, ούτε στην ιδιωτική ζωή.

Η φύση του έργου είναι τέτοια, που στην προσπάθειά μας να το αποδελτιώσουμε και να το ζωντανέψουμε στη Σκηνή είχαμε φοβερές αντιπαραθέσεις μεταξύ μας, διατυπώνονταν προσωπικές απόψεις, συχνά εκ διαμέτρου αντίθετες, για τη σχέση των δύο φύλων. Αρκετές φορές οι ηθοποιοί κι εγώ προσωπικά βρισκόμασταν αντιμέτωποι με τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα μας για τη στάση μας στο γάμο.

Εδώ οφείλω να επισημάνω πως η συμβολή όλων των ηθοποιών της παράστασης ήταν πολύ σημαντική και πάντα σε ένα κλίμα γόνιμο και δημιουργικό στην διερευνούσαν τις αντιφάσεις των ηρώων του έργου, προκειμένου να αναδειχτούν οι λεπτές αποχρώσεις τους.”

Στο σημείωμά σας αναφέρετε ότι «τίποτα δεν είναι αυτονόητο — ούτε η αλήθεια». Πώς μεταφράζεται αυτή η ιδέα στη σκηνική γλώσσα και στους χαρακτήρες της παράστασης;

“Ένα από τα πρόσωπα του έργου είναι ηθοποιός και όταν έρχεται σε επαφή με τον τρόπο που οι δικηγόροι υπερασπίζονται τα ψεύδη τους, συνειδητοποιεί πως το ψέμα του θεάτρου που υπηρετεί είναι πιο υγιές και ασφαλές ή μη τι άλλο από τις αλήθειες των δικηγόρων στα δικαστήρια. Όλοι οι χαρακτήρες του έργου υπερασπίζονται τη δική τους αλήθεια, στα δικαστήρια όμως μία θα κυριαρχήσει. Η αλήθεια όμως αυτή μπορεί και να καταστρέψει τη ζωή του άλλου”.

Υπάρχει κάποια στιγμή στην πρόβα ή στη διαδικασία δημιουργίας που σας «τάραξε» ή σας έκανε να δείτε το έργο διαφορετικά;

“Το ότι τίποτα στο έργο δεν είναι άσπρο – μαύρο και κινείται σε μια γκρίζα περιοχή. Η διαδικασία δημιουργική μεν, αλλά με πολλές εντάσεις από συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις. Σε μια προσπάθεια να ξεκλειδώσουμε το κείμενο και να το κάνουμε δικό μας ήρθαμε αντιμέτωποι με τις δικές μας δυσκολίες, ρωγμές, τραύματα, για να δούμε τελικά πως προχωράμε μέσα από τις αντιφάσεις μας και πως τελικά η Συναίνεση δεν μπορεί να υπάρξει παρά μόνον αν αφήσουμε τον εγωϊσμό μας στην άκρη και με τη σιωπή μας αφουγκρασθούμε την ανάγκη του άλλου”.

Η «Συναίνεση» αγγίζει ένα ιδιαίτερα επίκαιρο και ευαίσθητο κοινωνικό θέμα. Πιστεύετε ότι το θέατρο μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στον δημόσιο διάλογο γύρω από ζητήματα όπως η σεξουαλική βία και η εξουσία;

“Με την παράσταση αυτή ο θεατής καλείται να διερευνήσει τα δυσδιάκριτα όρια του νόμου σε ευαίσθητα ζητήματα όπως η σεξουαλική βία, η εξουσία της γλώσσας, η δικαιοσύνη και να αναρωτηθεί, αν και κατά πόσο μπορεί να υπάρξει Συναίνεση, όταν όποιος ξέρει να χειρίζεται τη γλώσσα στο δημόσιο βίο ορίζει το σωστό και το λάθος, το δίκαιο και το άδικο, πολλές φορές σε βάρος της ζωής του άλλου. Η προσπάθεια όλων θα πρέπει να είναι ο σεβασμός στην αλήθεια του άλλου. Στην προσωπική μας ζωή μόνο με την ενσυναίσθηση ως προϋπόθεση μπορεί να υπάρξει Συναίνεση”.

Αν το κοινό φεύγοντας από την παράσταση κρατήσει μία σκέψη ή ένα ερώτημα, ποιο θα θέλατε να είναι αυτό;

“Το νόμιμο δεν είναι πάντα δίκαιο ούτε ηθικό και πως η ηθική παραβιάζεται κατά πως βολεύει. Στις γκρίζες ζώνες της ζωής μας όλα είναι σχετικά, τίποτα απόλυτα λογικό ή απόλυτα συναισθηματικό δεν μπορεί να βοηθήσει τη σχέση μας με τον άλλον, παρά μόνο αν αφουγκρασθούμε την ανάγκη του”.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Μετάφραση: Αντώνης Πέρης
Σκηνοθεσία: Τάκης Τζαμαργιάς
Σκηνικά – Κοστούμια: Έλλη Εμπεδοκλή
Φωτισμοί: Γιώργος Αγιαννίτης
Μουσική: Ανδρέας Κουρέτας
Επιμέλεια Κίνησης: Αγγελική Τρομπούκη
Βοηθός Σκηνοθέτη: Αγγελική Νταλιάνη, Γιάννης Ράππας

ΠΑΙΖΟΥΝ:
Αλέξανδρος Μαυρόπουλος, Κίττυ Παϊταζόγλου, Βαλέρια Δημητριάδου, Παναγιώτης Γαβρέλας, Ερρίκος Μηλιάρης, Καλλιόπη Παναγιωτίδου, Μανταλένα Καραβάτου