ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΟΜΑ – Η ΝΕΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

Ο καρκίνος παχέος εντέρου έχει παρουσιάσει αύξηση της τάξης άνω του 50% τα τελευταία 30 χρόνια στις ηλικίες 20 με 39 ετών.

Έχει γίνει η πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες και η δεύτερη στις γυναίκες, ηλικίας κάτω των 50 ετών.

Στο ίδιο διάστημα, η συχνότητα του μειώθηκε στις ηλικίες άνω των 50 ετών, κυρίως χάριν του προληπτικού ελέγχου.

Δηλαδή, μέσω του self-test που παρέχει το ελληνικό υγειονομικό σύστημα δωρεάν και δείχνει κρυφή αιμορραγία σε δείγματα κοπράνων που μπορεί να είναι σημάδι καρκίνου του παχέος εντέρου.

Ωστόσο, η εν λόγω μέθοδος έχει υψηλό ποσοστό ψευδώς θετικών και αρνητικών αποτελεσμάτων, καθώς δεν αιμορραγούν όλοι οι καρκινικοί ή προκαρκινικοί πολύποδες. Επομένως συχνά παραλείπονται.

Επίσης, το αίμα μπορεί να προέρχεται από άλλες παθήσεις, όπως οι αιμορροΐδες.

Η μόνη εξέταση λοιπόν, που δείχνει πραγματικά τι συμβαίνει, που είναι διαγνωστική και θεραπευτική είναι η κολονοσκόπηση, η οποία γίνεται στις ΗΠΑ από τα 45 και στην Ελλάδα από τα 50 -μέχρι κάποια στιγμή να εναρμονιστούμε κι εμείς με τις εξελίξεις.

Η ζωτικής σημασίας διαδικασία, ελέγχει το παχύ έντερο και το τελικό τμήμα του παχέος εντέρου και επιτρέπει την απευθείας αφαίρεση πολυπόδων και τη λήψη βιοψιών.

Οι δυο νέες μέθοδοι προετοιμασίας που καταργούν τα δυσάρεστα υγρά

Η προετοιμασία μας για την κολονοσκόπηση είναι μια ιδιαίτερη και κάθε άλλο παρά εύκολη ή ευχάριστη συνθήκη, με το υγρό που λαμβάνουμε να δοκιμάζει τη θέληση μας για πρόληψη και όλα μας τα συστήματα.

Βλέπετε, το έντερο πρέπει να αδειάσει για να γίνει η καλύτερη δυνατή απεικόνιση με τη χρήση ενδοσκοπίου.

Στις εξελίξεις υπάρχει διαθέσιμη η αξονική κολονοσκόπηση που δεν έχει μεν, ενδοσκόπιο, αλλά έχει προετοιμασία. Ως προς αυτήν υπάρχουν στις ΗΠΑ διάφορα χάπια που μπορούν να κάνουν την (κυριολεκτικά και μεταφορικά) βρώμικη δουλειά, χωρίς να βασανιζόμαστε για κάποιες ώρες και η υδροθεραπεία.

Συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά τα χάπια, παίρνουμε ένα το βράδυ πριν την εξέταση και το άλλο το πρωί της εξέτασης-, με τις κλινικές δοκιμές να επιβεβαιώνουν ότι προσφέρουν εξίσου καθαρό έντερο με τα παραδοσιακά διαλύματα, ενώ η ικανοποίηση των ασθενών είναι συντριπτικά υψηλότερη.

Δεν ενδείκνυται για άτομα με σοβαρά καρδιακά, νεφρικά ή ηπατικά προβλήματα.

Σε ό,τι αφορά την Ευρώπη και την Ελλάδα, παρόμοια σκευάσματα έχουν λάβει εγκρίσεις ή βρίσκονται στη διαδικασία ένταξης στις εθνικές συνταγογραφήσεις. Δεν είναι βέβαιο αν θα αποζημιώνονται πλήρως από τα δημόσια ασφαλιστικά ταμεία.

Στα της υδροθεραπείας (Open-System High-Volume Colon Irrigation), γίνεται με ειδικές ιατρικές συσκευές, τις οποίες έχει εγκρίνει ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Καθαρίζουν το έντερο στην κλινική, πριν την κολονοσκόπηση.

Αυτό γίνεται με ελεγχόμενη ροή θερμού νερού από το ορθό και διαρκεί από 45 έως 60 λεπτά.

Εφαρμόζεται στην άλλη άκρη του Ατλαντικού σε εξειδικευμένα κέντρα, καθώς χρειάζεται ειδικό εξοπλισμό -και δωμάτιο-, όπως και εκπαιδευμένο προσωπικό.

Στην Ευρώπη και την Ελλάδα δεν αναμένεται να διατεθεί αυτή η επιλογή πριν το 2028, καθώς η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Γαστρεντερολογίας (ESGE) εφαρμόζει πολύ αυστηρά πρωτόκολλα και απαιτεί πολλά περισσότερα δεδομένα ασφαλείας.

Επίσης, χρειάζονται ειδικά συστήματα που απαιτούν μεγάλη επένδυση. Την ίδια ώρα, τα πόσιμα καθαρτικά στοιχίζουν ελάχιστα.

Υπάρχει και μια τρίτη εξέλιξη που αφορά καθαρτικό μεν, αλλά η ποσότητα είναι μικρότερη (πχ 1 λίτρο ή 500 ml) και η γεύση παραπέμπει σε smoothie.

