“Σπίτι μου 2”: Αντίστροφη μέτρηση για τις αιτήσεις

«Αδειάζει η κλεψύδρα» για το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», καθώς η 31η Μαΐου αποτελεί το οριστικό «stop» για την υπαγωγή νέων αιτήσεων, με χιλιάδες ενδιαφερόμενους να βρίσκονται σε αγώνα δρόμου για να προλάβουν τις τελευταίες διαδικασίες.

Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες τόσο για τα νοικοκυριά που αναζητούν πρώτη κατοικία όσο και για τις τράπεζες, που επιχειρούν να κλείσουν εκκρεμότητες, εγκρίσεις και φακέλους πριν πέσει η «αυλαία» του προγράμματος. Μετά την 31η Μαΐου δεν θα είναι δυνατή η έκδοση νέας βεβαίωσης επιλεξιμότητας μέσω του gov.gr, ενώ θα σταματήσει και η δυνατότητα νέας υπαγωγής στο πρόγραμμα.

Παρά ταύτα, όσοι έχουν ήδη ενταχθεί θα έχουν χρονικό περιθώριο μέχρι τις 31 Αυγούστου 2026 για να υπογράψουν τη δανειακή τους σύμβαση με την τράπεζα. Αυτό σημαίνει ότι το επόμενο τρίμηνο θα αποτελέσει μια δεύτερη, εξίσου δύσκολη «πίστα», καθώς χιλιάδες δικαιούχοι καλούνται να βρουν κατάλληλο ακίνητο και να ολοκληρώσουν εγκαίρως τις διαδικασίες αγοράς.

Οι μεγάλες δυσκολίες στην αγορά κατοικίας

Παρότι το ενδιαφέρον για το «Σπίτι μου 2» ήταν ιδιαίτερα αυξημένο από την πρώτη στιγμή, η πραγματικότητα της αγοράς αποδείχθηκε πολύ πιο σκληρή για πολλούς υποψήφιους αγοραστές.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν η εύρεση κατοικίας που να πληροί τα κριτήρια του προγράμματος. Σε πολλές περιοχές, κυρίως στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, τα διαθέσιμα ακίνητα είτε ήταν ελάχιστα είτε πωλούνταν σε τιμές πολύ υψηλότερες από τα όρια που μπορούσαν να καλύψουν οι δικαιούχοι.

Χιλιάδες νέοι άνθρωποι ήρθαν αντιμέτωποι με μια αγορά όπου οι τιμές έχουν εκτοξευθεί, τα παλαιά διαμερίσματα γίνονται ολοένα ακριβότερα και η προσφορά παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.

Μάλιστα, στην αγορά καταγράφηκε και ένα παράδοξο φαινόμενο: οι τιμές των παλιών διαμερισμάτων αυξήθηκαν ταχύτερα ακόμη και από τις τιμές των νεόδμητων κατοικιών, καθώς τα παλαιότερα ακίνητα ήταν εκείνα που πληρούσαν συχνότερα τα ηλικιακά κριτήρια του προγράμματος. Αποτέλεσμα ήταν πολλοί πωλητές να ανεβάσουν σημαντικά τις απαιτήσεις τους, γνωρίζοντας ότι οι ενδιαφερόμενοι διαθέτουν εγκεκριμένη τραπεζική χρηματοδότηση μέσω του «Σπίτι μου 2».

Το στεγαστικό γίνεται πολιτικός πονοκέφαλος

Το στεγαστικό πρόβλημα εξελίσσεται πλέον σε μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και πολιτικές πιέσεις για την κυβέρνηση. Η εκτόξευση των ενοικίων, η δυσκολία πρόσβασης στην ιδιοκατοίκηση και η γενικότερη αίσθηση ότι η κατοικία μετατρέπεται σε «άπιαστο όνειρο» για τη μεσαία τάξη, δημιουργούν ισχυρή κοινωνική δυσαρέσκεια.

