Άρθρο αναδημοσιευμένο από τους

Ο Τραμπ χάνει το εμπορικό του υπερόπλο

Διαβάζεται σε 17'
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κρατάει γραφήματα καθώς μιλάει για την οικονομία στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κρατάει γραφήματα καθώς μιλάει για την οικονομία στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου AP Photo Mark Schiefelbein

Ο “Άνθρωπος των Δασμών” επιδιώκει να ανασυνταχθεί μετά το βαρύ πλήγμα που δέχθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο. Ωστόσο, το Κογκρέσο τελεί υπό αναβρασμό και οι ψηφοφόροι είναι δυσαρεστημένοι.

Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με δασμούς τους συμμάχους των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, εν μέσω μιας αντιπαράθεσης για τη Γροιλανδία τον Ιανουάριο, το Λονδίνο πανικοβλήθηκε, η ΕΕ συγκρότησε έκτακτες συνόδους και χιλιάδες διαδηλωτές πλημμύρισαν τους δρόμους της Δανίας.

Όταν, μόλις τρεις μήνες αργότερα, ο ίδιος ανακοίνωσε δασμούς 50% σε χώρες που πωλούν όπλα στο Ιράν, χωρίς “εξαιρέσεις ή απαλλαγές”, οι δηλώσεις του πέρασαν στα ψιλά γράμματα.

Αυτή η μεταστροφή οφειλόταν αποκλειστικά σε μια δικαστική ετυμηγορία για τα όρια της προεδρικής εξουσίας.

Κρίνοντας παράνομες τις εξαγγελίες του για τους δασμούς της “Ημέρας Απελευθέρωσης” λόγω κατάχρησης εξουσίας, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έπληξε στον πυρήνα της αυτό που αποτελούσε, από πολλές απόψεις, την εμπορική υπερδύναμη του Τραμπ: το αγαπημένο του όπλο για να εξαναγκάζει ξένες κυβερνήσεις να συνθηκολογούν με τις αξιώσεις του.

“Ο πρόεδρος έχασε ένα ζωτικό του πλεονέκτημα: την ευχέρεια να απειλεί με δασμούς την Παρασκευή και να τους επιβάλλει τη Δευτέρα”, επισημαίνει ο Μάικλ Σμαρτ, διευθύνων σύμβουλος της Rock Creek Global Advisors, μιας συμβουλευτικής εταιρείας στρατηγικής στην Ουάσιγκτον.

Το σκηνικό της ήττας για τον πρόεδρο συμπλήρωσε ένα ακόμη αμερικανικό δικαστήριο την περασμένη εβδομάδα, μπλοκάροντας τους καθολικούς παγκόσμιους δασμούς ύψους 10% που είχε εξαγγείλει ο ίδιος τον Φεβρουάριο, στην προσπάθειά του να αντικαταστήσει τα μέτρα που είχε ακυρώσει το Ανώτατο Δικαστήριο. Η κυβέρνηση έχει ήδη ασκήσει έφεση κατά της απόφασης.

Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Σι Τζινπίνγκ — οι οποίοι συναντήθηκαν τελευταία φορά στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας τον Οκτώβριο του 2025 — έχουν προγραμματίσει συνομιλίες στο Πεκίνο αυτήν την εβδομάδα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Σι Τζινπίνγκ — οι οποίοι συναντήθηκαν τελευταία φορά στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας τον Οκτώβριο του 2025 — έχουν προγραμματίσει συνομιλίες στο Πεκίνο αυτήν την εβδομάδα. AP Photo Andrew Harnik

Στο κατώφλι, πλέον, μιας πολυαναμενόμενης συνόδου κορυφής με τον Πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, ο Τραμπ και το επιτελείο του δίνουν μάχη για να ανακτήσουν το δικαίωμα να επιβάλλουν δασμούς σε εισαγωγές από κάθε γωνιά του πλανήτη.

Το μεγάλο αγκάθι για τον Αμερικανό πρόεδρο είναι ότι οι αντιστάσεις στο Κογκρέσο κλιμακώνονται, το μέτρο των δασμών προκαλεί τη λαϊκή δυσαρέσκεια ενόψει των ήδη κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών, και τα όποια εναλλακτικά μέτρα κινδυνεύουν να αποδειχθούν πολύ “λίγα” για να του εξασφαλίσουν την ελευθερία κινήσεων που απαιτεί στη διεθνή σκακιέρα.

