Ασημίνα Αρβανιτάκη: Πώς το GPS μας, συνδέεται με την σκοτεινή ύλη

Η Θεωρητική Φυσική δεν ασχολείται μόνο με τις δυνάμεις της φύσης και του Σύμπαντος, αλλά μας δίνει και μαθήματα ζωής. Γιατί, είναι η ζωή. Στο νέο επεισόδιο της εκπομπής Στη Χώρα των Στερεοτύπων φιλοξενούμε τη διακεκριμένη Ασημίνα Αρβανιτάκη.

Η Ασημίνα Αρβανιτάκη είναι ανώτερο μέλος ΔΕΠ και κάτοχος έδρας του Stavros Niarchos Foundation Aristarchus στη Θεωρητική Φυσική στο Perimeter Institute for Theoretical Physics στο Γουότερλου του Καναδά, και συμμετείχε στο φετινό επετειακό SNF Nostos για τα 30 χρόνια της κοινωφελούς δράσης του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ).

Το έργο της επικεντρώνεται στον σχεδιασμό καινοτόμων πειραμάτων που διερευνούν νέα φαινόμενα και νέες δυνάμεις της φύσης.  Μεταξύ άλλων έχει καταδείξει πώς οι μαύρες τρύπες, όπως αυτές που εντοπίστηκαν πρόσφατα στο πείραμα LIGO, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανίχνευση της παρουσίας νέων σωματιδίων. Για το έργο της, της απονεμήθηκε το New Horizons in Physics Prize 2017 από το Breakthrough Prize Foundation. Πρόσφατα, έλαβε σημαντικές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων το Loeb Lectures in Physics 2023 του Harvard University και το μετάλλιο CAP-TRIUMF Vogt 2022 της Καναδικής Ένωσης Φυσικών.

Στο επεισόδιο συζητάμε για το πώς συνδέεται το GPS με τη σκοτεινή ύλη, για τα κλισέ που διέπουν τη Θεωρητική Φυσική, για τις διακρίσεις φύλου στον κλάδο, για τις σύγχρονες “αιρετικές” ιδέες που διατυπώνονται για το Σύμπαν όπως το ανιχνεύουμε, για τα στοιχειώδη σωματίδια αλλά και για το τί μας μαθαίνει στην πράξη η επιστήμη – και πώς κάνει πιο εύκολη τη ζωή μας.

Και αν κρατάμε ένα “μάθημα”, αυτό είναι πως μερικές φορές, πρέπει να ζούμε με… την αβεβαιότητα και να τη στρέφουμε προς όφελός μας.

Η Ασημίνα Αρβανιτάκη με δικά της λόγια:

• Οι Θεωρητικοί Φυσικοί δεν είμαστε “μοναχικές ιδιοφυΐες” κλεισμένες σε ένα γραφείο.
• Όπως είναι απαραίτητο το να ξέρεις να διαβάζεις, πρέπει να είναι και το να ξέρεις μαθηματικά.
• Οι επιστήμονες έχουμε εμμονή με τη δουλειά μας και αυτό είναι αλήθεια.
• Το Σύμπαν έχει 5% ύλη, 27% σκοτεινή ύλη και 68% σκοτεινή ενέργεια.
• Αντιλαμβανόμαστε όσα ξέρουμε για το Σύμπαν μέσω της βαρύτητας.
• Στη Θεωρητική Φυσική δεν μπορούμε να εξηγήσουμε τα πάντα.
• Η Σκοτεινή Ενέργεια κάνει το Σύμπαν να μεγαλώνει.
• Δεν θα ήθελε κανείς να βρεθεί δίπλα σε μια μαύρη τρύπα.
• Στην έρευνα δεν μπορεί να υπάρχει φόβος.
• Βρήκαμε κάτι που κρίναμε πως δεν πρέπει να το πούμε στο Υπουργείο Άμυνας
• Η επιστημονική έρευνα δεν έχει συναισθήματα.
• Σαν άνθρωποι έχουμε ανάγκη να βρούμε τη θέση μας στον κόσμο.
• Η αναζήτηση του σύμπαντος είναι ανάγκη υπαρξιακή.

Στη Χώρα των Στερεοτύπων – Podcast

Κάθε Πέμπτη, ο Χρήστος Δεμέτης και η ψυχολόγος Εύη Καραγεώργου καταγράφουν τα ταμπού και τα στερεότυπα της ελληνικής κοινωνίας και προσπαθούν να τα “φωτίσουν” μιλώντας με ανθρώπους που έχουν “συνδεθεί” με αυτά. Συζητήσεις για στερεότυπα που λίγο – πολύ έχουν αγγίξει όλους μας, για τα ταμπού που μας ταλαιπωρούν, αλλά και για τις κοινωνικές παθογένειες που έχουν έρθει στην επικαιρότητα το τελευταίο διάστημα.

Μπορείτε να ακούσετε όλα τα Podcast της εκπομπής και να κάνετε subscribe στο Spotify και στα Apple Podcasts.