Στην Κορέα ερεύνησαν μια διαφορετική προσέγγιση, ως προς το αρχικό στάδιο πρόληψης.

Tο απλό τεστ σάλιου που δείχνει τι υπάρχει στο έντερο

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Yonsei της Κορέας εξέτασαν την περίπτωση να ελέγχεται το έντερο, από το στόμα.

Συγκεκριμένα, νέα στοιχεία από τη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cell Host & Microbe υποδηλώνουν ότι ένα απλό και πολύ λιγότερο επεμβατικό δείγμα από το στόμα, θα μπορούσε να είναι αρκετό για να διαπιστωθεί εάν κάποιος έχει καρκίνο του γαστρεντερικού σωλήνα ή όχι.

Ο Jihyun Kim, βιολόγος συστημάτων του πανεπιστημίου της Κορέας και επικεφαλής συγγραφέας της νέας μελέτης εξήγησε ότι «πολλά είδη μικροβίων που σχετίζονται με το στόμα υπάρχουν επίσης, στο έντερο και μπορεί να ευδοκιμήσουν εκεί.

Αυτές οι παρατηρήσεις μας έκαναν να αναρωτηθούμε εάν τα στοματικά μικρόβια φτάνουν και επιμένουν στο γαστρεντερικό σωλήνα διαφορετικά σε άτομα με καρκίνο».

Για την εργασία, οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα σάλιου και κοπράνων από 507 άτομα, συμπεριλαμβανομένων 77 ατόμων με καρκίνο του στομάχου, 86 με καρκίνο του παχέος εντέρου και 215 με μεταβολικές διαταραχές όπως υπέρταση, διαβήτη τύπου 2 και μεταβολικό σύνδρομο.

Εξετάστηκε επίσης, μια ομάδα ελέγχου 129 υγιών ατόμων.

Στη συνέχεια, έγινε αλληλουχία των γονιδίων των μικροβίων σε αυτά τα δείγματα για να δημιουργηθεί το μέτρο που ονομάστηκε “Δείκτης στόμα-προς-κόπρανα (Mouth to Feces-MF)”.

Ο δείκτης αυτό μετρούσε τον βαθμό στον οποίο τα ίδια μικρόβια μπορούσαν να βρεθούν τόσο στο σάλιο όσο και στα κόπρανα του ίδιου ατόμου.

Στη συνέχεια, ερευνήθηκε εάν ο δείκτης MF άλλαζε μεταξύ ατόμων που ήταν υγιή, είχαν καρκίνο ή είχαν μεταβολικές παθήσεις, ώστε να διαπιστωθεί εάν τα άτομα με γαστρεντερικούς καρκίνους είχαν συγκεκριμένες μικροβιακές υπογραφές που μπορούσαν να ανιχνευθούν μόνο μέσω στοματικών δειγμάτων.

Πώς βοηθούν τα βακτήρια του σάλιου

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο δείκτης MF ήταν σημαντικά αυξημένος σε άτομα με γαστρεντερικούς καρκίνους, σε σύγκριση με υγιείς, κάτι που σημαίνει ότι σε ασθενείς με καρκίνο μεταναστεύουν περισσότερο στο έντερο (από ό,τι κανονικά), περισσότερα από τα στοματικά μικρόβια.

Δεν ανιχνεύθηκε τέτοια αύξηση σε άτομα με μεταβολικές διαταραχές.

Ο Sun Ha Jee, επιδημιολόγος στο Πανεπιστήμιο Yonsei δήλωσε πως «η παρουσία βακτηρίων που σχετίζονται με τη στοματική υγιεινή στο έντερο ασθενών με καρκίνο δεν ήταν εντελώς απροσδόκητη.

Αυτό που δεν είχαμε προβλέψει πλήρως ήταν το πώς το σήμα διέφερε μεταξύ των ομάδων ασθενειών, πόσο από αυτό μπορούσε να ανιχνευθεί μόνο σε δείγματα από το στόμα και πόσο έντονα εξαρτιόταν από τον τρόπο με τον οποίο αναπαρίσταντο τα μικροβιακά χαρακτηριστικά».

Η ομάδα διαπίστωσε ότι οι εξετάσεις από στοματικά δείγματα ήταν πιο ακριβείς στην ανίχνευση σημείων καρκίνου του παχέος εντέρου από ό,τι ορισμένα τρέχοντα τυπικά εργαλεία διαλογής.

Πότε αναμένεται στην αγορά το τεστ σάλιου

Η έρευνα βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο και δεν διευκρινίζει αν τα βακτήρια του στόματος προκαλούν τη βλάβη στο έντερο ή αν ο καρκίνος δημιουργεί τις συνθήκες που επιτρέπουν στα βακτήρια να εγκατασταθούν εκεί.

Αν όλα πάνε καλά (γίνουν όλες οι κλινικές μελέτες και δοθούν εγκρίσεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες), το τεστ σάλιου θα είναι διαθέσιμο σε από 5 έως 8 χρόνια. Έως τότε, παραμένει ως μόνη αξιόπιστη μέθοδος η κολονοσκόπηση, εκτός και αν προκύψουν ευχάριστα νέα από άλλες σχετικές έρευνες νωρίτερα.