Ο Μάιρον Μπρίλιαντ της Albright Stonebridge Group, εταιρείας διεθνούς στρατηγικής, επισημαίνει ότι μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου οι ξένες κυβερνήσεις έχουν πάψει να αντιμετωπίζουν την Ουάσιγκτον με την ίδια υποχωρητικότητα.

Υπογραμμίζει μάλιστα ότι, μπορεί να μην αθετούν ευθέως τις εμπορικές συμφωνίες που υπέγραψαν με τον Τραμπ, αλλά πλέον “ζυγίζουν τα δεδομένα, αναπροσαρμόζουν τη στρατηγική τους και αναθεωρούν”.

Ασιάτης αξιωματούχος του εμπορικού κλάδου επιβεβαιώνει ότι πολλές χώρες, ιδιαίτερα στη Νοτιοανατολική Ασία, ξαναπιάνουν στα χέρια τους τις συμφωνίες που υπέγραψαν υπό το καθεστώς απειλής των δασμών της “Ημέρας Απελευθέρωσης”. Την ίδια ώρα, Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκφράζουν σοβαρές αμφιβολίες για το αν ο Τραμπ έχει τα πολιτικά περιθώρια να τραβήξει ξανά το σχοινί των δασμών, τη στιγμή που ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ καλπάζει και οι κάλπες των ενδιάμεσων εκλογών πλησιάζουν.

Παρά ταύτα, άνθρωποι που γνωρίζουν εκ των έσω τον τρόπο σκέψης του Προέδρου τον περιγράφουν πιο δογματικό από ποτέ υπέρ της δασμολογικής πολιτικής.

“Του έκοψαν τα φτερά”, σχολιάζει ο Μπρίλιαντ. “Αλλά δεν πρόκειται να κάνει πίσω’.

Γιατί ο Τραμπ λατρεύει τους δασμούς

Ο Τραμπ βασίζεται τώρα στον αντιπρόσωπό του για το εμπόριο (USTR), Τζέιμισον Γκριρ, ο οποίος εργάζεται με πυρετώδεις ρυθμούς ώστε να καταστεί δυνατή η εκ νέου επιβολή όλων των δασμών της “Ημέρας Απελευθέρωσης” ακόμα και εντός του Ιουλίου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται ανένδοτος μπροστά στους οικονομικούς περιορισμούς, όπως η κατακόρυφη άνοδος στις τιμές των καυσίμων και η εκτίναξη του πληθωρισμού, ο οποίος σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΔΝΤ θα αγγίξει το 3,2% φέτος, καταγράφοντας άνοδο από το 2,5% που προβλεπόταν προτού ο Τραμπ ξεκινήσει τον πόλεμο στο Ιράν.

Οι δασμολογικές εισπράξεις αυξήθηκαν μετά την «ημέρα της απελευθέρωσης», αλλά έχουν μειωθεί τους τελευταίους μήνες
Οι δασμολογικές εισπράξεις αυξήθηκαν μετά την «ημέρα της απελευθέρωσης», αλλά έχουν μειωθεί τους τελευταίους μήνες FT

Στην πραγματικότητα, οι δασμοί – και η ευχέρεια επιβολής τους σχεδόν ακαριαία – παραμένουν ο ακρογωνιαίος λίθος του κυβερνητικού οράματος του Τραμπ. Άλλωστε, ο ίδιος έχει αυτοαποκαλεστεί “άνθρωπος των δασμών”, έχοντας διακηρύξει την πίστη του στους εισαγωγικούς φόρους ήδη από τη δεκαετία του 1980.

Κατά τη διάρκεια των δύο θητειών του στον Λευκό Οίκο, εξάντλησε τα όρια των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι δασμοί: είτε πρόκειται για την αποκατάσταση των οικονομικών ισορροπιών και την αναζωογόνηση της αμερικανικής μεταποίησης, είτε για την άντληση εσόδων δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, είτε για την ισχυροποίηση της επιρροής των ΗΠΑ και του ίδιου του Προέδρου.

Το 2025, αυτό το οικονομικό πείραμα έφτασε στο απόγειό του. Ο Τραμπ επιστράτευσε μια φαινομενικά απεριόριστη δύναμη να επιβάλλει εξοντωτικούς δασμούς σε προϊόντα από κάθε γωνιά του πλανήτη.

