Ο καύσωνας λυγίζει την Ευρώπη: Δρόμοι λιώνουν, τρένα σταματούν και εργοστάσια κλείνουν

 

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα από τα ισχυρότερα κύματα καύσωνα των τελευταίων δεκαετιών και οι συνέπειες δεν περιορίζονται στις υψηλές θερμοκρασίες ή στους κινδύνους για τη δημόσια υγεία.

Η ακραία ζέστη δοκιμάζει πλέον την αντοχή των ίδιων των υποδομών, από τους αυτοκινητοδρόμους και τα σιδηροδρομικά δίκτυα μέχρι τους πυρηνικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αποκαλύπτοντας πόσο ευάλωτη είναι η ευρωπαϊκή ήπειρος απέναντι στα ολοένα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Με θερμοκρασίες που σε αρκετές περιοχές ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς Κελσίου και στη Γερμανία έφτασαν στο νέο ιστορικό ρεκόρ των 41,5°C, οι επιπτώσεις γίνονται πλέον ορατές σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας.

Δρόμοι παραμορφώνονται, τρένα κόβουν ταχύτητα

Στη Γερμανία, αλλά και σε άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, η παρατεταμένη έκθεση της ασφάλτου σε θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών προκάλεσε παραμορφώσεις στο οδόστρωμα, αναγκάζοντας τις αρχές να μειώσουν τα όρια ταχύτητας σε τμήματα αυτοκινητοδρόμων και να πραγματοποιήσουν έκτακτες παρεμβάσεις.

Οι μηχανικοί εξηγούν ότι όταν η θερμοκρασία της ασφάλτου ξεπερνά κατά πολύ τις προδιαγραφές σχεδιασμού της, το υλικό αρχίζει να μαλακώνει, δημιουργώντας εξογκώματα και επικίνδυνες ανωμαλίες που αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο ατυχημάτων.

Η ζέστη επηρεάζει ακόμη περισσότερο τα σιδηροδρομικά δίκτυα.

Οι μεταλλικές ράγες διαστέλλονται όταν εκτίθενται επί ώρες σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε παραμορφώσεις και εκτροχιασμούς. Για τον λόγο αυτό, διαχειριστές δικτύων σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες επέβαλαν μειωμένες ταχύτητες, προκαλώντας καθυστερήσεις σε επιβατικές και εμπορευματικές αμαξοστοιχίες.

Σε ορισμένες περιοχές υπήρξαν ακόμη και προσωρινές διακοπές δρομολογίων μέχρι να ελεγχθεί η κατάσταση των γραμμών και του εναέριου ηλεκτροδοτικού δικτύου.

«Χτύπημα» στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα καταγράφεται στον ενεργειακό τομέα.

Η Γαλλία, η χώρα με το μεγαλύτερο πυρηνικό πρόγραμμα στην Ευρώπη, αναγκάστηκε να μειώσει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε αρκετούς αντιδραστήρες, καθώς η θερμοκρασία των ποταμών που χρησιμοποιούνται για την ψύξη τους ξεπέρασε τα επιτρεπτά όρια.

Σύμφωνα με την EDF, η παραγωγή μειώθηκε κατά περίπου 4,1 γιγαβάτ, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 7% της συνολικής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας εκείνη τη στιγμή. Οι περιορισμοί επιβλήθηκαν για την προστασία των ποτάμιων οικοσυστημάτων, καθώς το νερό που επιστρέφει από τους αντιδραστήρες δεν επιτρέπεται να αυξάνει υπερβολικά τη θερμοκρασία των ποταμών.

Αντίστοιχα προβλήματα καταγράφηκαν και σε Ελβετία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες που βασίζονται στην πυρηνική ενέργεια.

Το παράδοξο είναι ότι η μείωση της παραγωγής συμπίπτει με την περίοδο κατά την οποία η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται θεαματικά.

Η εκτεταμένη χρήση κλιματιστικών σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και δημόσιες υπηρεσίες έχει οδηγήσει σε εκτίναξη της ζήτησης, ενώ η μειωμένη παραγωγή από πυρηνικές μονάδες και η χαμηλή απόδοση ορισμένων άλλων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής έχουν ανεβάσει σημαντικά τις τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.

Υποδομές σχεδιασμένες για ένα άλλο κλίμα

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών υποδομών κατασκευάστηκε σε μια εποχή κατά την οποία θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών θεωρούνταν εξαιρετικά σπάνιες.

Σήμερα όμως, με την κλιματική αλλαγή να καθιστά τους καύσωνες συχνότερους, εντονότερους και μεγαλύτερης διάρκειας, δρόμοι, γέφυρες, σιδηρόδρομοι, δίκτυα ηλεκτροδότησης και ενεργειακές εγκαταστάσεις λειτουργούν όλο και πιο συχνά στα όρια των δυνατοτήτων τους.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι χωρίς σημαντικές επενδύσεις στην προσαρμογή των υποδομών στις νέες κλιματικές συνθήκες, παρόμοιες εικόνες θα αποτελούν ολοένα και συχνότερο φαινόμενο τα επόμενα χρόνια.

Θερμοκρασίες άνω των 35 βαθμών αναμένεται να επηρεάσουν 191 εκατ. ανθρώπους

Τουλάχιστον 191 εκατομμύρια κάτοικοι στην Ευρώπη, ιδίως στη Γερμανία, την Πολωνία, την Ουγγαρία και την Τσεχία αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωποι με θερμοκρασίες άνω των 35 βαθμών Κελσίου κάποια στιγμή σήμερα, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων.

Συνολικά, οι μέγιστες θερμοκρασίες αναμένεται να ξεπεράσουν τους 30 βαθμούς Κελσίου για περισσότερους από 381 εκατομμύρια κατοίκους στην Ευρώπη έναντι περισσότερων από 400 εκατομμύρια χθες. Αυτή η ανάλυση, που βασίζεται σε προβλέψεις της γερμανικής μετεωρολογικής υπηρεσίας και σε προβλέψεις πληθυσμού για το 2025 του Joint Research Center, ευθυγραμμίζεται με τα στοιχεία της αυστριακής μκο Klimadashboard.

Σχεδόν το σύνολο της Πολωνίας, της Ουγγαρίας και της Τσεχίας αναμένεται να δουν τον υδράργυρο να σκαρφαλώνει πάνω από τους 35 βαθμούς Κελσίου σήμερα, όπως και 42 εκατομμύρια άνθρωποι σε ένα μεγάλο τμήμα της Γερμανίας, ιδίως στο Βερολίνο. Η Σλοβακία, η Σερβία, η Κροατία, η Ιταλία, η Αυστρία, όπως και το δυτικό τμήμα της Ουκρανίας αναμένεται επίσης να επηρεαστούν.

Στη Γαλλία, όπου αναμένεται απόψε το βράδυ να λήξει ο κόκκινος συναγερμός για καύσωνα, 11 εκατομμύρια άνθρωποι θα επηρεαστούν από τις υψηλές θερμοκρασίες.