Ο ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, Ο ΤΑΡΠΛΕΪ, Ο ΕΝΤΙ ΤΖΟΝΣΟΝ ΚΑΙ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΡΙΒΕΡΣ…

O Ολυμπιακός ετοιμάζεται για το πέμπτο συνεχόμενο φάιναλ-φορ, δέκατο πέμπτο από την πρώτη του φορά το 1994. Οι “ερυθρόλευκοι” που έχουν κατακτήσει τρεις φορές την Ευρωλίγκα (και έχουν παίξει σε άλλους έξι τελικούς) ονειρεύονται την τέταρτη, με τον Γιώργο Μπαρτζώκα και τον κορμό της ομάδας που έφτιαξε από τον χειμώνα του 2020 και μετά (Παπανικολάου, Βεζένκοβ, Γουόκαπ, Μακίσικ, Ντόρσεϊ, Μιλουτίνοβ συν τους υπόλοιπους που προστέθηκαν στη διαδρομή της εξαετίας, όπως ο Εβάν Φουρνιέ) να έχει φτάσει ίσως στην απόλυτη ωριμότητα της.

Από τα καραβάνια των οπαδών του στο Βελιγράδι, με το μπάζερ του Μίτσιτς, ως το καλάθι-μαχαιριά του Γιουλ, ένα χρόνο αργότερα στο Κάουνας, από τις κακές εμφανίσεις σε Βερολίνο και Άμπου Ντάμπι, φτάνουμε στο ραντεβού του T-Center του ΟΑΚΑ. Ο Ολυμπιακός μπορεί να μη ξεκίνησε καλά τη χρονιά, να χρειάστηκε σημαντικές προσθαφαιρέσεις στο ρόστερ του, από κάποιο σημείο και μετά, ωστόσο, στάθηκε με δύναμη στα πόδια του και στο τέλος ήταν -πέραν πάσης αμφιβολίας- η καλύτερη ομάδα της EuroLeague.

Το αν θα αποδειχθεί και κορυφαία της σεζόν θα το μάθουμε στο τριήμερο που ακολουθεί, με πρώτο εμπόδιο την πρωταθλήτρια Ευρώπης Φενέρ, που σε ένα μεγάλο κομμάτι της χρονιάς οδηγούσε αυτή την κούρσα της Ευρωλίγκας. Αν επικρατήσει θα αντιμετωπίσει το νικητή του ισπανικού ημιτελικού ανάμεσα στην ομάδα-θαύμα της περιόδου, Βαλένθια και τη Ρεάλ Μαδρίτης.

Οι Πειραιώτες είχαν το πιο εύκολο έργο στα πλέι-οφ, πετώντας έξω την προβληματική Μονακό με 3-0 νίκες, περίμεναν και τον οικοδεσπότη Παναθηναϊκό, αλλά οι “πράσινοι” παρά το άρχικο 2-0, με τα δυο διπλά στη Βαλένθια, έμειναν εκτός νυμφώνος με τις τρεις συνεχόμενες νίκες από τους “ποτοκαλί” του Πέδρο Μαρτίνεθ.

Η ιστορία των 15 φάιναλ-φορ που έχει αγωνιστεί ο Ολυμπιακός είναι γεμάτη από τεράστιες νίκες, οδυνηρές ήττες, αστέρια που έλαμψαν, αφανείς ήρωες και σπουδαίους προπονητές. Ο Γιάννης Ιωαννίδης, ο Ντούσαν Ίβκοβιτς, ο Παναγιώτης Γιαννάκης, ο Γιώργος Μπαρτζώκας και ο Γιάννης Σφαιρόπουλος ήταν οι κόουτς σε αυτή την 30χρονη διαδρομή. Ο Ίβκοβιτς και ο Μπαρτζώκας έχουν κατακτήσει τα τρία τρόπαια.