Την «Ημέρα Απελευθέρωσης», προχώρησε στα αποκαλυπτήρια εισαγωγικών φόρων που κυμαίνονταν από 49% για την Καμπότζη έως 20% για την Ευρωπαϊκή Ένωση – φτάνοντας μέχρι και το 10% για τις ακατοίκητες νήσους Χερντ και Μακντόναλντ, όπου ζουν αποκλειστικά πιγκουίνοι. Λίγες ημέρες αργότερα, ανακοίνωσε ότι οι δασμοί έναντι της Κίνας θα εκτοξεύονταν έως και το 145%.

Ισχύων δασμολογικός συντελεστής των ΗΠΑ
Ισχύων δασμολογικός συντελεστής των ΗΠΑ FT

Ωστόσο, η χρονιά εκείνη σημαδεύτηκε από διορθωτικές κινήσεις και υποχωρήσεις. Η κυβέρνηση υποχρεώθηκε σε διαπραγματεύσεις με συμμάχους και αντιπάλους, προχωρώντας σε παγώματα μέτρων και ανακρούσεις πρύμνης για δασμούς που είχαν προκαλέσει ελεύθερη πτώση στα διεθνή χρηματιστήρια.

Τον Οκτώβριο, Σι και Τραμπ κατέληξαν τελικά σε μια εκεχειρία στον εμπορικό πόλεμο. Είχαν προηγηθεί μήνες κατά τους οποίους το Πεκίνο απαντούσε με αντίμετρα “οφθαλμόν αντί οφθαλμού”, επιβάλλοντας παράλληλα νέους περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών.

Το τελειωτικό χτύπημα ήρθε τον περασμένο Φεβρουάριο, όταν η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ακύρωσε το μεγαλύτερο μέρος των δασμών που είχε θέσει σε ισχύ ο Πρόεδρος κατά τη δεύτερη θητεία του.

Παρά το δικαστικό φρένο, ο Τραμπ έχει ήδη αλλάξει ριζικά τον χάρτη της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής. Η Κεντρική Τράπεζα της Νέας Υόρκης (New York Fed) υπολόγισε ότι πέρυσι ο μέσος δασμολογικός συντελεστής εκτινάχθηκε από το 2,6% στο 13% – αν και οι εκτιμήσεις αποκλίνουν ανάλογα με το πώς προσμετρώνται οι εξαιρέσεις και η υποκατάσταση προϊόντων. Η New York Fed υπογράμμισε, μάλιστα, ότι περίπου το 90% αυτού του πρόσθετου κόστους μετακυλίστηκε απευθείας στις αμερικανικές επιχειρήσεις και τους καταναλωτές.

Την ίδια στιγμή, η πλειονότητα των οικονομολόγων χαρακτηρίζει ουτοπική την προσδοκία ότι οι δασμοί θα εξαλείψουν το εμπορικό έλλειμμα ή θα αναζωογονήσουν την αμερικανική βιομηχανία. Αντιτείνουν ότι όσο οι ΗΠΑ συντηρούν ένα θηριώδες δημοσιονομικό έλλειμμα που ροκανίζει τις αποταμιεύσεις, η χώρα θα εξαρτάται από ξένα κεφάλαια και θα αναγκάζεται να εισάγει περισσότερα από όσα εξάγει.

Οι ξένες εταιρείες δεν είναι εκείνες που επωμίζονται το κύριο βάρος των αμερικανικών δασμών
Οι ξένες εταιρείες δεν είναι εκείνες που επωμίζονται το κύριο βάρος των αμερικανικών δασμών FT

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος εμπορίου του Τραμπ, Τζέιμισον Γκριρ, επιμένει ότι η ακολουθούμενη πολιτική αποδίδει. Καταθέτοντας στο Κογκρέσο τον Απρίλιο, ισχυρίστηκε ότι το εμπορικό έλλειμμα ακολούθησε πτωτική τροχιά κατά το δωδεκάμηνο που μεσολάβησε από την “Ημέρα Απελευθέρωσης”, ενώ παράλληλα ενισχύθηκαν τόσο οι θέσεις εργασίας όσο και οι μισθοί στην αμερικανική μεταποίηση.

“Εξάγουμε περισσότερα από κάθε άλλη φορά στο παρελθόν, και οι εργαζόμενοί μας παράγουν περισσότερα και αμείβονται καλύτερα γι’ αυτό”, δήλωσε. “Ξέρουμε ότι η συνταγή μας πετυχαίνει”.

