ΗΠΑ: Οι αμβλώσεις ξανά στο επίκεντρο – Δικαστική διαμάχη για να περιοριστεί το πιο διαδεδομένο χάπι

Μια επιτροπή ομοσπονδιακών δικαστών αναμένεται να ακούσει την Τετάρτη (9/9) τα επιχειρήματα σχετικά με το αν θα πρέπει να αυστηροποιηθούν οι κανόνες συνταγογράφησης για ένα βασικό φάρμακο που χρησιμοποιείται στην πιο συνηθισμένη μέθοδο άμβλωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μία από τις αρκετές συνεχιζόμενες προσπάθειες περιορισμού της πρόσβασης στις αμβλώσεις, τέσσερα χρόνια αφότου το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ επέτρεψε στις πολιτείες να αποφασίζουν για το ζήτημα.

Η υπόθεση ενώπιον του 5ου Ομοσπονδιακού Εφετείου των ΗΠΑ, με έδρα τη Νέα Ορλεάνη, είναι μία από τις τρεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στα δικαστήρια, καθώς οι πολέμιοι των αμβλώσεων επιχειρούν να περιορίσουν τη δυνατότητα παρόχων σε πολιτείες όπου η άμβλωση είναι νόμιμη να στέλνουν φάρμακα για φαρμακευτικές αμβλώσεις σε πολιτείες όπου δεν είναι, όπως σημειώνει το Associated Press.

Η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) αναφέρει επίσης ότι επανεξετάζει τους κανόνες και ενδέχεται να ζητήσει αλλαγές.

Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια χρονιά ενδιάμεσων εκλογών, κατά την οποία οι υποστηρικτές του Ντόναλντ Τραμπ που τάσσονται κατά των αμβλώσεων εκφράζουν απογοήτευση επειδή εξακολουθεί να υπάρχει ένας νομικός τρόπος παράκαμψης των απαγορεύσεων, ενώ η πλειονότητα των ψηφοφόρων τάσσεται υπέρ της πρόσβασης στην άμβλωση.

Το Ανώτατο Δικαστήριο θα κληθεί να ξεκαθαρίσει το ζήτημα

Τουλάχιστον 3 στις 5 αμβλώσεις στις ΗΠΑ πραγματοποιούνται πλέον με συνδυασμό δύο φαρμάκων. Στην υπόθεση ενώπιον του εφετείου, το ζήτημα αφορά μόνο το ένα: τη μιφεπριστόνη.

Οι ακροάσεις της Τετάρτης αποτελούν μέρος υπόθεσης που έχει κινήσει η γενική εισαγγελέας της Λουιζιάνα, Λιζ Μάριλ, μαζί με τη Ροζαλί Μάρκεζιτς, η οποία υποστηρίζει ότι εξαναγκάστηκε να πάρει χάπια άμβλωσης. Έρευνα που διεξήχθη για λογαριασμό της Society of Family Planning, η οποία υποστηρίζει τη νόμιμη πρόσβαση στην άμβλωση, εκτιμά ότι από 770 έως 900 γυναίκες στη Λουιζιάνα έκαναν κάθε μήνα το 2025 άμβλωση χρησιμοποιώντας χάπια που είχαν συνταγογραφηθεί διαδικτυακά ή από γιατρούς ή νοσηλευτές σε άλλες πολιτείες.

Οι τρεις δικαστές που θα εξετάσουν την υπόθεση είναι δύο που προτάθηκαν από τους Δημοκρατικούς προέδρους Μπαράκ Ομπάμα και Τζο Μπάιντεν και ένας που προτάθηκε από τον Ρεπουμπλικανό Τζορτζ Μπους.

Τρεις ακόμη τριμελείς συνθέσεις δικαστών του 5ου Εφετείου — μία στην παρούσα υπόθεση και δύο σε προηγούμενη — καθώς και δύο περιφερειακά δικαστήρια έχουν ήδη συμφωνήσει ότι οι κανόνες συνταγογράφησης της μιφεπριστόνης είναι υπερβολικά χαλαροί.

Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε ομόφωνα το 2024 μια προσπάθεια περιορισμού της διαθεσιμότητας του φαρμάκου — όχι λόγω του βασικού νομικού επιχειρήματος, αλλά επειδή έκρινε ότι οι οργανώσεις κατά των αμβλώσεων που είχαν προσφύγει δεν διέθεταν το απαιτούμενο έννομο συμφέρον. Οι εταιρείες που παρασκευάζουν τη μιφεπριστόνη υποστηρίζουν ότι ούτε οι πολιτείες διαθέτουν έννομο συμφέρον.

