Τράπεζες: Το μεγάλο στοίχημα των επιχειρηματικών δανείων μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Η ολοκλήρωση του «Ελλάδα 2.0» στις 31 Αυγούστου 2026 κλείνει έναν κύκλο πρωτοφανούς χρηματοδοτικής στήριξης για την ελληνική οικονομία, αλλά ανοίγει ταυτόχρονα το επόμενο μεγάλο στοίχημα για τις τράπεζες: τη διατήρηση της ισχυρής πιστωτικής επέκτασης προς τις επιχειρήσεις χωρίς την ώθηση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Τον απολογισμό του προγράμματος έκανε χθες με ανάρτησή του ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, ανακοινώνοντας την ολοκλήρωσή του και την πλήρη απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων, συνολικού ύψους 36 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, κατά την περίοδο εφαρμογής του «Ελλάδα 2.0» το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 11 μονάδες, δημιουργήθηκαν 550.000 νέες θέσεις εργασίας και οι επενδύσεις ενισχύθηκαν κατά 60%.

Παράλληλα, μέσω του προγράμματος υλοποιήθηκαν 74 μεταρρυθμίσεις, οι οποίες πέρασαν μέσα από 66 νόμους και 17 προεδρικά διατάγματα, με παρεμβάσεις στην ψηφιοποίηση του Δημοσίου, την ενέργεια, τη δικαιοσύνη και την αγορά εργασίας. Όπως επισήμανε ο κ. Σκέρτσος, η πρόκληση πλέον μετατοπίζεται από την απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων στη διατήρηση των μεταρρυθμίσεων και των αποτελεσμάτων τους μετά τη λήξη του Ταμείου.

Για το τραπεζικό σύστημα, όμως, υπάρχει και ένα δεύτερο κρίσιμο ερώτημα: τι θα συμβεί στην πιστωτική επέκταση όταν κλείσει το δανειακό σκέλος του RRF.

Οι τράπεζες ποντάρουν στις επιχειρήσεις

Η εικόνα του πρώτου εξαμήνου του 2026 δείχνει ότι οι τράπεζες επιχειρούν ήδη να δώσουν την απάντηση. Eurobank, Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς, Alpha Bank και CrediaBank πέτυχαν αθροιστικά καθαρή πιστωτική επέκταση άνω των 9,6 δισ. ευρώ, με βασικό μοχλό τις χρηματοδοτήσεις προς τις επιχειρήσεις.

Στο τέλος Ιουνίου, τα επιχειρηματικά χαρτοφυλάκια των πέντε τραπεζών ξεπερνούσαν συνολικά τα 130 δισ. ευρώ, καθώς τόσο οι μεγάλες όσο και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αύξησαν σημαντικά τον δανεισμό τους. Η ζήτηση επικεντρώνεται σε επενδυτικά σχέδια στους κλάδους της ενέργειας και των ΑΠΕ, της ναυτιλίας, του τουρισμού, των υποδομών, των μεταφορών, του εμπορίου και της μεταποίησης.

Το σημαντικότερο μήνυμα των τραπεζικών διοικήσεων προς τους αναλυτές είναι ότι η ισχυρή πιστωτική επέκταση δεν στηρίζεται πλέον καθοριστικά στο RRF. Οι τράπεζες εκτιμούν ότι διαθέτουν αρκετά ισχυρό pipeline νέων έργων ώστε οι χορηγήσεις να συνεχίσουν να αυξάνονται και μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Eurobank και Εθνική ανεβάζουν τον πήχη

Η Eurobank πέτυχε καθαρή πιστωτική επέκταση 2,7 δισ. ευρώ στο εξάμηνο, με τα συνολικά υπόλοιπα χορηγήσεων προ προβλέψεων να φθάνουν τα 58,1 δισ. ευρώ. Τα επιχειρηματικά δάνεια του Ομίλου ανήλθαν στα 36,3 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 32,8 δισ. αφορούν μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις και 3,5 δισ. μικρές επιχειρήσεις.

Η ισχυρή ζήτηση οδήγησε τον CEO Φωκίωνα Καραβία να ανεβάσει ουσιαστικά τον πήχη για το 2026, εκτιμώντας ότι η πιστωτική επέκταση μπορεί να φθάσει τουλάχιστον τα 4,5 δισ. ευρώ, έναντι αρχικού στόχου 3,8 δισ. ευρώ. Η διοίκηση εκτιμά ότι η δυναμική δεν θα ανακοπεί από το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης.

