Τζένη Τζένη: 5 λόγοι για να δείτε την παράσταση του Νίκου Καραθάνου

Υπάρχουν ταινίες που έχουν εγγραφεί στο dna όλων όσοι έχουμε γεννηθεί τις δεκαετίες του ‘50, ‘60, ‘70 ακόμη και του ‘80 και έχουν γίνει μέρος της προσωπικής μας μνήμης. Το «Τζένη Τζένη» είναι μία από αυτές. Για πολλές γενιές, οι χαρακτήρες της, οι ατάκες, τα πρόσωπα και η ατμόσφαιρά της συνδέθηκαν με εκείνη την Ελλάδα που σήμερα μοιάζει μακρινή, αλλά εξακολουθεί να μας είναι οικεία.

Στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, η κλασική ταινία “Τζένη Τζένη” της Φίνος Φιλμ ξαναπαίρνει σάρκα και οστά δια χειρός Νίκου Καραθάνου και μετά από έναν άκρως επιτυχημένο πρώτο κύκλο που σημείωσε απανωτά sold out,  επιστρέφει από τις 30 Σεπτεμβρίου για έναν νέο κύκλο παραστάσεων έως τις 8 Νοεμβρίου.

Ο Νίκος Καραθάνος πάτησε γερά πάνω στο πρωτότυπο σενάριο των Κώστα Πρετεντέρη και Ασημάκη Γιαλαμά, έκανε πράξη τη μοναδική του σύλληψη και δημιούργησε ένα «Ηλιόλουστο Ρέκβιεμ» που αναπαριστά με τρόπο ταυτόχρονα τρυφερό και λυτρωτικό το παρελθόν.

Πέντε λόγοι για να δείτε την παράσταση:

1. Γιατί δεν είναι η «Τζένη Τζένη» που περιμένετε

Πρώτο και σημαντικότερο: μην πάτε περιμένοντας να δείτε την ταινία επί σκηνής.
Ο Νίκος Καραθάνος δεν επιχειρεί να αναπαραστήσει κινηματογραφικά το σύμπαν της Φίνος Φιλμ. Πατά πάνω στο εμβληματικό σενάριο των Κώστα Πρετεντέρη και Ασημάκη Γιαλαμά, αλλά το μετατρέπει σε μια νέα θεατρική εμπειρία, με τη δραματουργική επεξεργασία του Γιάννη Αποσκίτη.

Η ταινία γίνεται αφετηρία και όχι προορισμός. Οι γνώριμοι χαρακτήρες επιστρέφουν, αλλά αυτή τη φορά μοιάζουν σαν φαντάσματα μιας άλλης εποχής που συναντούν τους σημερινούς θεατές.

Και κάπου εκεί βρίσκεται η επιτυχία του εγχειρήματος που δεν προσπαθεί να αντικαταστήσει την ανάμνηση που έχουμε από την ταινία, αλλά να δημιουργήσει μια καινούργια.

2. Γιατί είναι πολύ περισσότερο από μια νοσταλγική επιστροφή

Ναι, η παράσταση έχει νοσταλγία. Και μάλιστα πολλή. Όμως δεν είναι μια εύκολη βουτιά στο παρελθόν.
Ο χαρακτηρισμός «Ηλιόλουστο Ρέκβιεμ» αποτυπώνει ακριβώς αυτό που συμβαίνει επί σκηνής. Υπάρχει το φως της ανεμελιάς, της καλοκαιρινής Ελλάδας, της παλιάς κωμωδίας, αλλά μαζί του υπάρχει και η επίγνωση ότι αυτός ο κόσμος έχει χαθεί.

Η παράσταση κοιτάζει την Ελλάδα που υπήρξε, αλλά και αυτή που άλλαξε. Την πολιτική, τις κοινωνικές σχέσεις, την ανάγκη για κοινωνική άνοδο, την οικογενειακή εξουσία, τα χρήματα και τις μικρές και μεγάλες φιλοδοξίες των ανθρώπων.
Έτσι, η «Τζένη Τζένη» δεν λειτουργεί μόνο ως ταξίδι πίσω στον χρόνο, λειτουργεί ως καθρέφτης του σήμερα.

3. Για τις ερμηνείες

Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο ατού της παράστασης. Ο Νίκος Καραθάνος ως Κοσμάς Σκούταρης φέρνει στη σκηνή κάτι από την αύρα του αξέχαστου Διονύση Παπαγιαννόπουλου, χωρίς να επιχειρεί μια απλή μίμησή του. Η μαγκούρα, οι κινήσεις, η μάσκα, ο τρόπος που κινείται στον χώρο δημιουργούν έναν χαρακτήρα που μοιάζει να έρχεται από μια παλιά ελληνική ταινία, αλλά ταυτόχρονα ανήκει ολοκληρωτικά στη θεατρική σκηνή.