Σπουδαίοι ξένοι, η αφρόκρεμα των Ελλήνων διεθνών, νατουραλιζέ, Ευρωπαίοι, ομογενείς, όλοι έβαλαν από ένα πετραδάκι στο ψηφιδωτό των Πειραιωτών, που ξεκίνησε τον Απρίλιο του 94 με την … απόβαση στο Τελ Αβίβ. Στο κάδρο μπαίνουν πολλές φωτογραφίες. Ο Ζάρκο, ο Τάρπλεϊ, ο Έντι Τζόνσον, ο Φασούλας με τον Τάρλατς να καπνίζουν πούρα, ο Σιγάλας να σηκώνει ψηλά το Κύπελλο στη Ρώμη, ο Ρίβερς στους ώμους των οπαδών. Το άλμα του Τσίλντρες στο Παρίσι στον ημιτελικό με την Παρτίζαν, οι οργιαστικές εμφανίσεις του Βασίλη Σπανούλη και φυσικά το πεταχτάρι του Πρίντεζη στην Κωνσταντινούπολη.

Ο Ολυμπιακός άλλοτε φαβορί, άλλοτε αουτσάιντερ, πότε ρωμαλέος, πότε πληγωμένος, έχει μια ξεχωριστή παρουσία στο βιβλίο του ευρωπαϊκού μπάσκετ κι ας μην έχει κατακτήσει τα περισσότερα Κύπελλα. Από το 1992-93, όταν συμμετείχε για πρώτη φορά στην Ευρωλίγκα, δεν έλειψε ποτέ από την κορυφαία διοργάνωση (μοναδικό ρεκόρ) με τη συνέπεια να είναι το κυριότερο χαρακτηριστικό του.

Στη δεκαετία του 90 χαρακτηρίστηκε από τη FIBA, ως η κορυφαία ομάδα εκείνης της εποχής, ενώ μετά τη δεκάχρονη απουσία του (1999-2009) από την ελίτ, με το που επέστρεψε, έμεινε στην ελίτ: 2 τίτλοι (back to back), τέσσερις ακόμα τελικοί, σε 11 (μαζί με το φετινό) Final Four.

Ο Τάρπλεϊ και οι (2) μπύρες το 1994…

Θα πάμε 30 χρόνια πίσω, για να θυμηθούμε μερικές από τις γνωστές-άγνωστες ιστορίες των πρώτων φάιναλ-φορ. Εκείνων, που άρχισε να γράφεται η ιστορία.

Στο Τελ Αβίβ, όπου συναντήθηκαν για πρώτη φορά (και νίκησαν) τον αιώνιο αντίπαλο τους Παναθηναϊκό, οι “ερυθρόλευκοι” έχασαν μια μοναδική ευκαιρία. Η ευδαιμονία μετά τον θρίαμβο κόντρα στους “πράσινους”, διαδέχθηκε το απόλυτο σοκ. Ο Ολυμπιακός ήταν το γκραν φαβορί, κόντρα στην Μπανταλόνα του Ζέλικο Ομπράντοβιτς, αλλά στο τελευταίο εφτάλεπτο δεν σημείωσε ούτε πόντο. Ο Κορνέλιους Τόμπσον, ένας σπουδαίος Αμερικανός που είχε πρωταγωνιστήσει πριν από δέκα χρόνια στα περίφημα ματς του Κυπέλλου Κόρατς Βαρέζε-Άρη, σημάδεψε σωστά πίσω από τη γραμμή των 6.25 (εκεί ήταν τότε το τρίποντο) και οι Καταλανοί έπαιρναν ρεβάνς για την σχεδόν πανομοιότυπη ήττα τους το 1992 με το φοβερό σουτ του Τζόρτζεβιτς και τον ιστορικό θρίαμβο της Παρτίζαν.

Ο Ιωαννίδης έμοιαζε πιο σοκαρισμένος απ’ όλους. Το βλέμμα του στη συνέντευξη Τύπου, μετά τον τελικό, απλανές. Τα πακέτα με τα τσιγάρα του αείμνηστου κόουτς άδειαζαν, στο αεροδρόμιο μια μέρα μετά στην επιστροφή της ομάδας επικρατούσε νεκρική σιγή και δεν ακουγόταν το παραμικρό. Στο Τελ Αβίβ έγιναν πράγματα και θαύματα. Ολόκληρο βιβλίο μπορεί κανείς να γράψει.

Η ήττα ήταν οδυνηρή, η ομάδα κατέρρεευσε ενώ είχε αγκαλιάσει το Κύπελλο μέχρι το 33, ενώ έπαιξε σημαντικό ρόλο και το επεισόδιο με τον Ρόι Τάρπλεϊ. Ο Αμερικανός σταρ, ένας απίστευτος παίκτης, αλλά πολύ ιδιόρρυθμος και με αδυναμίες στις καταχρήσεις, είχε κάνει ένα μεγάλο ημιτελικό κόντρα στον ΠΑΟ.