Στην Εθνική Τράπεζα, οι νέες εκταμιεύσεις έφθασαν τα 5,5 δισ. ευρώ στο εξάμηνο, αυξημένες κατά 30%, με καθαρή αύξηση των εξυπηρετούμενων δανείων κατά 2,1 δισ. ευρώ. Από τα 39,1 δισ. ευρώ εξυπηρετούμενων δανείων του Ομίλου, τα 28,9 δισ. αφορούν επιχειρήσεις. Ο CEO Παύλος Μυλωνάς αναγνώρισε ότι μέρος της επίδοσης συνδέεται με την επιτάχυνση των εγκρίσεων του RRF, υπογράμμισε όμως ότι το ισχυρό pipeline επιτρέπει στην τράπεζα να στοχεύει σε καθαρή αύξηση δανείων άνω των 3 δισ. ευρώ για το σύνολο του έτους.

Πειραιώς και Alpha: Ισχυρή ζήτηση χωρίς «εξάρτηση» από το RRF

Η Πειραιώς κατέγραψε καθαρή πιστωτική επέκταση 1,8 δισ. ευρώ, προερχόμενη κυρίως από τις επιχειρήσεις, με ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στην ενέργεια, τις μεταφορές, τις κατασκευές και τη ναυτιλία. Τα υπόλοιπα δανείων προς μεγάλες επιχειρήσεις ανέρχονται σε 20,6 δισ. ευρώ και προς μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις σε 10,5 δισ. ευρώ.

Η τράπεζα διαθέτει συμβασιοποιημένα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης ύψους 2 δισ. ευρώ, από τα οποία περίπου το μισό έχει ήδη εκταμιευθεί. Παρ’ όλα αυτά, η διοίκηση εκτιμά ότι μπορεί να υπερβεί τον ετήσιο στόχο καθαρής πιστωτικής επέκτασης άνω των 3 δισ. ευρώ, χωρίς σημαντική επίπτωση από την ολοκλήρωση του RRF.

Ακόμη πιο κοντά στην επίτευξη του ετήσιου στόχου βρίσκεται η Alpha Bank. Με καθαρή πιστωτική επέκταση 2,2 δισ. ευρώ στο εξάμηνο έχει ήδη καλύψει το 87% του στόχου της. Τα εξυπηρετούμενα δάνεια του Ομίλου ανήλθαν σε 39,9 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 30 δισ. ευρώ αφορούν επιχειρήσεις. Μόνο στην Ελλάδα, οι νέες εκταμιεύσεις προς επιχειρήσεις έφθασαν τα 6,5 δισ. ευρώ, με έμφαση σε μεταφορές, ενέργεια, εμπόριο και μεταποίηση.

CrediaBank: Το 87% των χορηγήσεων στις επιχειρήσεις

Ιδιαίτερα έντονος είναι ο επιχειρηματικός προσανατολισμός και της CrediaBank, η οποία εμφάνισε καθαρή πιστωτική επέκταση 841 εκατ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο, αυξημένη κατά 55% σε ετήσια βάση.

Τα επιχειρηματικά δάνεια ανέρχονται σε 4,6 δισ. ευρώ και αντιπροσωπεύουν το 87% των συνολικών χορηγήσεων. Οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν υπόλοιπα 1,5 δισ. ευρώ και οι μικρομεσαίες 1,4 δισ., ενώ ιδιαίτερα υψηλή ανάπτυξη καταγράφεται στις σύνθετες χρηματοδοτήσεις και στη ναυτιλία. Για το σύνολο του 2026, η τράπεζα στοχεύει σε καθαρή πιστωτική επέκταση 1,3-1,4 δισ. ευρώ.

Η λήξη του «Ελλάδα 2.0», επομένως, αποτελεί το πρώτο μεγάλο τεστ για την επόμενη φάση της ελληνικής πιστωτικής αγοράς. Το RRF λειτούργησε ως καταλύτης για επενδύσεις και τραπεζικές χρηματοδοτήσεις. Οι τράπεζες, όμως, υποστηρίζουν ότι πλέον η ζήτηση έχει αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία, τα επενδυτικά pipelines παραμένουν ισχυρά και οι επιχειρήσεις μπορούν να συνεχίσουν να αποτελούν τον βασικό κινητήρα της πιστωτικής επέκτασης.

Το στοίχημα από τον Σεπτέμβριο και μετά είναι ακριβώς αυτό: η ισχυρή ροή νέων επιχειρηματικών δανείων να συνεχιστεί χωρίς το «δίχτυ» του Ταμείου Ανάκαμψης, μετατρέποντας την έκτακτη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση των προηγούμενων ετών σε μόνιμη επενδυτική και πιστωτική δυναμική.