Εντούτοις, το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου αγαθών των ΗΠΑ άγγιξε το ιστορικό υψηλό του 1,2 τρισεκατομμυρίου δολαρίων για το σύνολο του 2025, παρά την κατακόρυφη πτώση των εμπορικών συναλλαγών με την Κίνα. Την ίδια στιγμή, η μεταποίηση παρέμεινε καθηλωμένη πέριξ του 9% του ΑΕΠ, καταγράφοντας σημαντική υποχώρηση από το 13% που βρισκόταν περίπου πριν από δύο δεκαετίες.

Επιπλέον, αν και οι δασμοί έχουν εισρεύσει περίπου 130 δισεκατομμύρια δολάρια στα κρατικά ταμεία των ΗΠΑ από την έναρξη του τρέχοντος οικονομικού έτους τον Οκτώβριο, παραμένει άγνωστο το ποσό που θα υποχρεωθεί τώρα να επιστρέψει η κυβέρνηση μετά το δικαστικό μπλόκο του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Τέλος, ο Τραμπ έχει στερηθεί – τουλάχιστον προς το παρόν – το μεγαλύτερο μέρος της διακριτικής ευχέρειας που διέθετε για την επιβολή των δασμών τους οποίους ακύρωσε το Ανώτατο Δικαστήριο. Οι δασμοί αυτοί είχαν βασιστεί στον Νόμο περί Διεθνών Έκτακτων Οικονομικών Εξουσιών (IEEPA) του 1977.

Τα εισαγόμενα προϊόντα οδηγούν το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ
Τα εισαγόμενα προϊόντα οδηγούν το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ FT

“Οι δασμοί αποτελούν το απόλυτο όπλο του Τραμπ, καθώς είχε την ευχέρεια να τους επιβάλλει για οποιονδήποτε λόγο κατέβαζε το κεφάλι του”, σχολιάζει ο Έντουαρντ Άλντεν από το Council on Foreign Relations. “Το διασκέδαζε πραγματικά”.

Τώρα, όμως, το προεδρικό προνόμιο να απειλεί ξένα κράτη με άμεσο οικονομικό στραγγαλισμό έχει μπλοκαριστεί, καταφέροντας καίριο πλήγμα στην προσωπική αυτή δασμολογική πολιτική που τόσο είχε αγαπήσει.

Το Κογκρέσο σηκώνει ανάστημα

Το Αμερικανικό Σύνταγμα ορίζει ρητά ότι ο έλεγχος των φόρων και των δασμών ανήκει στο Κογκρέσο. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, οι νομοθέτες ελάχιστα είχαν αντισταθεί στη στρατηγική του Τραμπ να τους θέτει στο περιθώριο των εμπορικών του αποφάσεων.

Αρκετοί Ρεπουμπλικάνοι βουλευτές εκμυστηρεύτηκαν στους Financial Times ότι το κλίμα δυσφορίας για τη δασμολογική πολιτική του Λευκού Οίκου διογκώνεται. Και αυτό έχει βαρύνουσα σημασία, δεδομένου ότι η μοναδική διέξοδος για να παραταθούν ή να αναβιώσουν οι εμπορικές εξουσίες του Προέδρου περνά υποχρεωτικά από το Καπιτώλιο.

Ο Νταν Νιούχαουζ, βουλευτής από την πολιτεία της Ουάσιγκτον, εκτιμά ότι η ετυμηγορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου προσφέρει στο Κογκρέσο “ισχυρότερο μοχλό πίεσης απέναντι στους προεδρικούς χειρισμούς”.

“Θεωρώ ότι πρόκειται για θετική εξέλιξη”, συμπληρώνει. “Ποτέ δεν υπήρξα οπαδός της αλόγιστης χρήσης των δασμών”.

Στο ίδιο μήκος κύματος με τον Νιούχαουζ κινήθηκε και ο Τζεφ Χερντ, Ρεπουμπλικάνος βουλευτής από το Κολοράντο, ο οποίος καταψήφισε φέτος τους δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ στον Καναδά.

Σε μια σαφή ένδειξη ότι η προεδρική επιρροή αρχίζει να βρίσκει τοίχο, ο Τραμπ, αν και αρχικά εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του Χερντ για τη στάση του, αναγκάστηκε τελικά να στηρίξει επίσημα την προεκλογική του εκστρατεία.