Η Γαλήνη Χατζηπασχάλη δίνει στην Τζένη τον συνδυασμό τσαχπινιάς, ελαφρότητας και συναισθηματικού βάθους που απαιτεί ο ρόλος.

Ο Χρήστος Λούλης είναι απολαυστικός ως Νίκος Μαντάς, ενώ ο Κώστας Μπερικόπουλος και η Χαρούλα Αλεξίου δημιουργούν ένα εξαιρετικό δίδυμο εξουσίας και κοινωνικής αυτοπεποίθησης.

Η Ζέτα Μακρυπούλια και η Ιωάννα Μαυρέα λειτουργούν ως ένα απολαυστικό δίδυμο κοινωνικής φιλοδοξίας και σκευωρίας, ενώ ο Άγγελος Παπαδημητρίου, ως θεία Ματίνα, χαρίζει μία από τις πιο απολαυστικές στιγμές της παράστασης με το «Μεγάλο Μυστικό Μου» της Καίτης Χωματά.
Το σημαντικό είναι ότι οι παλιοί ηθοποιοί υπάρχουν ως μνήμη, ενώ οι σημερινοί δημιουργούν τους δικούς τους χαρακτήρες.

4. Γιατί η σκηνή είναι ένας ολόκληρος κόσμος

Η σκηνοθετική ματιά του Νίκου Καραθάνου δεν περιορίζεται στους ηθοποιούς. Το σκηνικό του Κωνσταντίνου Σκουρλέτη δημιουργεί ένα παράξενο τοπίο ανάμεσα στη μνήμη και την πραγματικότητα.
Το χαρακτηριστικό λογότυπο της Φίνος Φιλμ, οι μεγάλες φωτογραφίες της Τζένης Καρέζη, του Λάμπρου Κωνσταντάρα και του Διονύση Παπαγιαννόπουλου, οι παλιές τηλεοράσεις με τα «χιόνια», το εκκλησάκι και η μεγάλη οθόνη που προβάλλει εικόνες από την ταινία δημιουργούν ένα συνεχές παιχνίδι ανάμεσα στο τότε και το τώρα.

Και μετά υπάρχουν τα νέον φώτα, το τεράστιο «Requiem», τα κόκκινα φαναράκια και οι ταμπέλες με τα κινεζικά ιδεογράμματα.
Είναι μια αισθητική που δεν θέλει απλώς να αναπαραστήσει τη δεκαετία του ’60. Θέλει να σχολιάσει τι απέμεινε από αυτήν και τι την αντικατέστησε.

Η μουσική του Άγγελου Τριανταφύλλου και οι φωτισμοί της Ελίζας Αλεξανδροπούλου συμπληρώνουν αυτό το σκηνικό σύμπαν, δίνοντάς του μια σχεδόν ονειρική διάσταση.

5. Γιατί στο τέλος δεν βλέπεις μόνο μια παλιά ελληνική ταινία

Το «Τζένη Τζένη» του Καραθάνου δεν αφορά μόνο όσους μεγάλωσαν με την ταινία. Δεν χρειάζεται καν να γνωρίζεις κάθε ατάκα ή κάθε σκηνή για να λειτουργήσει γιατί κάτω από την κωμωδία υπάρχει κάτι βαθύτερο: η ανάγκη μιας κοινωνίας να θυμάται ποια ήταν, την ώρα που αλλάζει.

Η παράσταση μιλά για την ελληνική ταυτότητα, για τη μνήμη, για την απώλεια μιας εποχής, αλλά και για την ανάγκη να κρατήσουμε κάτι από την ανεμελιά και το φως της. Και την ίδια στιγμή υπενθυμίζει ότι πίσω από την εικόνα της «παλιάς καλής Ελλάδας» υπήρχαν εξουσίες, ταξικές διαφορές, πολιτικές συναλλαγές, κοινωνικές φιλοδοξίες και άνθρωποι που προσπαθούσαν να βρουν τη θέση τους.

Γι’ αυτό και το «Ηλιόλουστο Ρέκβιεμ» είναι τελικά ένας εύστοχος υπότιτλος. Γελάς με μια Ελλάδα που αναγνωρίζεις, συγκινείσαι για μια Ελλάδα που χάθηκε και, κάπου ανάμεσα στα δύο, αναγνωρίζεις τον εαυτό σου.

Και ίσως αυτός να είναι ο καλύτερος λόγος για να δει κανείς τη «Τζένη Τζένη» σήμερα: όχι για να ξαναδεί την ταινία που αγάπησε, αλλά για να ανακαλύψει τι μπορεί να σημαίνει αυτή η ταινία όταν την κοιτάζει από το 2026.