Στη Σοφία Αντωνίου το πρώτο Βραβείο Νέου Σκηνοθέτη του Θεάτρου Τέχνης

Η Σοφία Αντωνίου είναι η πρώτη νικήτρια του νεοσύστατου Βραβείου Νέου Σκηνοθέτη/Σκηνοθέτιδος του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν, το οποίο απονεμήθηκε τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, σε ειδική εκδήλωση στη σκηνή της οδού Φρυνίχου, στην Πλάκα.

Η σκηνοθέτις διακρίθηκε για την παράσταση «Άμλετ (machine)», παραγωγή της Masterskaya Productions, που παρουσιάστηκε στο Θέατρο Πορεία το 2026.

Η παράσταση αποτελεί μια σύγχρονη δραματουργική σύνθεση, στην οποία ο «Άμλετ» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ συναντά τη «Μηχανή Άμλετ» του Χάινερ Μύλλερ. Μέσα από αυτή τη συνάντηση δύο διαφορετικών θεατρικών κόσμων, η Σοφία Αντωνίου συνέχισε την ερευνητική της πορεία πάνω στα κλασικά έργα και τη σύγχρονη δραματουργία, συνεργαζόμενη με μια δημιουργική ομάδα νέων καλλιτεχνών.

«Η διαδρομή που έχω κάνει είναι μαραθώνιος κι όχι σπριντ»

Η βράβευση προκάλεσε έκπληξη και συγκίνηση στη σκηνοθέτιδα, η οποία, μιλώντας στο ΑΠΕ, παραδέχθηκε ότι ακόμη προσπαθούσε να συνειδητοποιήσει τη διάκριση.

«Σε κάτι τέτοιες περιπτώσεις έχω πολύ χαμηλές προσδοκίες και τώρα νιώθω ότι… αιωρούμαι, δεν έχω καταλάβει και πολύ τι έχει γίνει», ανέφερε.

Ιδιαίτερη σημασία είχε για την ίδια το γεγονός ότι βρέθηκε υποψήφια μαζί με δημιουργούς των οποίων τη δουλειά γνωρίζει και εκτιμά.

«Ήταν πολύ συγκινητικό γιατί όλους τους συνυποψήφιους τους γνωρίζω, έχω δει τις δουλειές τους, νιώθω ότι ήταν τιμή και για εμένα που βρέθηκα να είμαι υποψήφια μαζί τους», σημείωσε.

Αναφερόμενη στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι σκηνοθέτες στον χώρο του θεάτρου, η Σοφία Αντωνίου στάθηκε στην ανάγκη επιμονής και εμπιστοσύνης στην προσωπική καλλιτεχνική διαδρομή.

«Να εμπιστευθεί τον δικό του δρόμο, να τον χαράξει και να γνωρίζει ότι δεν είναι εύκολο να σου δοθούν τα πράγματα», ήταν η συμβουλή της προς τους νέους δημιουργούς.

Και πρόσθεσε: «Κι επειδή κι εγώ έχω ξεκινήσει από ηθοποιός κι έχω κάνει μεγάλο ταξίδι, νιώθω ότι η διαδρομή αυτή είναι μαραθώνιος, όχι σπριντ».

Οι πέντε υποψηφιότητες και το χρηματικό έπαθλο

Το Βραβείο Νέου Σκηνοθέτη/Σκηνοθέτιδος θεσπίστηκε με στόχο να αναδεικνύει και να ενισχύει νέες δημιουργικές φωνές στο ελληνικό θέατρο και πρόκειται να απονέμεται σε ετήσια βάση.

Για την πρώτη απονομή, η κριτική επιτροπή αποφάσισε κατ’ εξαίρεση να εξετάσει σκηνοθετικές δουλειές της τελευταίας τριετίας, ώστε να συμπεριλάβει ένα ευρύτερο δείγμα της καλλιτεχνικής δραστηριότητας των νέων δημιουργών.

Οι πέντε υποψήφιοι ήταν:

• Σοφία Αντωνίου, για την παράσταση «Άμλετ (machine)», Masterskaya Productions, Θέατρο Πορεία, 2026.
• Κωνσταντίνος Αβράμης, για την παράσταση «Ο παρείσακτος», παραγωγή dispositif, Δημοτικό Θέατρο Πειραιά – Φουαγιέ, 2026.
• Νοεμή Βασιλειάδου, για την παράσταση «Κλημεντίνες χωρίς κουκούτσι», στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και της ενότητας grape, Θέατρο Τέχνης – Φρυνίχου, 2025.
• Ειρήνη Λαμπρινοπούλου, για την παράσταση «Η Λυγερή» του Ανδρέα Καρκαβίτσα, Εθνικό Θέατρο – Πειραματική Σκηνή Νέων Δημιουργών, Θέατρο REX – Σκηνή «Κατίνα Παξινού», 2024.
• Δημήτρης Χαραλαμπόπουλος, για την παράσταση «Μα γκραν’ μα», Εθνικό Θέατρο – Πειραματική Σκηνή Νέων Δημιουργών, Θέατρο REX – Σκηνή «Κατίνα Παξινού», 2024.