Επιστρέφοντας στο ξενοδοχείο και στο δείπνο της ομάδας, αντάλλαξε μερικές κουβέντες με τον Μπάμπη Παπαδάκη. Λίγες στιγμές αργότερα, οι συμπαίκτες τους προσπαθούσαν να τους χωρίσουν.

Έχουν γραφτεί πάρα πολλά, ότι ο μακαρίτης Ρόι, μετά τις μπουνιές, εξαφανίστηκε, ο “ξανθός” έστειλε τον “Ολλανδό” Ιωαννίδη να τον βρει στους δρόμους του Τελ Αβίβ και εν τέλει τον ανακάλυψε σε ένα μπαρ να πίνει μπύρες. Την πραγματικότητα αποκάλυψε ο άλλοτε βοηθός του Ιωαννίδη, ο “Ντατς”, όπως τον έλεγαν, σε μια συνέντευξη που είχε δώσει στο SPORT 24 το 2022.

Σύμφωνα με τα λεγόμενα του Ολλανδού, ο Τάρπλεϊ θυμήθηκε μια συζήτηση της ομάδας, ανάμεσα στους παίκτες, μετά από μια ήττα στο ξεκίνημα της χρονιάς. Στην ερώτηση του Ιωαννίδη “ποιος κατά τη γνώμη σας δεν έπαιξε με βάση τις δυνατότητες του”, ο Μπάμπης Παπαδάκης είχε υποδείξει τον Τάρπλεϊ, κάτι που ο Ρόι, επανέφερε στη μνήμη του λίγες ώρες μετά τον ημιτελικό. Οι παίκτες έτρωγαν μόνοι τους (χωρίς την παρουσία κάποιου μέλους του σταφ, μια από τις περίεργες συνήθειες τότε του Ολυμπιακού) και τα υπόλοιπα διηγήθηκε ο άμεσος συνεργάτης του “ξανθού”, που πράγματι άρχισε να αναζητά τον Αμερικανό ΝΒΑερ:

“Ναι, αλλά όχι στους δρόμους του Τελ Αβίβ. Απλά είχε πάει στο δωμάτιο του, να ηρεμήσει. Εκεί τον βρήκα, έχοντας παραγγείλει μάλιστα και πίτσα. Κάτσαμε, μιλήσαμε λίγο και στο τέλος μου λέει: “Πάμε μια βόλτα, να πιούμε και μια μπύρα;” Τον κοιτάζω και του απαντάω: “Θα πάμε, αφού πρώτα δώσει το οκέι ο Ιωαννίδης και μου υποσχεθείς ότι δεν θα πιεις πάνω από δυο μπύρες”. Δέχθηκε τους όρους, πήγαμε στον ξανθό, που έδωσε άδεια, μάλλον χαρούμενος γιατί έβλεπε τον Ρόι να ηρεμεί. Πράγματι, πήγαμε σε ένα μπαρ δίπλα στο ξενοδοχείο, κάτσαμε, τα είπαμε και στη δεύτερη μπύρα, σηκωθήκαμε και φύγαμε. Τώρα, αν έπινε στο δωμάτιο του, δεν το ξέρω. Ίσως να το έκανε. Αυτή είναι η αλήθεια, πιστεύω ότι θα την … ξαναπώ πολλές φορές, όσο περνάνε τα χρόνια, γιατί η φήμη ότι τον ψάχναμε σε όλο το Ισραήλ δεν λέει να σβήσει”

– Τελικά τι έφταιξε και χάθηκε ο τελικός;

“Όλα. Είχαμε πιεστεί σαν ομάδα, πηγαίνοντας μια εβδομάδα πριν στο Ισραήλ. Όλοι φταίμε, οι προπονητές, οι παίκτες που δεν έβαλαν ένα πόντο σε εφτά λεπτά, ο Τόμπσον που έβαλε το τρίποντο. Ακόμη βλέπω τη φάση μπροστά μου. Χάνει ο Ζάρκο το ριμπάουντ, ο Τόμπσον μπροστά μου σηκώνεται και… εφιάλτης. Είναι χαραγμένη στο μυαλό μου κι ας μην έχω δει τον αγώνα αυτό ποτέ σε βίντεο. Μα ποτέ, όμως”

