Διατακτικές σίτισης: “Κολλημένες” στα 6 ευρώ από το 2004 – Στη Βουλή το θέμα

Η εκρηκτική άνοδος των τιμών στα τρόφιμα και η διαρκής συμπίεση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα ζήτημα που παραμένει άλυτο εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες. Αφορά το ημερήσιο όριο των διατακτικών σίτισης που μπορούν να χορηγούν οι εργοδότες στους εργαζομένους τους χωρίς φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις.

Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες μη μισθολογικές παροχές ενίσχυσης του εισοδήματος, το σχετικό πλαφόν παραμένει αμετάβλητο στα 6 ευρώ ημερησίως από το 2004. Ένα ποσό που σήμερα δύσκολα επαρκεί ακόμη και για ένα πρόχειρο γεύμα, καθώς συχνά εξαντλείται σε έναν καφέ, ένα νερό και μία τυρόπιτα ή, στην καλύτερη περίπτωση, σε δύο σουβλάκια … καλαμάκια..

Το θέμα φτάνει στη Βουλή

Έτσι, την ανάγκη αναπροσαρμογής του ορίου φέρνουν στο προσκήνιο οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ Μανώλης Χριστοδουλάκης, Παύλος Χρηστίδης και Πάρις Κουκουλόπουλος, οι οποίοι κατέθεσαν σχετική ερώτηση προς τα υπουργεία Εργασίας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Οι βουλευτές επισημαίνουν ότι η ονομαστική αξία των διατακτικών σίτισης παραμένει «παγωμένη» παρά τη συσσωρευμένη αύξηση του πληθωρισμού και την κατακόρυφη άνοδο των τιμών στα βασικά αγαθά, γεγονός που έχει διαβρώσει σημαντικά την πραγματική αξία της παροχής.

Όπως τονίζουν, η ενίσχυση των εργαζομένων μέσω μη μισθολογικών παροχών δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανάγκη για ουσιαστικές αυξήσεις μισθών και ισχυρές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας. Ωστόσο, μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, προσφέροντας άμεση ανακούφιση σε μια περίοδο αυξημένου κόστους ζωής.

Η Ελλάδα ουραγός στην Ευρώπη

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι βουλευτές, η Ελλάδα αποτελεί τη μοναδική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αντίστοιχο σύστημα διατακτικών σίτισης που δεν έχει προχωρήσει σε καμία αναπροσαρμογή της παροχής από το 2004.

Αντίθετα, χώρες όπως η Πορτογαλία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Τσεχία, η Ρουμανία και η Σλοβακία έχουν αυξήσει επανειλημμένα τα αντίστοιχα ποσά, προσαρμόζοντάς τα στις οικονομικές συνθήκες και στην εξέλιξη των μισθών.

Ενδεικτικά, η Σλοβακία έχει αυξήσει την αξία των διατακτικών κατά 314% τα τελευταία χρόνια, ενώ στη Ρουμανία η αύξηση φτάνει το 146%. Ακόμη και σε ώριμες οικονομίες, όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία, οι αυξήσεις κυμάνθηκαν από 22% έως 51% μεταξύ 2017 και 2024.

Η σχέση με τον κατώτατο μισθό

Η υστέρηση της Ελλάδας αποτυπώνεται και στη σύγκριση με τον κατώτατο μισθό. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η μηνιαία παροχή σίτισης αντιστοιχεί κατά μέσο όρο περίπου στο 20% του κατώτατου μισθού.

Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται μόλις στο 12%-13%, το χαμηλότερο μεταξύ των χωρών που εφαρμόζουν αντίστοιχα συστήματα. Την ίδια στιγμή, σε χώρες όπως η Πορτογαλία η παροχή προσεγγίζει το 22% του κατώτατου μισθού, ενώ σε άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες φτάνει ακόμη και το 25%.

Η εικόνα αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την αγοραστική δύναμη των πολιτών, η οποία παραμένει περίπου 30% χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Το παράδειγμα της Τσεχίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το μοντέλο της Τσεχίας, όπου η αξία των διατακτικών σίτισης συνδέεται με την πορεία του πληθωρισμού. Συγκεκριμένα, προβλέπεται αυτόματη αναπροσαρμογή όταν οι τιμές αυξηθούν κατά 20%, διασφαλίζοντας ότι η παροχή δεν χάνει την αγοραστική της δύναμη.

Πρόκειται για έναν μηχανισμό που, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της αναθεώρησης του ελληνικού πλαισίου, θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο και για τη χώρα μας.

Τα τρία ερωτήματα προς την κυβέρνηση

Με την κοινοβουλευτική τους παρέμβαση, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ζητούν από την κυβέρνηση να απαντήσει εάν προτίθεται:

Να προχωρήσει σε αναπροσαρμογή της ημερήσιας αξίας των διατακτικών σίτισης, η οποία παραμένει αμετάβλητη εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια.

Να θεσπίσει μόνιμο μηχανισμό περιοδικής αναπροσαρμογής με βάση τον πληθωρισμό, το κόστος διατροφής και την πορεία του κατώτατου μισθού.

Να εξετάσει ειδικά φορολογικά ή άλλα κίνητρα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ώστε η παροχή να επεκταθεί σε μεγαλύτερο αριθμό εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα.

Ένα μέτρο με κοινωνικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα

Όπως υπογραμμίζεται στην ερώτηση, η ενίσχυση των διατακτικών σίτισης δεν αφορά μόνο την οικονομική ανακούφιση των εργαζομένων. Μπορεί ταυτόχρονα να ενισχύσει την κατανάλωση, να στηρίξει τους κλάδους τροφίμων και εστίασης και να δημιουργήσει πρόσθετα φορολογικά έσοδα μέσω της αύξησης των συναλλαγών.