Μια νέα απόφαση του 5ου Εφετείου δεν θα άλλαζε άμεσα το τοπίο, καθώς το Ανώτατο Δικαστήριο έχει επίσης μπλοκάρει αλλαγές στους κανόνες συνταγογράφησης μέχρι να εξετάσει ξανά την υπόθεση. Η FDA θα μπορούσε επίσης να προχωρήσει σε αλλαγές χωρίς δικαστική έγκριση — αν και μια τέτοια ενέργεια σχεδόν βέβαιο ότι θα προσβαλλόταν δικαστικά.

Άλλοι Ρεπουμπλικανοί αξιωματούχοι πολιτειών αμφισβητούν επίσης τους κανόνες της FDA. Οι γενικοί εισαγγελείς της Φλόριντα και του Τέξας έχουν καταθέσει μία αγωγή, ενώ οι επικεφαλής νομικοί σύμβουλοι των κυβερνήσεων του Αϊντάχο, του Κάνσας και του Μιζούρι έχουν καταθέσει άλλη.

Στο μεταξύ, τον τελευταίο χρόνο, ομοσπονδιακοί δικαστές στη Χαβάη και τη Βιρτζίνια έκριναν ότι οι ισχύοντες κανόνες της FDA για τη συνταγογράφηση της μιφεπριστόνης είναι υπερβολικά περιοριστικοί.

Οι μέθοδοι άμβλωσης άλλαξαν μετά την ανατροπή του Roe v. Wade

Τα χάπια άμβλωσης χρησιμοποιούνταν ήδη ευρέως πριν το Ανώτατο Δικαστήριο ανατρέψει τη νομολογία Roe v. Wade στην υπόθεση Dobbs v. Jackson Women’s Health Organization το 2022, επιτρέποντας στις πολιτείες να εφαρμόζουν απαγορεύσεις στις αμβλώσεις.

Σήμερα, 13 πολιτείες απαγορεύουν την άμβλωση σε όλα τα στάδια της εγκυμοσύνης. Άλλες τέσσερις το κάνουν μετά περίπου τις πρώτες έξι εβδομάδες, πριν πολλές γυναίκες αντιληφθούν ότι είναι έγκυες. Οι περισσότερες πολιτείες που ελέγχονται από τους Δημοκρατικούς έχουν θεσπίσει επιπλέον προστασίες για τους παρόχους αμβλώσεων — μεταξύ αυτών και μέτρα που αποσκοπούν στην παροχή νομικής κάλυψης σε όσους συνταγογραφούν χάπια σε ασθενείς άλλων πολιτειών μέσω τηλεϊατρικής.

Οι αντίπαλοι της άμβλωσης υποστηρίζουν ότι αυτό υπονομεύει τις απαγορεύσεις.

«Αυτή η υπόθεση θα έχει τεράστιο αντίκτυπο», δήλωσε η Γκαμπριέλα ΜακΙντάιρ, νομική σύμβουλος της Alliance Defending Freedom, η οποία εκπροσωπεί τη Μάριλ και την άλλη ενάγουσα στην υπόθεση. «Η υπόσχεση της απόφασης Dobbs ήταν ότι οι πολιτείες θα μπορούσαν να αποφασίζουν μόνες τους πώς θα ρυθμίζουν την άμβλωση».

Οι υποστηρικτές του δικαιώματος στην άμβλωση πιστεύουν επίσης ότι θα υπάρξουν σημαντικές συνέπειες αν η Λουιζιάνα τελικά επικρατήσει. «Ζητούν να επανέλθει η απαίτηση αυτοπρόσωπης παρουσίας για κάθε άνθρωπο σε ολόκληρη τη χώρα που θέλει πρόσβαση σε αυτό το φάρμακο, ανεξάρτητα από το αν ζει σε πολιτεία με ισχυρή νομική προστασία της πρόσβασης στην άμβλωση», δήλωσε η Αμάντα Άλεν, εκτελεστική διευθύντρια της Abortion Coalition for Telemedicine.

Η πολιτική κατάσταση είναι περίπλοκη για τον Τραμπ

Οι οργανώσεις κατά των αμβλώσεων που θέλουν να περιορίσουν την πρόσβαση στα χάπια αποτελούν βασικούς υποστηρικτές του Τραμπ.