Η γκρίνια του Έντι Τζόνσον και η αγρανάπαυση του Ιωαννίδη

Ένα χρόνο μετά, ο Ολυμπιακός ξανάδινε το παρών στο φάιναλ-φορ. Η πρόκριση του απέναντι στην ΤΣΣΚΑ Μόσχας με το περίφημο … 3Χ3 να είναι η κατάληξη του τρίτου αγώνα με τη ρωσική ομάδα, η οποία αποδεκατίστηκε ξαφνικά από παίκτες οι οποίοι μετά την προπόνηση της παραμονής, μεταφέρονταν ομαδικά στο Τζάνειο!

Το κλίμα δεν ήταν καθόλου ευχάριστο, οι σχέσεις Κόκκαλη-Ιωαννίδη είχαν διαρραγεί (ο τότε πρόεδρος του Ολυμπιακού, εκτός των άλλων είχε δει να πλήττονται πολλά από τα επιχειρηματικά του βήματα στη Μόσχα), ενώ ο Παναθηναϊκός έμοιαζε φαβορί στον ημιτελικό.

Όμως ο Ολυμπιακός με τον Έντι Τζόνσον να έχει ένα κρεσέντο από τρίποντα στο δεύτερο ημίχρονο, τον Μίλαν Τόμιτς να ακολουθεί και τον Παναγιώτη Γιαννάκη να βγαίνει νοκ-άουτ για τον ΠΑΟ, γύρισε τη ροή του ματς ανάποδα και έπαιρνε μέσα σε έξαλλους πλέον πανηγυρισμούς το εισιτήριο για τον τελικό. Εκεί, βέβαια, η Ρεάλ του Άρβιντας Σαμπόνις δεν … παιζόταν.

Όχι ότι θα είχε καλύτερη τύχη ο Ολυμπιακός, αλλά και πάλι ένα επεισόδιο, προφανώς όχι τόσο σοβαρό όπως στο Τελ Αβίβ, είχε τη δική του σημασία. Αμέσως μετά τη νίκη κόντρα στον ΠΑΟ, ο Ιωαννίδης, έβαλε πρωινή προπόνηση παραμονή του τελικού. Ο Έντι Τζόσνον μαθημένος αλλιώς στο ΝΒΑ, αντέδρασε με γκρίνια. Η αλήθεια είναι ότι στον τελικό της Σαραγόσα, ο Αμερικανός σουπερ-σκόρερ είχε να αντιμετωπίσει ένα ανηλεές μαν του μαν από Ισμαελ Σάντος και Χοσέ Λάσα, που είχε επιλέξει ο Ομπράντοβιτς. Μπαϊλντισμένος απ’ όλα αυτά τελείωσε το ματς μόλις με 9π…

Η ήττα από τη Ρεάλ δεν σκόρπισε, όπως ένα χρόνο πριν, τη θλίψη. Όλοι συνειδητοποιούσαν την ανωτερότητα της Ρεάλ (και του Σαμπόνις, ένα χρόνο πριν μετακομίσει οριστικά στο Πόρτλαντ) ενώ στο ξενοδοχείο του Ολυμπιακού, ο Ιωαννίδης, άφηνε αιχμές, κάνοντας λόγο για μια επερχόμενη … αγρανάπαυση του!

Η απουσία του Σ.Κόκκαλη, το γενικότερο κλίμα, που είχε διαμορφωθεί μετά τα πλέι-οφ με την ΤΣΣΚΑ, ηχούσαν σαν καμπάνες στα ανήσυχα αυτιά του, αν και η οριστική αποχώρηση του από το λιμάνι θα γινόταν ένα χρόνο μετά. Από εκείνο το φάιναλ-φορ, ωστόσο, είναι αλήθεια ότι ο μοναδικός δίαυλος επικοινωνίας του “ξανθού” με τον ιδιοκτήτη της ομάδας ήταν ο αντιπρόεδρος Γιώργος Σαλονίκης.

