Η μία λέξη που εξηγεί γιατί ο Τραμπ “διαρηγνύει τα ιμάτιά του” για την Τεχνητή Νοημοσύνη

Το βασανιστικό ερώτημα που πλανάται αυτή την εβδομάδα στην Ουάσινγκτον είναι ένα: Γιατί ο Ντόναλντ Τραμπ τάσσεται με τόσο μένος κατά της επιβράδυνσης της τεχνητής νοημοσύνης, τη στιγμή που κορυφαίοι παράγοντες της τεχνολογικής βιομηχανίας εκπέμπουν σήμα κινδύνου για πιθανή καταστροφή;

Το κλειδί βρίσκεται σε μία και μόνο λέξη που επιστρατεύει ο ίδιος για να διακωμωδήσει τους φόβους περί αφανισμού της ανθρωπότητας από τα αυτόνομα υπολογιστικά συστήματα: “απάτη”.

Όπως γράφει το CNN, όταν ο Τραμπ καταφεύγει σε αυτή τη λέξη, συμβαίνουν συνήθως δύο πράγματα: είτε βλέπει να απειλούνται οι πολιτικές και προσωπικές του προτεραιότητες, είτε έχει χάσει τον έλεγχο της πολιτικής ατζέντας.

Εδώ και χρόνια απορρίπτει την κλιματική αλλαγή ως “απάτη”. Δεν ήταν λοιπόν τυχαίο που έσπευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να παρομοιάσει τις εκκλήσεις της βιομηχανίας για ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης με τις προειδοποιήσεις για την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Αρνούμενος την πραγματικότητα, ο Τραμπ απαλλάσσεται από την υποχρέωση να αναλάβει δράση. Στην ενεργειακή πολιτική, αυτό μεταφράζεται στο σύνθημα “γεωτρήσεις παντού”. Η κυβέρνησή του ξήλωσε κάθε περιβαλλοντικό περιορισμό, ικανοποιώντας τους χορηγούς της πετρελαϊκής βιομηχανίας, ενώ οι μύδροι που εξαπολύει κατά των αιολικών πάρκων προδίδουν τη νοσταλγία του για μια αμιγώς ορυκτή οικονομία του 20ού αιώνα.

Ως “απάτη των Δημοκρατικών” αφορίζει και το σκάνδαλο του Τζέφρι Έπσταϊν και πασχίζει απλώς να καταλαγιάσει τον σάλο που φέρνει τριγμούς τακτικά στην κυβέρνησή του.

Την ίδια ετικέτα της “απάτης” κόλλησε και στις έρευνες για την εισβολή στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου 2021. Η κατακραυγή εκείνων των ημερών ήταν το επιστέγασμα μιας σκοτεινής σελίδας που ο Τραμπ θέλει πάση θυσία να διαγράψει από τη συλλογική μνήμη: της απόπειράς του να ανατρέψει το αποτέλεσμα των εκλογών του 2020. Τότε, το αφήγημα περί “απάτης” απέδωσε καρπούς, οδηγώντας τον εκ νέου στο κατώφλι του Λευκού Οίκου με διευρυμένες εκτελεστικές εξουσίες.

Έτσι και τώρα, ο Αμερικανός πρόεδρος δείχνει να πιστεύει ότι αρκεί να βαφτίσει “απάτη” τους φόβους για μια ανεξέλεγκτη τεχνητή νοημοσύνη ώστε να τους εξαφανίσει δια μαγείας.

Πού οφείλεται όμως αυτή η στάση;

Ένας πρόεδρος έξω από τα καθιερωμένα

Θεσμικός ρόλος κάθε προέδρου είναι να καθησυχάζει ένα τρομοκρατημένο έθνος, να αναλύει τις απειλές και να χαράσσει γραμμή εθνικής συσπείρωσης. “Το μόνο πράγμα που πρέπει να φοβόμαστε είναι ο ίδιος ο φόβος“, διακήρυττε ο Φράνκλιν Ρούζβελτ όταν αναλάμβανε τα ηνία μιας χώρας βυθισμένης στο Κραχ.

Την ίδια παρακαταθήκη τίμησαν όλοι οι ένοικοι του Λευκού Οίκου κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, όπως έπραξε και ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος, συσπειρώνοντας τους Αμερικανούς αμέσως μετά τα χτυπήματα της 11ης Σεπτεμβρίου, σχεδόν πριν από τέταρτο αιώνα.

