Εκβιαστές στο Instagram απαιτούν λύτρα με ψευδείς καταγγελίες

Δημιουργοί περιεχομένου στο Instagram αναφέρουν ότι έχουν χάσει χιλιάδες ευρώ αφού οι λογαριασμοί τους ανεστάλησαν ή διαγράφηκαν εξαιτίας ψευδών καταγγελιών πνευματικών δικαιωμάτων.

Εκβιαστές υποβάλλουν αναληθείς καταγγελίες στην πλατφόρμα της Meta και στη συνέχεια ζητούν λύτρα για να τις αποσύρουν, εκμεταλλευόμενοι το γεγονός ότι επαναλαμβανόμενες καταγγελίες μπορούν να οδηγήσουν σε μόνιμο αποκλεισμό λογαριασμού.

Ένας χρήστης του Instagram με 1,5 εκατομμύριο ακόλουθους δήλωσε στο BBC ότι κατέβαλε 50 δολάρια (37 λίρες) σε έναν απατεώνα για να ανακτήσει τον λογαριασμό του. Εξήγησε ότι η επίσημη διαδικασία έφεσης της Meta διαρκεί εβδομάδες, κάτι που στο παρελθόν του είχε κοστίσει χιλιάδες σε χαμένα έσοδα.

«Καταλαβαίνουμε ότι αυτό μπορεί να είναι απογοητευτικό για τους επηρεαζόμενους, και τα συστήματά μας έχουν σχεδιαστεί για να εμποδίζουν εξαρχής τέτοια περιστατικά», δήλωσε εκπρόσωπος της Meta.

«Μετά την αξιολόγησή μας, αποκαταστήσαμε το επηρεασμένο περιεχόμενο και προσθέσαμε επιπλέον προστασίες για να διαφυλάξουμε τους λογαριασμούς από παρόμοιες απόπειρες στο μέλλον.»

Ωστόσο, δημιουργοί που μίλησαν στο BBC υποστηρίζουν ότι η Meta αδυνατεί να εντοπίσει προφανώς αβάσιμες περιπτώσεις, και ότι η διαδικασία έφεσης είναι αργή — εκτός αν ο χρήστης πληρώνει μηνιαία συνδρομή.

«Εμφανώς fake»

Ο λογαριασμός Instagram «Lost in Time History» δημοσιεύει ιστορικές φωτογραφίες σε κοινό άνω του 1,5 εκατομμυρίου ακόλουθων. Ο δημιουργός του, Olly είπε στο BBC ότι αναρτά αποκλειστικά φωτογραφίες του δημόσιου τομέα ή υλικό για το οποίο διαθέτει άδεια από τον κάτοχο των δικαιωμάτων. Παρ’ όλα αυτά, έχει δεχτεί δεκάδες «εμφανώς ψεύτικες» καταγγελίες πνευματικών δικαιωμάτων μόνο μέσα στο 2026. Η Meta δεν επαληθεύει την αυθεντικότητα των καταγγελιών κατά την υποβολή τους.

Έτσι, αν ένας χρήστης δεχτεί επανειλημμένες καταγγελίες, ο λογαριασμός του μπορεί να ανασταλεί προσωρινά. Ο Olly λέει ότι συχνά δέχεται ταυτόχρονες καταγγελίες για πολλές αναρτήσεις, όλες από την ίδια διεύθυνση email. Στη συνέχεια, το ίδιο άτομο επικοινωνεί μαζί του και τον καλεί να συνεχίσουν τη συνομιλία στην εφαρμογή Telegram.

«Απαιτούν ένα συγκεκριμένο χρηματικό ποσό» — συνήθως μερικές εκατοντάδες δολάρια — για να αποσύρουν την καταγγελία, είπε.

Τελικά, ο Olly πλήρωσε σε έναν εκβιαστή 50 δολάρια σε κρυπτονόμισμα για να αποκαταστήσει τον προσωρινά μπλοκαρισμένο λογαριασμό του. Οι αρχές επιβολής του νόμου συμβουλεύουν τα θύματα εκβιασμού να μην πληρώνουν λύτρα.

Ο Olly είπε ότι κατέφυγε στην πληρωμή ως «έσχατη λύση», επειδή ήταν ταχύτερη από τη διαδικασία της Meta, η οποία μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες. Αμέσως μετά, όμως, δέχτηκε νέες καταγγελίες.