Η προφητεία της Σάνον Ρίβερς…

Ο Ολυμπιακός δεν πήγε στο Παρίσι και στο φάιναλ-φορ του 96, όπου ο Παναθηναϊκός πανηγύρισε τον πρώτο του τίτλο. Ο Ντούσαν Ίβκοβιτς διαδέχθηκε τον Γιάννη Ιωαννίδη, το “ερυθρόλευκο” στρατόπεδο για αρκετό διάστημα χωρίστηκε στα δύο, ενώ η ομάδα παραπατούσε τόσο στην Ευρώπη όσο και στο ελληνικό πρωτάθλημα, χάνοντας ακόμα και από τον ΒΑΟ. Οι παίκτες προσπαθούσαν να βρουν την άκρη, ο Ντούντα επίσης και τελικά η συζήτηση που είχαν για το πως έπρεπε να παίξουν, άρχισε να διαλύει τα σύννεφα.

Καταλυτικό ήταν ωστόσο το ταξίδι των “ερυθρολεύκων” στη Μαδρίτη για το τουρνουά Χριστουγέννων της Ρεάλ. Τότε οι αγώνες στην Ευρωλίγκα ήταν σχεδόν οι … μισοί από τους αντίστοιχους της σύγχρονης εποχής και οι Μαδριλένιοι έβρισκαν κάθε χρόνο την ευκαιρία για σπουδαία φιλικά με κορυφαία ευρωπαϊκά κλαμπ. Ο Ίβκοβιτς είχε αποδεχθεί την πρόταση του κουμπάρου του (και προπονητή της Ρεάλ) Ζέλικο Ομπράντοβιτς, θεωρώντας την συγκυρία για συσπείρωση της ομάδας ιδανική.

Σε αυτό το τουρνουά έγιναν επίσης πράγματα και θαύματα, που έμοιαζαν με προάγγελο των θριάμβων της άνοιξης. Κατ’ αρχήν ο Ντούσαν Ίβκοβιτς έδιωξε από την ομάδα τον Γουίλι Άντερσον, που είχε πάρει … άδεια από τη σημαία, για να ενσωματωθεί στην αποστολή μια μέρα αργότερα, με ένα μωρό στα χέρια. Μόλις τον είδε ο αείμνηστος κόουτς, έχοντας ήδη αποφασίσει να προχωρήσει χωρίς τον πολυτάλαντο αλλά λίγο ράθυμο Αμερικανό, πήρε ανάποδες. “Τάκη, πήγαινε να του πεις να φύγει, να μην τον βλέπω στα μάτια μου” ήταν η εντολή του στον μάνατζερ της ομάδας, Τάκη Λιβιεράτο, που ανακοίνωσε τα δυσάρεστα νέα στον Άντερσον.

Ανακοίνωση έβγαλε, ανήμερα (!) των Χριστουγέννων, και η διοίκηση. Αφορούσε το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων με τον αρχηγό της ομάδας, Γιώργο Σιγάλα. Όλοι διαισθάνονταν ότι ο διεθνής άσος δύσκολα θα συνέχιζε και την επόμενη σεζόν στο λιμάνι, παρόλα αυτά, όχι μόνο δεν επηρρεάστηκε απ’ όλα αυτά, αλλά την άνοιξη, μετρούσε ένα προς ένα τα τρία τρόπαια που κατέκτησε ο Ολυμπιακός και σήκωσε πρώτος απ’ όλους.

Το κλου όμως εκείνου του τετραημέρου στη Μαδρίτη ήταν το χριστουγεννιάτικο δείπνο της ομάδας. Οι παίκτες είχαν φέρει τις συντρόφους τους. Η μακαρίτισσα σύζυγος του Ντέιβιντ Ρίβερς, Σάνον, έκλεψε την παράσταση. Έχοντας φορέσει ένα φόρεμα .,.. χρισουγεννιάτικο δέντρο, ύψωσε το ποτήρι της, ανέβηκε σε μια καρέκλα και ενώ ο Ντέιβιντ, έψαχνε να βρει μέρος να κρυφτεί, αναφώνησε με θάρρος: “Μπορεί τώρα να έχουμε χάσει πολλά παιχνίδια, αλλά να είστε σίγουροι, ότι σε λίγους μήνες θα κερδίσουμε τα πάντα!”

Δεν είχε άδικο. Η προφητεία της αποδείχθηκε αληθινή!