“Προς το παρόν είμαστε λίγοι αυτοί που έχουμε βγει μπροστά δημόσια, όμως γνωρίζω καλά ότι στο παρασκήνιο πολλοί συνάδελφοι κινούνται στην ίδια κατεύθυνση”, υπογραμμίζει ο Χερντ.

Οι Αμερικανοί αποδοκιμάζουν ολοένα και περισσότερο τους οικονομικούς χειρισμούς του Τραμπ
Οι Αμερικανοί αποδοκιμάζουν ολοένα και περισσότερο τους οικονομικούς χειρισμούς του Τραμπ FT

Ο Ντον Μπέικον, του οποίου η εκλογική περιφέρεια στη Νεμπράσκα περιλαμβάνει την πόλη της Όμαχα, αφήνει να εννοηθεί ότι η πλειονότητα των Ρεπουμπλικάνων στο Κογκρέσο είναι κατά βάθος αντίθετη με τους δασμούς.

“Οι περισσότεροι Ρεπουμπλικάνοι στη Βουλή των Αντιπροσώπων εναντιώνονται στους δασμούς, αλλά βρίσκονται σε βαθύ δίλημμα”, αναφέρει.

“Στις εκλογές του 2024 ο Πρόεδρος στηρίχθηκε προεκλογικά στη δασμολογική πολιτική και κέρδισε. Δεν πιστεύω ότι κέρδισε εξαιτίας αυτής – αλλά οι βουλευτές νιώθουν την υποχρέωση να του δώσουν μια ευκαιρία, αφήνοντάς τον να εφαρμόσει το εμβληματικό οικονομικό του πρόγραμμα”.

Το ερώτημα είναι πόσα περιθώρια θα συνεχίσουν να δίνουν οι Ρεπουμπλικάνοι του Κογκρέσου στην εμπορική πολιτική του Τραμπ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών που συνιστούν τόσο μεγάλη απειλή.

Στις γενικές δημοσκοπήσεις για το Κογκρέσο, οι Δημοκρατικοί διατηρούν προβάδισμα πέντε ποσοστιαίων μονάδων.

Η χρονική συγκυρία δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερη. Ακόμη και αν υποτεθεί ότι θα αντέξουν στο μικροσκόπιο των δικαστικών αρχών, οι εναλλακτικοί δασμοί ύψους 10% που επέβαλε ο Τραμπ μετά την ήττα του στο Ανώτατο Δικαστήριο πρόκειται να εκπνεύσουν μετά από 150 ημέρες, εκτός αν το Κογκρέσο ψηφίσει υπέρ της παράτασής τους.

Αυτό θα μπορούσε να μεταφραστεί σε κρίσιμες ψηφοφορίες για ένα εξαιρετικά μη δημοφιλές μέτρο προς τα τέλη Ιουλίου – ακριβώς τη στιγμή που η προεκλογική περίοδος θα παίρνει φωτιά.

Το κυρίαρχο ζήτημα είναι η οικονομία, όπου τα ποσοστά αποδοχής του Τραμπ είναι ξεκάθαρα απογοητευτικά. Τον Απρίλιο, μόλις το 30% των ψηφοφόρων ενέκρινε τους οικονομικούς του χειρισμούς, σημειώνοντας πτώση από το 38% του Μαρτίου, σύμφωνα με δημοσκόπηση του AP και του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια. Λιγότεροι από έναν στους τέσσερις θεωρούσαν ότι διαχειρίζεται σωστά την κρίση του κόστους ζωής.

Παράλληλα, σύμφωνα με ξεχωριστή έρευνα του CNN, περισσότερο από το 60% των πολιτών αποδοκιμάζει την πολιτική των δασμών.

Τόσο ο Μπέικον όσο και ο Χερντ τονίζουν ότι οι περιφέρειές τους έχουν πληγεί οικονομικά από τους δασμούς, με τις επιπτώσεις να εκτείνονται από την κάμψη των πωλήσεων σόγιας προς την Κίνα έως το αυξημένο κόστος για την κατασκευή ποδηλάτων. Αμφότεροι υποστηρίζουν ότι ο έλεγχος της δασμολογικής πολιτικής πρέπει να ανήκει αποκλειστικά στο Κογκρέσο.