Ο Τραμπ, ωστόσο, λειτουργεί εντελώς διαφορετικά.

Ακόμη όμως και με καθαρά πολιτικούς όρους, ο Τραμπ θα όφειλε να λάβει σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη. Η αμερικανική κοινωνία διακατέχεται από έκδηλη αγωνία — όχι απαραίτητα για κάποιο δυστοπικό σενάριο αφανισμού, αλλά για την πιθανότητα απώλειας θέσεων εργασίας. Προσπερνώντας επιπόλαια τις ενστάσεις των ψηφοφόρων για την ανεξέλεγκτη εξάπλωση των κέντρων δεδομένων, ο πρόεδρος παίρνει επικίνδυνη θέση σε ένα ακόμη καίριο μέτωπο, την ώρα που το κόμμα του προετοιμάζεται για τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές.

Η αδιαφορία του για την τεχνητή νοημοσύνη πηγάζει από ένα κράμα πολιτικών, οικονομικών και προσωπικών επιλογών που σφράγισαν και τις δύο θητείες του και μέλλει να διαμορφώσουν την υστεροφημία του.

Ο πρώτος παράγοντας είναι αμιγώς οικονομικός.

Οποιοδήποτε σήμα επιβράδυνσης στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης θα προκαλούσε ισχυρούς τριγμούς στις αγορές. Την ώρα που ο πόλεμος με το Ιράν επιβαρύνει τους πολίτες με τιμές-ρεκόρ στα καύσιμα, ο Τραμπ δεν έχει το περιθώριο μιας αναταραχής στη Γουόλ Στριτ που θα έπληττε τα συνταξιοδοτικά ταμεία και την ανάπτυξη της οικονομίας.

Παράλληλα, διατηρεί βαθιές ιδεολογικές ενστάσεις απέναντι σε κάθε μορφή φρένου. Ολόκληρη η προεδρία του δομήθηκε πάνω στην απορρύθμιση της αγοράς με στόχο το κέρδος, όχι στην επιβολή περιορισμών.

Ο πρώην υπεύθυνος της κυβέρνησης για θέματα τεχνητής νοημοσύνης, Ντέιβιντ Σακς, ισχυρίστηκε πρόσφατα ότι οι κινδυνολογίες των τεχνολογικών κολοσσών δεν είναι παρά μια προσπάθεια εκβιασμού του πολιτικού συστήματος, ώστε να επιβάλουν ένα ρυθμιστικό πλαίσιο κομμένο και ραμμένο στα μέτρα τους.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο ίδιος ο Τραμπ: “Πότε στην ιστορία του επιχειρείν είδατε ηγέτες μιας βιομηχανίας να ζητούν ρυθμίσεις που, αν εφαρμοστούν, θα τους οδηγήσουν στην καταστροφή και τη χρεοκοπία;” διερωτήθηκε δημόσια.

Το στυλ διακυβέρνησης του Τραμπ απέχει παρασάγγας από τις απαιτήσεις ενός τόσο σύνθετου ζητήματος. Παρότι δήλωσε χρήστης τεχνητής νοημοσύνης, παραμένει άγνωστο αν η τριβή του με το αντικείμενο ξεπερνά τη δημιουργία εξωφρενικών memes όπου απεικονίζεται ως υπερήρωας, ενώ είναι γνωστό πως ενημερώνεται ακόμη από έντυπα αποκόμματα που του προσκομίζει η βοηθός του.

Ωστόσο, στην ταραχώδη Ουάσινγκτον της δεύτερης θητείας Τραμπ, υπάρχει μια παράμετρος που συχνά παραβλέπεται: Τι γίνεται αν ο πρόεδρος κινείται ενάντια στο ρεύμα επειδή, σε ορισμένα σημεία, έχει δίκιο;

Δεν θα ήταν η πρώτη φορά που μια αναδυόμενη τεχνολογία πυροδοτεί καταστροφολογίες που τελικά διαψεύδονται. Αρκετοί αναλυτές αμφισβητούν την ειλικρίνεια των προειδοποιήσεων από τους επικεφαλής των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, υποπτευόμενοι ότι διογκώνουν τεχνητά τις δυνατότητες των συστημάτων τους ενόψει των επικείμενων εισαγωγών τους στο χρηματιστήριο.

