Θερμότερες από ποτέ οι θάλασσες τον Ιούλιο – Νέα ρεκόρ θερμοκρασίας στην Ευρώπη

Οι θάλασσες σε όλο τον κόσμο ήταν θερμότερες από οποιονδήποτε άλλο Ιούλιο που έχει καταγραφεί, ανακοίνωσαν επιστήμονες, καθώς ο καταστροφικός καύσωνας έπληξε τη δυτική Ευρώπη.

Οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας κατέγραψαν νέα ρεκόρ για τον Ιούλιο στον Ατλαντικό και στη δυτική Μεσόγειο, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus για την κλιματική αλλαγή, ενώ ισχυροί θαλάσσιοι καύσωνες έπληξαν τις ευρωπαϊκές θάλασσες.

Όπως γράφει ο Guardian, σε παγκόσμιο επίπεδο, η μέση θερμοκρασία της επιφάνειας των θαλασσών, εκτός των ψυχρών πολικών περιοχών, ήταν η υψηλότερη που έχει καταγραφεί για τον συγκεκριμένο μήνα, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ Ιουλίου, που είχε σημειωθεί το 2023.

Το θερμότερο δίμηνο Ιουνίου-Ιουλίου στη δυτική Ευρώπη

Οι θερμοκρασίες του αέρα στην επιφάνεια της Γης τον Ιούλιο του 2026 ήταν οριακά χαμηλότερες από εκείνες του Ιουλίου του 2024- μόλις κατά 0,01°C. Ως αποτέλεσμα, οι επιστήμονες εξετάζουν τους δύο μήνες ως από κοινού τον δεύτερο θερμότερο Ιούλιο που έχει καταγραφεί.

Η δυτική Ευρώπη έχει βιώσει το θερμότερο δίμηνο Ιουνίου-Ιουλίου που έχει καταγραφεί, σύμφωνα με τα στοιχεία, με τον «εξαιρετικό» καύσωνα να ενισχύει τις δασικές πυρκαγιές που κατέστρεψαν μεγάλες εκτάσεις στη Μεσόγειο.

Οι δύο πρώτοι μήνες του καλοκαιριού του 2026 ήταν 2,79°C θερμότεροι από το συνηθισμένο, σύμφωνα με την Copernicus, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ που είχε καταγραφεί πριν από τέσσερα χρόνια.

Η υπηρεσία έκανε λόγο για «εξαιρετική επιμονή της ζέστης» από την έναρξη του καλοκαιριού.

Καύσωνας και ξηρασία δημιουργούν έναν επικίνδυνο συνδυασμό

Η κεντρική Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με νέο κύμα καύσωνα, κατά το οποίο καταρρίφθηκαν εθνικά ρεκόρ θερμοκρασίας σε αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων η Αυστρία και η Σλοβακία.

Πρόκειται για το τελευταίο επεισόδιο ενός εξαιρετικά θερμού καλοκαιριού, που έχει ξηράνει τη βλάστηση και έχει δημιουργήσει τις συνθήκες για την εξάπλωση πυρκαγιών σε ολόκληρη την ήπειρο.

Η κλιματολόγος Samantha Burgess, από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων, χαρακτήρισε το φετινό καλοκαίρι «σαφές παράδειγμα» του τρόπου με τον οποίο η κλιματική κρίση εντείνει ακραία φαινόμενα που αλληλοτροφοδοτούνται.

«Καθώς επίμονα συστήματα υψηλών πιέσεων παγίδευσαν τη ζέστη πάνω από τη δυτική Ευρώπη, οι ακραίες θερμοκρασίες ενίσχυσαν επίσης την εκτεταμένη ξηρασία», δήλωσε.

«Καθώς τα εδάφη ξηραίνονται, χάνουν την ικανότητά τους να προσφέρουν φυσική ψύξη, επιτρέποντας στη θερμότητα να συσσωρεύεται ευκολότερα».

Οι καύσωνες πλήττουν την Ευρώπη

Ενισχυμένα από τη ρύπανση που προκαλείται από τα ορυκτά καύσιμα, διαδοχικά κύματα καύσωνα έχουν πλήξει την Ευρώπη από το τέλος της άνοιξης.

Ιδιαίτερα έντονος καύσωνας στα τέλη Ιουνίου εκτιμάται ότι μπορεί να έχει προκαλέσει περισσότερους από 10.000 θανάτους.

