Οι Κινέζοι “κηδεύουν” τους ευρωπαίους κατασκευαστές φερέτρων

Μπροστά σε κίνδυνο αφανισμού βρίσκονται οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές φερέτρων, καθώς οι φθηνές κινεζικές εισαγωγές απειλούν να ισοπεδώσουν την παραγωγή τους.

Ακόμη και σε έναν κλάδο που στηρίζεται στην πιο βέβαιη και σταθερή “αγορά” της ηπείρου -αυτή του θανάτου-, τα περιθώρια επιβίωσης έχουν πλέον στενέψει δραματικά.

Για να ανακόψουν την κατάρρευση, οι επαγγελματίες του χώρου δημιούργησαν ένα κοινό μέτωπο και προσφεύγουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ζητούν άμεση παρέμβαση και διερεύνηση, καταγγέλλοντας ότι τα προϊόντα από την Κίνα πωλούνται στην Ευρώπη σε εξοντωτικά χαμηλές τιμές -κάτω από το πραγματικό τους κόστος- ενώ παράλληλα εκμεταλλεύονται “παραθυράκια” στους τελωνειακούς ελέγχους για να παρακάμπτουν τους κανόνες.

Οι συνέπειες, σύμφωνα με τον κλάδο, είναι ήδη ορατές. Την τελευταία πενταετία έχει βάλει λουκέτο περίπου το ένα τέταρτο των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων του είδους, με τον αριθμό τους να πέφτει από 120 σε 90, όπως αναφέρει ο Φόλκο Τσούλι, σύμβουλος που συμμετέχει στον συντονισμό της προσφυγής.

«Οι μικρότερες μονάδες απλώς δεν άντεξαν την πίεση από τις εισαγωγές εκτός Ευρώπης», σημειώνει ο Τσούλι στο POLITICO, προσθέτοντας ότι οι επιχειρήσεις που επιβίωσαν κατάφεραν να απορροφήσουν μόλις τον μισό από τον όγκο παραγωγής όσων έκλεισαν.

Η πρωτοβουλία έρχεται σε συνέχεια σχετικής παρέμβασης ευρωβουλευτών προς τον Επίτροπο Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς την περασμένη χρονιά. Οι ευρωβουλευτές είχαν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για τον κινεζικό ανταγωνισμό, λαμβάνοντας τη σύσταση να κινηθεί ο ίδιος ο κλάδος με επίσημη καταγγελία.

“Η ΕΕ λαμβάνει αποφασιστικά μέτρα για να προστατεύσει τις εγχώριες παραγωγικές δυνάμεις από τον αθέμιτο ανταγωνισμό και αυτή τη στιγμή εφαρμόζει πάνω από 200 αντίστοιχα μέτρα”, δήλωσε εκπρόσωπος της Κομισιόν, αποφεύγοντας να σχολιάσει συγκεκριμένες συναντήσεις, καθώς οι επαφές για ζητήματα εμπορικής άμυνας παραμένουν εμπιστευτικές.

Χαώδης απόκλιση στο κόστος παραγωγής

Στον πυρήνα της καταγγελίας βρίσκεται η χαώδης διαφορά κόστους.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις των επαγγελματιών, η κατασκευή ενός φερέτρου στην Κίνα στοιχίζει περίπου το ένα τρίτο σε σχέση με ένα αντίστοιχο ιταλικό, ακόμη κι όταν χρησιμοποιείται ακριβώς το ίδιο είδος ξύλου.

Ο συνασπισμός -ο οποίος δεν έχει καταλήξει ακόμη σε επίσημο τίτλο- αποδίδει το προβάδισμα των Κινέζων σε παράγοντες όπως οι γενναίες κρατικές επιδοτήσεις, οι φοροαπαλλαγές στις εξαγωγές, το χαμηλό εργατικό κόστος και η φθηνότερη ξυλεία. Τονίζει επίσης ότι οι Κινέζοι κατασκευαστές απολαμβάνουν προνομιακή πρόσβαση σε πρώτες ύλες, ενώ και οι αυξημένοι αμερικανικοί δασμοί στα προϊόντα της Κίνας έστρεψαν μαζικά τις εξαγωγές προς την Ευρώπη.

Παρ’ όλα αυτά, το χαμηλό κόστος από μόνο του δεν αρκεί για να στοιχειοθετηθεί αθέμιτη πρακτική τιμολόγησης κάτω του κόστους βάσει του ευρωπαϊκού δικαίου.

Για να επιβληθούν διορθωτικοί δασμοί προστασίας, οι Ευρωπαίοι παραγωγοί οφείλουν να αποδείξουν με στοιχεία ότι οι κινεζικές τιμές πώλησης στην ΕΕ υπολείπονται της πραγματικής τους αξίας, ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία υφίσταται ουσιαστική ζημία και ότι η ζημία αυτή οφείλεται ευθέως στις εισαγωγές αυτές.

