Οι “νάρκες” για την Ελλάδα στα Στενά του Ορμούζ

Η συμφωνία ΗΠΑ- Ιράν (εφόσον πράγματι εφαρμοστεί χωρίς “τρικλοποδιές” από το Ισραήλ) θα φέρει την Ελλάδα και τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες αντιμέτωπες με ένα ερώτημα που δεν έχει εύκολη απάντηση:

Πως θα διασφαλιστεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα στενά του Ορμούζ ώστε να αποκατασταθεί η ροή του πετρελαίου και άρα η παγκόσμια αγορά ενέργειας;

Από την αρχή του πολέμου είχε συζητηθεί το ενδεχόμενο μίας ευρωπαϊκής ή διεθνούς αποστολής στα στενά του Ορμούζ. Το ΝΑΤΟ όμως αρνήθηκε να εμπλακεί ουσιαστικά σε μία στρατιωτική επιχείρηση. Ενώ η ΕΕ καλά καλά δεν μπορεί να υποστηρίξει την επιχείρηση “Ασπίδες” στην Ερυθρά Θάλασσα, στην οποία απέμειναν να συμμετέχουν μόνο η χώρα μας, η Γαλλία και η Ιταλία.

Η Γαλλία και η Βρετανία δηλώνουν πάντως σήμερα έτοιμες να ηγηθούν μίας αποστολής στα στενά του Ορμούζ, με την υποστήριξη της Ιταλίας και της Ολλανδίας. Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμμανουέλ Μακρόν, δήλωσε τη Δευτέρα ότι η αποστολή θα μπορούσε να αναπτυχθεί μέσα σε τρεις ημέρες από την εφαρμογή της συμφωνίας ΗΠΑ- Ιράν.

Όλα της συμφωνίας ΗΠΑ- Ιράν δύσκολα

Αλλά η εφαρμογή της συμφωνίας μοιάζει εύθραυστη, κυρίως διότι το καθεστώς Νετανιάχου δείχνει αποφασισμένο να την υποσκάψει συνεχίζοντας τις επιθέσεις στο Λίβανο. Το Ιράν μάλιστα είναι ουσιαστικά ο νικητής του 4μηνου πολέμου, καθώς ελέγχει απόλυτα τα στενά του Ορμούζ.

Σημειωτέον δε ότι το Ιράν πέτυχε να επιτρέπεται η διέλευση από τα στενά του Ορμούζ χωρίς “διόδια” μόνο για 60 ημέρες. Μετά το διάστημα αυτό θα ζητά από τα δεξαμενόπλοια να πληρώνουν τέλη διέλευσης, ένα δολάριο το βαρέλι. Σενάριο στο οποίο έχουν αντιταχθεί σθεναρά οι ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Είναι επομένως προφανές ότι μία επιχείρηση στα στενά του Ορμούζ  θα σήμαινε για τις χώρες που θα συμμετείχαν αποστολή πλοίων σε μία δυνητικά ή και πρακτικά εμπόλεμη ζώνη. Ουσιαστικά “στο έλεος” της Τεχεράνης, η οποία απέδειξε τους τελευταίους τέσσερις μήνες ότι πλοία και μαχητικά αξίας δισεκατομμυρίων μπορούν να πληγούν από drones κόστους μερικών χιλιάδων ευρώ. Τίθεται επίσης το ερώτημα τι θα πράξουν οι χώρες που θα εμπλακούν στην επιχείρηση εφόσον το Ιράν επιβάλλει “διόδια” στα στενά του Ορμούζ.

Τα στενά του Ορμούζ στην ατζέντα ΕΕ και ΝΑΤΟ

Η συμφωνία ΗΠΑ- Ιράν και η επόμενη ημέρα στα στενά του Ορμούζ είναι ένα από τα θέματα στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ που ξεκινά σήμερα στις Βρυξέλλες. Κυβερνητικά στελέχη δήλωναν ότι η χώρα μας καλωσορίζει τις τελευταίες εξελίξεις και επιμένει – όπως έχει πει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης – στη σημασία της  επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ και  άμεσης αποκατάστασης της ελευθερίας της ναυσιπλοϊας.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν επίσης ότι “η Ελλάδα άλλωστε συμμετέχει στη γαλλοβρετανική πρωτοβουλία για τα Στενά του Ορμούζ.” Όπως προαναφέρθηκε, Λονδίνο και Παρίσι, δηλώνουν ετοιμότητα για μία κοινή επιχείρηση.

Συζήτηση για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ αναμένεται να πραγματοποιηθεί και στη Σύνοδο των υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ σήμερα, επίσης στις Βρυξέλλες. Το κύριο θέμα στην ατζέντα όμως είναι η Ουκρανία. Και είναι απίθανο το ΝΑΤΟ, που απέφυγε οποιαδήποτε επιχείρηση στον Περσικό Κόλπο κατά τους τέσσερις μήνες του πολέμου με το Ιράν, να εμπλακεί τώρα.

Όπως απίθανο φαίνεται να υπάρξει ομοφωνία για το θέμα σε επίπεδο ΕΕ. Και παρότι η Ελλάδα στηρίζει, όπως προαναφέρθηκε, τη γαλλοβρετανική πρωτοβουλία, ο κ.Δένδιας έχει εξαρχής ξεκαθαρίσει ότι για να συμμετάσχει η χώρα μας σε μία επιχείρηση τύπου “Ασπίδες” στα στενά του Ορμούζ, θα πρέπει πρώτα να έχει επέλθει ειρήνη, αλλά και να συμφωνούν όλοι οι εμπλεκόμενοι.

Προς μία νέα “συμμαχία των προθύμων”

Είναι λοιπόν νωρίς ακόμη για να μιλήσει κανείς για τη συμμετοχή της χώρας μας σε μία ναυτική αποστολή στα στενά του Ορμούζ. Αλλά το ενδεχόμενο αυτό δεν αποκλείεται. Όπως όλα δείχνουν όμως όχι στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ ή της ΕΕ, αλλά ως μέρος μίας “συμμαχίας προθύμων” υπό γαλλοβρετανική ηγεσία.

Εάν και εφόσον υπάρξει κάποια απόφαση, είτε με τη σφραγίδα της ΕΕ ή του ΝΑΤΟ, είτε πρόθυμων ευρωπαϊκών χωρών, μία ελληνική αποστολή θα συζητηθεί πρώτα σε συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ. Λαμβάνοντας υπόψη τον κίνδυνο το καλοκαίρι του 2026 να είναι εξίσου θερμό με αυτό του 2020 και άρα την ανάγκη να παραμείνουν στο Αιγαίο ικανές ναυτικές δυνάμεις και υποστηρικτικά μέσα για να αποτρέψουν ενδεχόμενη απειλή της Τουρκίας.