Επιπλέον, ο Τραμπ προβάλλει ένα ισχυρό επιχείρημα: ακόμη κι αν οι ΗΠΑ φρενάρουν την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, η Κίνα δεν πρόκειται να πράξει το ίδιο, αποκτώντας έτσι στρατηγικό προβάδισμα.

Την άποψη αυτή συμμερίζονται πολλοί Δημοκρατικοί, ανάμεσά τους και ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Τζέικ Σάλιβαν, ο οποίος προειδοποιούσε πρόσφατα ότι η Ουάσινγκτον οφείλει να εντάξει άμεσα την τεχνητή νοημοσύνη στις στρατιωτικές της δομές, αλλιώς κινδυνεύει να χάσει την γεωπολιτική της ισχύ.

“Ο εξολοθρευτής των ψευδαισθήσεων”

Στην πραγματικότητα, η στάση του Τραμπ υπαγορεύεται από την αυτοεικόνα του και την αντίληψή του για τη θέση που του αναλογεί στην ιστορία.

“Η Αμερική δεν έχει να φοβηθεί τίποτα, γιατί διαθέτει έναν ΙΣΧΥΡΟ ΚΑΙ ΕΞΥΠΝΟ ΠΡΟΕΔΡΟ (με υψηλό IQ!)”, έγραψε χαρακτηριστικά. Ακόμη όμως κι αν αυτό καθησυχάζει τη βάση του, δεν συνιστά σοβαρή εθνική στρατηγική. Η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελεί πρόκληση για γενιές μετά την αποχώρησή του, και ο εκάστοτε πρόεδρος φέρει την ευθύνη να θέσει τις βάσεις για το μέλλον.

Οι επικριτές του διερωτώνται επίσης κατά πόσο οι θέσεις του επηρεάζονται από προσωπικά οικονομικά συμφέροντα, καθώς πρόσφατη δήλωση περιουσιακής κατάστασης αποκάλυψε την κατοχή μετοχών σε εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Παρά τις διαβεβαιώσεις του Λευκού Οίκου ότι η διαχείριση των χαρτοφυλακίων γίνεται από ανεξάρτητους επιτρόπους, τα ηθικά διλήμματα για αξιωματούχους που καλούνται να ρυθμίσουν τομείς στους οποίους έχουν επενδεδυμένα κεφάλαια αποτελούν μόνιμο αγκάθι για τη δεύτερη θητεία του.

Παράλληλα, αναδύεται η σταθερή άρνηση του Τραμπ να αναμετρηθεί με δυσάρεστες αλήθειες.

Ουδέποτε αντιλήφθηκε την προεδρία ως εργαλείο για την αντιμετώπιση μακροπρόθεσμων απειλών ή σύνθετων προβλημάτων. Την αξιοποίησε κυρίως για να εκδικηθεί τους αντιπάλους του, να προκαλέσει το πολιτικό σύστημα, να γιγαντώσει τη δημόσια εικόνα του και να μαγνητίσει την προσοχή της κοινής γνώμης σε όλο τον κόσμο.

Αν ο Τραμπ αρνηθεί να αναλάβει πρωτοβουλίες, θα παρέμβει το Κογκρέσο;

Πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές δεν υπάρχουν περιθώρια για ουσιαστικές νομοθετικές παρεμβάσεις. Αν όμως η τεχνητή νοημοσύνη κυριαρχήσει στην προεκλογική ατζέντα, μοιραία θα καθορίσει τις προτεραιότητες όποιου επικρατήσει στη Βουλή και τη Γερουσία. Αν μάλιστα οι Ρεπουμπλικάνοι υποστούν πανωλεθρία εξαιτίας της άρνησης του Λευκού Οίκου να αφουγκραστεί την κοινωνία, ίσως αναγκαστούν να διαφοροποιήσουν τη στάση τους.

Σε αυτή την πορεία, πάντως, θα είναι μόνοι τους.

«Είμαι ο εξολοθρευτής των ψευδαισθήσεων και καταρρίπτω άλλη μία απάτη: ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα κυριαρχήσει, θα καταβροχθίσει και θα καταστρέψει τον κόσμο, και ότι τα ρομπότ θα παρελαύνουν στις πόλεις μας για να μας αφανίσουν!» έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social.