Γι’ αυτόν τον λόγο, η συμμαχία συγκεντρώνει αναλυτικά στοιχεία για τα κόστη παραγωγής, τις πρώτες ύλες, τα ημερομίσθια και τις εργοστασιακές τιμές, συγκρίνοντας πανομοιότυπα προϊόντα από την Κίνα και την Ευρώπη.

Υποψίες για τελωνειακά τεχνάσματα και “αδήλωτα” φορτία

Παράλληλα, οι κατασκευαστές ερευνούν σοβαρές ενδείξεις ότι πολλά φέρετρα περνούν τα ευρωπαϊκά σύνορα χωρίς να δηλώνονται ως τέτοια στα τελωνεία.

Ο Εμιλιάνο Ινγκούσιο, μαθηματικός στον οποίο ανατέθηκε η επεξεργασία των εμπορικών και παραγωγικών δεδομένων, διαπίστωσε ένα ανεξήγητο έλλειμμα που στην Ιταλία αγγίζει τα 30.000 φέρετρα τον χρόνο.

Με δεδομένο ότι η ζήτηση είναι σταθερή και άρρηκτα συνδεδεμένη με τους δείκτες θνησιμότητας, τέτοιες μεγάλες αποκλίσεις μαρτυρούν, κατά τον ίδιο, ότι σημαντικός όγκος εισαγωγών περνά “κάτω από το ραντάρ”.

Ο φόβος του κλάδου είναι ότι αυτές οι ποσότητες δεν αποτυπώνονται στα επίσημα στατιστικά, συσκοτίζοντας το πραγματικό μέγεθος της διείσδυσης των κινεζικών προϊόντων.

Έτσι προέκυψε και η υποψία για το λεγόμενο “παραθυράκι τύπου IKEA”: κινεζικά φέρετρα να φτάνουν στην Ευρώπη σε επίπεδα πακέτα συναρμολόγησης και να δηλώνονται στα τελωνεία απλώς ως κατεργασμένη ξυλεία ή ξύλινα εξαρτήματα. Στη συνέχεια, συναρμολογούνται εντός ευρωπαϊκού εδάφους και πωλούνται κανονικά.

Από την πλευρά της, η Κομισιόν διευκρινίζει ότι, σύμφωνα με τη διεθνή τελωνειακή νομοθεσία, τα ασυναρμολόγητα εμπορεύματα εξακολουθούν να κατατάσσονται ως τελικά προϊόντα εφόσον διατηρούν τα βασικά χαρακτηριστικά τους. Αυτό σημαίνει ότι ένα αποσυναρμολογημένο φέρετρο δεν μπορεί νόμιμα να εκτελωνίζεται ως απλή ξυλεία.

Μια δεύτερη εκδοχή που εξετάζουν οι κατασκευαστές είναι η εισαγωγή φερέτρων υπό τον μανδύα υλικών συσκευασίας για άλλα φορτία, ώστε να μην δηλώνονται ως αυτόνομα εμπορεύματα.

Το εμπορικό μέτωπο επεκτείνεται στην παραδοσιακή μεταποίηση

Η κινητοποίηση των κατασκευαστών φερέτρων αποτυπώνει μια ευρύτερη αλλαγή ισορροπιών στις εμπορικές τριβές Ευρώπης και Κίνας: οι αντιδράσεις για τον φθηνό ανταγωνισμό δεν περιορίζονται πλέον σε στρατηγικούς τομείς όπως η ηλεκτροκίνηση, ο χάλυβας ή τα χημικά, αλλά επεκτείνονται σε παραδοσιακούς κλάδους της μεταποίησης.

Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη ετήσια έκθεση της Κομισιόν για την εμπορική άμυνα, η ΕΕ εκκίνησε 32 νέες σχετικές έρευνες μέσα στο 2025, πλησιάζοντας το ιστορικό υψηλό της προηγούμενης χρονιάς.

Και οι κατασκευαστές φερέτρων δεν θα είναι οι πρώτοι από έναν μικρό, παραδοσιακό κλάδο που διεκδικούν και κερδίζουν προστασία: τον περασμένο Ιανουάριο, η Επιτροπή επέβαλε προστατευτικούς δασμούς από 56% έως 60% στα κινεζικά κεριά για να αντισταθμίσει τις αθέμιτες τιμολογήσεις, έπειτα από έρευνα που διαπίστωσε σοβαρό πλήγμα σε μια ευρωπαϊκή βιομηχανία 80 επιχειρήσεων και περίπου 9.000 εργαζομένων.