Την κριτική επιτροπή συγκρότησαν οι Μάνος Βαβαδάκης, Μαριάννα Κάλμπαρη, Γιώργος Κουτλής, Γεωργία Μαυραγάνη και Γιάννης Μόσχος.

Το βραβείο, το οποίο φιλοτέχνησε ο Μάριος Βουτσινάς, συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ, προσφορά ανώνυμου δωρητή που εξασφάλισε ο Γιάννης Μόσχος.

Η απονομή πραγματοποιήθηκε σε εκδήλωση με ελεύθερη είσοδο, ενώ η τελική απόφαση της επιτροπής ελήφθη λίγο πριν από την έναρξή της.

Μαριάννα Κάλμπαρη: «Θέλουμε να στηρίξουμε μια πλούσια σκηνοθετική παραγωγή»

Στη σημασία της ουσιαστικής υποστήριξης των νέων καλλιτεχνών στάθηκε η Μαριάννα Κάλμπαρη, καλλιτεχνική διευθύντρια του Θεάτρου Τέχνης.

«Θέλουμε να στηρίξουμε μια πλούσια σκηνοθετική παραγωγή», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, επισημαίνοντας ότι, παρά τις δυσκολίες της εποχής, οι νέοι καλλιτέχνες έχουν σήμερα περισσότερες δυνατότητες να δοκιμάσουν τις σκηνοθετικές τους δυνάμεις σε μικρότερη ηλικία σε σχέση με το παρελθόν.

Η ίδια, ωστόσο, υπογράμμισε ότι η δυνατότητα να σκηνοθετήσει κανείς δεν συνεπάγεται και την ύπαρξη των απαραίτητων συνθηκών για να υλοποιήσει το καλλιτεχνικό του όραμα.

«Δεν είναι καθόλου εύκολο να κάνει κανείς μια παράσταση όπως την έχει ονειρευτεί. Θέλουμε να βοηθήσουμε, λοιπόν, κι αυτό πρέπει να είναι ο στόχος όλων όσων υπηρετούμε τον χώρο του θεάτρου, πόσο μάλλον του Θεάτρου Τέχνης σύμφωνα με τη φιλοσοφία του ιδρυτή του», τόνισε.

Το νέο βραβείο συνδέεται με την παρακαταθήκη του Καρόλου Κουν, ο οποίος αναζητούσε διαρκώς νέες καλλιτεχνικές φωνές, έδινε ευκαιρίες σε ανερχόμενους δημιουργούς και αντιμετώπιζε το θέατρο ως μια διαδικασία αδιάκοπης μαθητείας.

«Μαθητεύουμε και θα μαθητεύουμε ακόμα για πολύ. Κι εκείνοι που θα έρθουν μετέπειτα θα μαθητέψουν κι εκείνοι», έλεγε χαρακτηριστικά ο σπουδαίος θεατράνθρωπος.

Ένα δεύτερο βραβείο με το βλέμμα στους δημιουργούς του θεάτρου

Όπως εξήγησε η Μαριάννα Κάλμπαρη, το Βραβείο Νέου Σκηνοθέτη/Σκηνοθέτιδος είναι η δεύτερη θεσμική διάκριση που καθιερώνει το Θέατρο Τέχνης.

Είχε προηγηθεί το βραβείο στη μνήμη της Μάγιας Λυμπεροπούλου (1940–2021), της σημαντικής Ελληνίδας ηθοποιού και σκηνοθέτιδας, το οποίο απονέμεται κάθε δύο χρόνια σε γυναίκα δημιουργό του θεάτρου που δραστηριοποιείται σε περισσότερους από δύο καλλιτεχνικούς τομείς.

Η πρώτη απονομή του συγκεκριμένου βραβείου είχε γίνει στην ηθοποιό και σκηνοθέτιδα Μαρία Πρωτόπαππα.

Με τη θέσπιση του νέου βραβείου, το Θέατρο Τέχνης επιχειρεί να συνεχίσει μια από τις σημαντικότερες παραδόσεις του: την ανάδειξη νέων καλλιτεχνών και τη δημιουργία χώρου για το πείραμα, την αναζήτηση και την εξέλιξη της θεατρικής γλώσσας.

Σε μια εποχή που η παραγωγή μιας θεατρικής παράστασης παραμένει οικονομικά και καλλιτεχνικά απαιτητική, η ουσιαστική στήριξη των νέων σκηνοθετών αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αναγνωρίζεται μια αξιόλογη δουλειά, αλλά να δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε να μπορεί να υπάρξει και η επόμενη.