Η Copernicus ανέφερε ότι η εκτεταμένη ξηρασία που παρατηρήθηκε τον Μάιο και τον Ιούνιο εντάθηκε τον Ιούλιο, με εξαιρετικά χαμηλές βροχοπτώσεις και υγρασία του εδάφους σε μεγάλο μέρος της δυτικής Ευρώπης.

Στις ξηρές περιοχές, στις οποίες περιλαμβάνονται η Γαλλία, η Ισπανία και τμήματα της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, η χαμηλή στάθμη των ποταμών επηρέασε την υδροδότηση, την άρδευση και τη λειτουργία μονάδων παραγωγής ενέργειας, ακόμη και σε χώρες που βρίσκονται κατάντη.

Λόγω έλλειψης νερού για ψύξη, δύο μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με άνθρακα αναγκάστηκαν να σταματήσουν τη λειτουργία τους στην Πολωνία την περασμένη εβδομάδα. Το ίδιο συνέβη και με τον μοναδικό πυρηνικό σταθμό της Ουγγαρίας, για πρώτη φορά στα 44 χρόνια λειτουργίας του.

Δισεκατομμύρια ευρώ το κόστος για την οικονομία

Η ζέστη και η ξηρασία συγκαταλέγονται στις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές απειλές για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Πρώτες εκτιμήσεις για το φετινό καλοκαίρι δείχνουν ότι ο καύσωνας του Ιουνίου κόστισε στους παραγωγούς σιτηρών περίπου 2 δισ. ευρώ σε απώλειες καλλιεργειών.

Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν, ωστόσο, ότι οι μακροπρόθεσμες ζημιές μπορεί να ξεπεράσουν κατά πολύ τις βραχυπρόθεσμες απώλειες, ιδιαίτερα όταν οι περίοδοι ξηρασίας διαρκούν για πολλά χρόνια.

Η «μεγα-ξηρασία» της περιόδου 2015-2018 κόστισε στην Ευρώπη περίπου 439 δισ. ευρώ, σύμφωνα με νέα μελέτη του CMCC European Institute on Economics.

Η ξηρασία προκάλεσε μεγάλες αλλά βραχυπρόθεσμες απώλειες στη γεωργία, ενώ είχε μικρότερες αλλά πιο επίμονες επιπτώσεις στη μεταποίηση και τις κατασκευές.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι συμβατικές μέθοδοι υπολογισμού υποτιμούν σημαντικά τις οικονομικές απώλειες που συνδέονται με την ξηρασία, καθώς δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις επιπτώσεις που συνεχίζονται και τα επόμενα χρόνια.

Η Marta Mastropietro, ερευνήτρια στο CMCC και στο Πολυτεχνείο του Μιλάνου και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε:

«Ακόμη και μία μόνο ξηρή χρονιά προκαλεί πραγματική οικονομική ζημιά, όμως μια παρατεταμένη ξηρασία είναι διαφορετική: οι επιπτώσεις της μπορούν να συσσωρεύονται σε διάφορους τομείς και να συνεχίζουν να αυξάνονται για χρόνια».

Μισό εκατομμύριο εκτάρια έχουν καεί

Περίπου 500.000 εκτάρια έχουν καεί σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση από την αρχή του έτους, σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές.

Οι πυρκαγιές συνοδεύονται από επίπεδα ρύπανσης υψηλότερα από τον μέσο όρο, καθώς η καμένη βλάστηση απελευθερώνει πυκνό καπνό.

Οι θερμές, ξηρές και θυελλώδεις συνθήκες, οι οποίες δυσκολεύουν την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, έχουν οδηγήσει σε νέα ρεκόρ ως προς τη σοβαρότητά τους για την εποχή.

Ο Víctor Resco de Dios, καθηγητής δασικής μηχανικής στο Πανεπιστήμιο της Λιέιδα, δήλωσε ότι η κλιματική αλλαγή δημιουργεί ολοένα και ευνοϊκότερες συνθήκες για την εκδήλωση μεγα-πυρκαγιών.

«Τα καλά νέα είναι ότι μέσω της διαχείρισης της βλάστησης και του πολεοδομικού σχεδιασμού μπορούμε σε μεγάλο βαθμό να περιορίσουμε το πρόβλημα», ανέφερε.

«Ωστόσο, πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι σε ένα πράγμα: αυτό που σήμερα μας φαίνεται ακραίο θα μοιάζει αξιοσημείωτα ήπιο σε μερικές δεκαετίες, εάν συνεχίσουμε να αποτυγχάνουμε να λάβουμε τα απαραίτητα μέτρα προσαρμογής».