Πρώτη κατοικία: Πώς μπορείτε να τη σώσετε μέσω του εξωδικαστικού

Μια νέα «οδό διαφυγής» για χιλιάδες υπερχρεωμένα νοικοκυριά φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που βρίσκεται εδώ και λίγες ώρες σε δημόσια διαβούλευση, καθώς δίνει τη δυνατότητα σε οφειλέτες να προστατεύσουν την πρώτη κατοικία τους μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, ακόμη και αν διαθέτουν και άλλα ακίνητα.

Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι για πρώτη φορά η κύρια κατοικία αποσυνδέεται από το σύνολο της περιουσίας του οφειλέτη. Μέχρι σήμερα, όταν κάποιος υπέβαλλε αίτηση στον εξωδικαστικό, οι πιστωτές λάμβαναν υπόψη το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του για να διαμορφώσουν τη ρύθμιση.

Με τη νέα διάταξη, ο οφειλέτης θα μπορεί να διασώσει το σπίτι στο οποίο κατοικεί, ενώ τα υπόλοιπα ακίνητα θα οδηγούνται σε εκποίηση προκειμένου να αποπληρωθεί μέρος των χρεών του.

Πώς θα λειτουργεί η νέα ρύθμιση

Στην πράξη, ένας οφειλέτης που διαθέτει πρώτη κατοικία, εξοχικό ή άλλα ακίνητα, θα μπορεί να ζητήσει ρύθμιση μόνο για την αξία της κύριας κατοικίας του.

Για παράδειγμα, αν κάποιος χρωστά 500.000 ευρώ και διαθέτει ακίνητη περιουσία συνολικής αξίας 300.000 ευρώ, εκ των οποίων τα 200.000 ευρώ αφορούν την πρώτη κατοικία και τα υπόλοιπα 100.000 ευρώ άλλα ακίνητα, θα μπορεί να ρυθμίσει το ποσό που αντιστοιχεί στην κύρια κατοικία του και να τη διατηρήσει.

Τα υπόλοιπα ακίνητα θα εκποιηθούν μέσω πλειστηριασμού και τα έσοδα θα κατευθυνθούν στην εξόφληση των υπολοίπων οφειλών.

Το σημαντικό όφελος είναι ότι η μηνιαία δόση που θα προκύπτει για τη διάσωση της κατοικίας θα είναι χαμηλότερη σε σχέση με σήμερα, καθώς δεν θα επιβαρύνεται από την αξία των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων.

Τι προστασία θα έχει ο οφειλέτης

Μετά την υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης και εφόσον ο οφειλέτης τηρεί τη ρύθμιση, οι πιστωτές δεν θα μπορούν:

• Να προχωρήσουν σε πλειστηριασμό της κύριας κατοικίας.
• Να εγγράψουν νέα βάρη πάνω στο ακίνητο.
• Να λάβουν ασφαλιστικά μέτρα εις βάρος του συγκεκριμένου ακινήτου.
• Η προστασία αυτή θα ισχύει όσο ο οφειλέτης είναι συνεπής στις δόσεις του.

Πότε χάνεται η προστασία

Η νέα διάταξη δεν προσφέρει μόνιμη ασυλία.

Αν ο οφειλέτης σταματήσει να πληρώνει τη ρύθμιση, οι πιστωτές αποκτούν ξανά το δικαίωμα να κινηθούν κατά της κύριας κατοικίας.

Παράλληλα, δεν θα μπορεί να επανεντάξει τις ίδιες οφειλές σε νέα ρύθμιση μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Επίσης, οι υποθήκες και οι προσημειώσεις που υπάρχουν ήδη στα ακίνητα παραμένουν κανονικά σε ισχύ.

Πιο γρήγοροι πλειστηριασμοί για τα υπόλοιπα ακίνητα

Το νομοσχέδιο προβλέπει αυστηρό χρονοδιάγραμμα για την εκποίηση της υπόλοιπης περιουσίας.

Ο μεγαλύτερος πιστωτής θα πρέπει να κινήσει τη διαδικασία μέσα σε τρεις μήνες από την υπογραφή της συμφωνίας. Στη συνέχεια ο πρώτος ηλεκτρονικός πλειστηριασμός θα πρέπει να οριστεί μέσα σε διάστημα 40 έως 60 ημερών από τη σύνταξη της σχετικής έκθεσης.

Στόχος είναι να αποφευχθούν οι μεγάλες καθυστερήσεις που παρατηρήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια σε αντίστοιχες υποθέσεις.

Δύο ακόμη μεγάλες αλλαγές

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και δύο πρόσθετες παρεμβάσεις που αφορούν εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες.

Η πρώτη είναι η μείωση του ελάχιστου ορίου οφειλής για ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ. Η αλλαγή αυτή αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο σε πολύ περισσότερους πολίτες με μικρότερα χρέη προς τράπεζες, servicers και Δημόσιο.

Η δεύτερη αφορά τους δεσμευμένους τραπεζικούς λογαριασμούς. Προβλέπεται δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης όταν ο οφειλέτης έχει αποπληρώσει τουλάχιστον το 25% της οφειλής του και έχει ρυθμίσει το υπόλοιπο ποσό.

Έτσι, όσοι είναι συνεπείς στη ρύθμιση θα μπορούν να αποκτήσουν ξανά πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα και να χρησιμοποιούν κανονικά τον λογαριασμό τους.

Τι πρέπει να προσέξουν οι οφειλέτες

Η ένταξη στη νέα διαδικασία θα απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση από τον οφειλέτη, καθώς η προστασία της πρώτης κατοικίας θα συνοδεύεται από την αποδοχή της εκποίησης των υπόλοιπων ακινήτων του.

Επιπλέον, το νομοσχέδιο περιορίζει σημαντικά τα ένδικα μέσα και τις δυνατότητες δικαστικών προσφυγών που χρησιμοποιούνταν μέχρι σήμερα για την καθυστέρηση των πλειστηριασμών.

Με απλά λόγια, όποιος επιλέγει να ενταχθεί στη νέα διαδικασία θα πρέπει να γνωρίζει ότι εξασφαλίζει την κύρια κατοικία του, αλλά ταυτόχρονα αποδέχεται την ταχεία ρευστοποίηση της υπόλοιπης περιουσίας του προκειμένου να διευθετηθούν τα χρέη του.