Οι πολέμιοι των αμβλώσεων έχουν καλέσει τον FDA να διευθετήσει εξωδικαστικά την υπόθεση με τη Λουιζιάνα και να επαναφέρει τους κανόνες συνταγογράφησης στο καθεστώς που ίσχυε πριν επιτραπούν οι συνταγές μέσω τηλεϊατρικής. Θέλουν επίσης η κυβέρνηση να εφαρμόσει έναν νόμο του 1873 κατά της «ανηθικότητας», προκειμένου να απαγορευτεί η αποστολή των χαπιών μέσω ταχυδρομείου.

Ωστόσο, σε δημοψηφίσματα πολιτειών και σε δημοσκοπήσεις, οι ψηφοφόροι έχουν γενικά ταχθεί υπέρ της νόμιμης πρόσβασης στην άμβλωση στις περισσότερες περιπτώσεις.

Η κυβέρνηση έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό σιωπηλή κατά τη διάρκεια των δικαστικών μαχών, παρότι ο FDA, οι επιστήμονες της οποίας έχουν επανειλημμένα κρίνει ότι η μιφεπριστόνη είναι ασφαλής και αποτελεσματική, είναι η εναγόμενη στις υποθέσεις.

Η θέση του FDA θα μπορούσε να αλλάξει. Η τελευταία υποψήφια του Τραμπ για την ηγεσία της υπηρεσίας, η δρ Χάιντι Όβερτον, αναπληρώτρια διευθύντρια του Συμβουλίου Εσωτερικής Πολιτικής του Λευκού Οίκου, έχει επικρίνει δημοσίως την υπηρεσία επειδή χαλάρωσε τους κανόνες συνταγογράφησης του φαρμάκου — με την πιο πρόσφατη αλλαγή να έχει γίνει το 2023.

Ο FDA αναφέρει ότι μελετά την ασφάλεια της μιφεπριστόνης και επανεξετάζει τους κανόνες συνταγογράφησης του φαρμάκου. Ένας δικαστής διέταξε την υπηρεσία να υποβάλει ενημέρωση για την πορεία της διαδικασίας έως τις 7 Οκτωβρίου, λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, στις οποίες διακυβεύεται ο έλεγχος του Κογκρέσου. Δεν είναι σαφές πόσο λεπτομερής θα είναι αυτή η ενημέρωση — ούτε πότε θα μπορούσε να ολοκληρωθεί η πλήρης μελέτη.

Ορισμένες πολιτείες, μεταξύ αυτών το Μισισίπι και το Τέξας, έχουν υιοθετήσει νόμους που προβλέπουν αστικές ή ποινικές κυρώσεις για όσους συνταγογραφούν χάπια άμβλωσης.

Οι πάροχοι ετοιμάζονται να αλλάξουν το φάρμακο που αποστέλλουν

Ακόμη και αν περιοριστεί η πρόσβαση στη μιφεπριστόνη, οι υποστηρικτές του δικαιώματος στην άμβλωση λένε ότι αυτό δεν θα σταματήσει την πρόσβαση στα χάπια άμβλωσης.

Το πιο συνηθισμένο σχήμα φαρμακευτικής άμβλωσης στις ΗΠΑ είναι ο συνδυασμός μιφεπριστόνης και μισοπροστόλης. Η μισοπροστόλη, η οποία χρησιμοποιείται συνήθως για τη θεραπεία του έλκους του στομάχου και δεν έχει ποτέ εγκριθεί επίσημα για χρήση σε άμβλωση, μπορεί να προκαλέσει άμβλωση και μόνη της. Σύμφωνα με την επισήμανση της FDA για τη μιφεπριστόνη, ο συνδυασμός ολοκληρώνει επιτυχώς τη φαρμακευτική άμβλωση στο 97,4% των περιπτώσεων. Ορισμένες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι η αποτελεσματικότητα της μισοπροστόλης όταν χρησιμοποιείται μόνη της ανέρχεται περίπου στο 80% ή και περισσότερο.

Οργανώσεις που συνταγογραφούν χάπια άμβλωσης μέσω τηλεϊατρικής σε γυναίκες που βρίσκονται σε πολιτείες με απαγορεύσεις αναφέρουν ότι θα στραφούν στην αποστολή μόνο μισοπροστόλης, αν η μιφεπριστόνη μπορεί να χορηγείται αποκλειστικά σε ιατρικές κλινικές και όχι μέσω φαρμακείων και ταχυδρομείου.