Αγρότης καλλιεργεί σόγια στο Γουάχου της Νεμπράσκα
Αγρότης καλλιεργεί σόγια στο Γουάχου της Νεμπράσκα AP Photo Charlie Riedel

Ένας λαβύρινθος από κανόνες

Ένα βασικό ανάχωμα στην πολιτική των δασμών του Τραμπ είναι ο αντίκτυπος στον επιχειρηματικό κόσμο – και κατ’ επέκταση στο χρηματιστήριο, του οποίου την άνοδο πανηγυρίζει και την πτώση πασχίζει να αποφύγει.

“Ήταν πάντα πολύ ανοιχτοί στο να τους προσεγγίζουν μεμονωμένες εταιρείες και να τους λένε: “Έχω σοβαρό πρόβλημα εδώ. Μπορείτε να το διορθώσετε;”, αναφέρει στέλεχος της αγοράς για την κυβέρνηση. “Δεν τους αρέσει να χρησιμοποιούν τη λέξη “εξαιρέσεις” – μας λένε μάλιστα “μην την προφέρετε καν” – αλλά παρ’ όλα αυτά είναι πρόθυμοι να κάνουν μικροδιορθώσεις”.

Τον περασμένο μήνα, για παράδειγμα, η κυβέρνηση προχώρησε σε μια πολυαναμενόμενη ανακοίνωση σχετικά με τους εισαγωγικούς δασμούς στα φάρμακα, με τον βασικό συντελεστή να αγγίζει το εντυπωσιακό 100%. Ωστόσο, η απόφαση περιλάμβανε τόσα «παράθυρα» και ειδικές ρυθμίσεις για εταιρείες και χώρες, που η συντριπτική πλειονότητα των σκευασμάτων θα φορολογηθεί τελικά με πολύ χαμηλότερους συντελεστές.

Επιπλέον, πρόσφατα μειώθηκαν οι δασμοί σε καταναλωτικά προϊόντα που είχαν πληγεί από τους φόρους στο αλουμίνιο και τον χάλυβα – όπως οι μοτοσικλέτες, τα εξαρτήματα επίπλων και ο εξοπλισμός γυμναστηρίων – ενώ εξετάζεται και η μείωση των επιβαρύνσεων στα εισαγόμενα μικροτσίπ από την Ταϊβάν.

Ωστόσο, η τρέχουσα πολυπλοκότητα αυτών των δασμολογικών σχημάτων επιτείνει το αίσθημα απογοήτευσης και αβεβαιότητας στον επιχειρηματικό κόσμο.

Η προσπάθεια του Τραμπ να αυξήσει τους δασμούς
Η προσπάθεια του Τραμπ να αυξήσει τους δασμούς FT

Οι επιχειρήσεις είναι πλέον υποχρεωμένες να πλοηγούνται σε έναν ωκεανό εξειδικευμένων κωδικών προκειμένου να συμμορφώνονται με τους δασμούς και να εξασφαλίζουν εξαιρέσεις. Παράλληλα, καλούνται να υπολογίζουν την προστιθέμενη αξία σε διαφορετικά στάδια της παραγωγικής διαδικασίας και να ιχνηλατούν την προέλευση των εξαρτημάτων.

Ωστόσο, ο επιχειρηματικός κόσμος δεν είναι ο μόνος που αγανακτεί με τον βυζαντινό χαρακτήρα του αναδυόμενου δασμολογικού συστήματος. Ο ίδιος ο ένοικος του Λευκού Οίκου υφίσταται εξίσου τις συνέπειές του.

Επί του παρόντος, ο Τραμπ επιστρατεύει ένα μωσαϊκό από δυσνόητους νόμους και γραφειοκρατικές διαδικασίες για να διεξάγει τον εμπορικό του πόλεμο. Όμως, αυτές ακριβώς οι διαδικασίες – μαζί με τις αυστηρές προϋποθέσεις που θέτουν – σημαίνουν ότι δεν μπορεί πλέον να χαράσσει εμπορική πολιτική με ταχύτητα αστραπής.

Σε ορισμένους τομείς, πάντως, ο Τραμπ διατηρεί κάποια ελευθερία κινήσεων. Την περασμένη εβδομάδα απείλησε την Ευρωπαϊκή Ένωση με “πολύ υψηλότερους” δασμούς, εάν δεν θέσει σε ισχύ τη συμφωνία που υπέγραψε με τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την «Ημέρα Απελευθέρωσης» έως τις 4 Ιουλίου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος διατηρεί τη δυνατότητα να επιβάλλει υψηλότερους δασμούς σε προϊόντα όπως τα αυτοκίνητα και οι ημιαγωγοί. Στις κατηγορίες αυτές, οι δασμοί εκδίδονται βάσει διαφορετικού νομικού πλαισίου από εκείνο που ακύρωσε το Ανώτατο Δικαστήριο. Οι εν λόγω τομείς διέπονται από το Άρθρο 232 του Νόμου για την Εμπορική Επέκταση του 1962, το οποίο επιτρέπει στον Πρόεδρο να πλήττει συγκεκριμένους κλάδους με εισφορές για λόγους εθνικής ασφάλειας.