«Αυτό είναι το χειρότερο», είπε. «Να αναγκάζεσαι να πληρώσεις τον άνθρωπο που σου προκάλεσε όλη αυτή την ταλαιπωρία, και αμέσως μετά να συμβαίνει ξανά το ίδιο.» Λόγω του συσσωρευμένου αριθμού καταγγελιών, ο λογαριασμός του Olly αποχρηματοδοτήθηκε, με αποτέλεσμα να μην μπορεί πλέον να αποκομίζει έσοδα από αναρτήσεις υψηλής απόδοσης στο Instagram.

«Δεν υπάρχει καμία έρευνα για κατάχρηση, ούτε το σύστημα της Meta εντοπίζει ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αποτελεί κατάχρηση», είπε. Παρόμοιες εμπειρίες έχουν μοιραστεί και άλλοι χρήστες.

«Η Meta δεν ήταν καθόλου βοηθητική κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, αναγκάζοντάς σε να πληρώνεις για υποστήριξη ώστε να μπορείς απλώς να μιλήσεις με κάποιον, ακόμη και αν ισχυρίζεται ότι στηρίζει τους δημιουργούς», δήλωσε ο Abin Tom Sebastian, ο οποίος διαχειρίζεται τον λογαριασμό Morbid Kuriosity.

Η Meta χρεώνει 9,99 λίρες τον μήνα για την Επαλήθευση στο Instagram, η οποία παρέχει πρόσβαση 24/7 σε υποστήριξη μέσω ζωντανής συνομιλίας. «Έχασα οριστικά σημαντικά συμβόλαια με εταιρείες, οι οποίες προχώρησαν με άλλους δημιουργούς, και δεν έλαβα καμία διαβεβαίωση ή υποστήριξη από τη Meta ότι κάτι τέτοιο δεν θα επαναληφθεί», πρόσθεσε ο Sebastian.

Το Instagram δηλώνει ότι μόνο οι κάτοχοι πνευματικών δικαιωμάτων ή εξουσιοδοτημένοι εκπρόσωποί τους μπορούν να αναφέρουν παραβίαση, και συμβουλεύει τους επηρεαζόμενους να επικοινωνούν απευθείας με τους κατόχους δικαιωμάτων. Αφού το BBC παρουσίασε στη Meta συγκεκριμένα παραδείγματα από τον Olly και άλλους χρήστες, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι εφάρμοσε επιπλέον προστασίες στους λογαριασμούς τους, οι οποίες, όπως υποστήριξε, θα αποτρέψουν παρόμοια προβλήματα στο μέλλον. Η Meta δήλωσε επίσης ότι αγωνίζεται ενεργά κατά της παραπλανητικής συμπεριφοράς που στοχεύει ανθρώπους και επιχειρήσεις.

Επικοινωνία με τους εκβιαστές

Το BBC μίλησε με τρία άτομα που υποβάλλουν καταγγελίες πνευματικών δικαιωμάτων κατά χρηστών του Instagram, χωρίς τα ίδια να είναι κάτοχοι δικαιωμάτων. Και οι τρεις φαίνεται να εδρεύουν στην Ινδία ή σε γειτονικές χώρες. Αρνούνται ότι κάνουν κάτι παράνομο, ισχυριζόμενοι ότι υποβάλλουν νόμιμες καταγγελίες εκ μέρους κατόχων δικαιωμάτων.

Ωστόσο, το BBC έχει δει μηνύματα ενός εξ αυτών στα οποία ζητά 900 δολάρια για την απόσυρση μιας καταγγελίας. Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι πρόκειται για την αμοιβή του και επιβεβαίωσε ότι κρατά ολόκληρο το ποσό. Οι άλλοι δύο αρνήθηκαν ότι αποκομίζουν οποιοδήποτε οικονομικό όφελος.

Ένας από αυτούς είπε ότι του αποστέλλονται λογαριασμοί για στόχευση και διερεύνηση. «Αν διαπιστώσω ότι χρησιμοποιούν περιεχόμενο κάποιου άλλου, υποβάλλω καταγγελίες πνευματικών δικαιωμάτων προς όφελος όλων», είπε. Ο τρίτος ανέφερε ότι λαμβάνει λογαριασμούς ή αναρτήσεις μέσω κατόχου λογαριασμού ή εκπροσώπου. Υπάρχουν νόμιμες εταιρείες που αμείβονται για να υποβάλλουν καταγγελίες πνευματικών δικαιωμάτων εκ μέρους πελατών.