Το «Σπίτι μου 2» σχεδιάστηκε ώστε να αποτελέσει βασικό εργαλείο αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης. Για τον λόγο αυτό αυξήθηκαν τα ηλικιακά όρια, διευρύνθηκαν οι κατηγορίες δικαιούχων και διατέθηκαν περισσότερα κεφάλαια σε σχέση με τον πρώτο κύκλο του προγράμματος.

Ωστόσο, παρά την αυξημένη χρηματοδότηση, η αγορά δεν κατάφερε να ανταποκριθεί επαρκώς στις ανάγκες. Οι περιορισμένες διαθέσιμες κατοικίες και η συνεχής άνοδος των τιμών «ροκάνισαν» στην πράξη μεγάλο μέρος του οφέλους που έδιναν τα χαμηλότοκα δάνεια.

Αγωνία για όσους έχουν έγκριση αλλά όχι σπίτι

Τώρα, το μεγάλο ερώτημα είναι αν η παράταση μέχρι τις 31 Αυγούστου θα αποδειχθεί αρκετή για να ολοκληρωθούν οι αγορές κατοικιών ή αν τελικά θα υπάρξουν χιλιάδες εγκλωβισμένοι δικαιούχοι.

Τραπεζικές πηγές αναφέρουν ότι αρκετοί πολίτες έχουν ήδη πάρει προέγκριση ή έγκριση δανείου, χωρίς όμως να έχουν καταφέρει να βρουν ακίνητο. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι συμφωνίες «ναυάγησαν» είτε λόγω υψηλότερης τελικής τιμής είτε επειδή τα ακίνητα δεν πληρούσαν τελικά τις τεχνικές και νομικές προϋποθέσεις του προγράμματος.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι ιδιαίτερα πιεστικό, καθώς συμβολαιογράφοι, τράπεζες και μεσίτες θα επιχειρήσουν να ολοκληρώσουν έναν τεράστιο όγκο υποθέσεων μέσα σε λίγους μήνες.

Ήδη σχεδιάζεται το «Σπίτι μου 3»

Την ίδια στιγμή, στο οικονομικό επιτελείο και στις τράπεζες έχει ήδη ξεκινήσει η συζήτηση για ένα νέο πρόγραμμα στέγασης, το λεγόμενο «Σπίτι μου 3».

Ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στεγαστικής παρέμβασης, μιλώντας στο συνέδριο «Δημογραφικό 2026». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «δεν έχει κλειδώσει, αλλά προς αυτήν την κατεύθυνση κινούμαστε».

Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο πρόγραμμα αναμένεται να κινηθεί σε επίπεδα του 1 δισ. ευρώ, με βασικό «πυλώνα» την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και τη συμμετοχή των τραπεζών. Μάλιστα, περίπου 300 εκατ. ευρώ φαίνεται ότι θα προέλθουν από αδιάθετους πόρους του «Σπίτι μου 2», ενώ αναζητούνται επιπλέον κεφάλαια ώστε να «χτιστεί» ένα νέο σχήμα χρηματοδότησης.

Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι το νέο πρόγραμμα δεν θα μοιάζει απόλυτα με τους δύο προηγούμενους κύκλους. Τραπεζικές πηγές εκτιμούν ότι το «Σπίτι μου 3» θα είναι πιο στοχευμένο, με αυστηρότερα και πιο εξειδικευμένα κριτήρια, ενώ εξετάζονται και παρεμβάσεις που θα αυξάνουν την προσφορά κατοικιών και όχι μόνο τη ζήτηση.

Στο τραπέζι βρίσκονται σενάρια για μεγαλύτερη συμμετοχή της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, αξιοποίηση μέρους του δημοσιονομικού πλεονάσματος, αλλά και νέα εργαλεία που θα επιχειρούν να αντιμετωπίσουν πιο ουσιαστικά τη στεγαστική κρίση.