Ο Έντουαρντ Άλντεν από το Council on Foreign Relations επισημαίνει ότι το μέτρο αυτό παρέχει “ανοιχτές εξουσιοδοτήσεις για την επιβολή δασμών” σε “μια σειρά από ζωτικούς κλάδους”.

Σε άλλα πεδία, ωστόσο, η διαδικασία είναι πολύ πιο επίπονη, δυσκίνητη και γραφειοκρατική σε σχέση με την απρόσκοπτη πολιτική των δασμών – έτοιμη για ανάρτηση στο Truth Social – την οποία χρησιμοποιούσε ο Τραμπ για να ασκεί την εξουσία του κατά το μεγαλύτερο μέρος της δεύτερης θητείας του.

Ένα μεγάλο πλήθος αγοραστών και τουριστών στην πλατεία Herald κοντά στο Macy's στη Νέα Υόρκη
Ένα μεγάλο πλήθος αγοραστών και τουριστών στην πλατεία Herald κοντά στο Macy's στη Νέα Υόρκη istock

Καθώς η κλεψύδρα των 150 ημερών για τους δασμούς του 10% αδειάζει, ο Πρόεδρος πιέζει τον Γκριρ να ολοκληρώσει εσπευσμένα μια σειρά νέων ερευνών κατά των εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ. Οι έρευνες αυτές, που εστιάζουν σε παραβιάσεις των κανόνων για την καταναγκαστική εργασία και στις κρατικές επιδοτήσεις, στοχεύουν να στρώσουν το έδαφος για έναν νέο γύρο δασμολογικών επιδρομών.

Ωστόσο, αυτού του είδους οι διαδικασίες απαιτούν ασύγκριτα μεγαλύτερο όγκο γραφειοκρατικής δουλειάς σε σχέση με τα έκτακτα μέτρα στα οποία βασιζόταν τυφλά ο Τραμπ μέχρι σήμερα. Πλέον, επιβάλλεται η διεξαγωγή διαβουλεύσεων με την αγορά και επίσημων ακροάσεων, γεγονός που μεταφράζεται σε καθυστερήσεις μηνών.

Ο Πίτερ Χάρελ, επισκέπτης ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Τζορτζτάουν και πρώην στέλεχος του Λευκού Οίκου επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, επισημαίνει ότι η κυβέρνηση αρχίζει πλέον να προσγειώνεται στην πραγματικότητα και να συνειδητοποιεί πως “οφείλει να επιδείξει μεγαλύτερη πειθαρχία και προσοχή”.

“Αν ο Τραμπ διαβάσει καλά τα νομικά του κουτάκια, θα διαπιστώσει ότι μπορεί να διατηρήσει δασμούς της τάξης του 5%, 10% ή 15% απέναντι σε πολλούς εμπορικούς εταίρους”, προσθέτει ο Χάρελ.

“Αυτό όμως που θα βρει μπροστά του ως ανυπέρβλητο εμπόδιο είναι η αδυναμία να μεταβάλλει τους συντελεστές εν μια νυκτί. Παράλληλα, θεωρώ πως θα δει τις απειλές του για εξοντωτικούς δασμούς ύψους 35%, 40% ή 50% να μένουν στα χαρτιά, καθώς δεν θα έχει πλέον τα νομικά όπλα να τους επιβάλλει”.

Στο ρεπορτάζ συνεργάστηκαν επίσης οι Peter Foster και Andy Bounds

© The Financial Times Limited 2026. Όλα τα δικαιώματα διατηρούνται. Απαγορεύεται η αναδιανομή, αντιγραφή ή τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο. Το NEWS 24/7 φέρει την αποκλειστική ευθύνη για την παρούσα μετάφραση και η Financial Times Limited δεν αποδέχεται καμία ευθύνη για την ακρίβεια ή την ποιότητα της μετάφρασης.

Ροή Ειδήσεων

Περισσότερα