Τουρισμός 2027: Το στοίχημα της επόμενης ημέρας – Ζήτηση, αεροπορικές θέσεις και κόστος στο επίκεντρο της WTM

Τα πρώτα μηνύματα για τις προοπτικές του ελληνικού τουρισμού το 2027 αναζητά η αγορά στο Λονδίνο, όπου από τις 3 έως τις 5 Νοεμβρίου πραγματοποιείται η διεθνής τουριστική έκθεση World Travel Market (WTM). Η διοργάνωση, μάλιστα, έρχεται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η φετινή σεζόν αφήνει θετικό συνολικά αποτύπωμα σε επίπεδο αφίξεων και ταξιδιωτικών εισπράξεων, χωρίς ωστόσο να εξαλείφει τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι τουριστικές επιχειρήσεις.

‘Ετσι, το βασικό ζητούμενο για την επόμενη χρονιά δεν είναι μόνο εάν θα συνεχιστεί η ανοδική πορεία της ζήτησης, αλλά με ποιους όρους θα επιτευχθεί αυτή η ανάπτυξη. Η διαθεσιμότητα αεροπορικών θέσεων, η τιμολογιακή πολιτική των tour operators, η αγοραστική δυνατότητα των ταξιδιωτών και, κυρίως, η εξέλιξη του λειτουργικού κόστους συνθέτουν μια εξίσωση με αρκετές μεταβλητές.

Στο φόντο αυτό, οι επαφές που θα πραγματοποιηθούν στο περιθώριο της WTM αναμένεται να αποτυπώσουν τις πρώτες προθέσεις των μεγάλων ταξιδιωτικών οργανισμών για τη χωρητικότητα των προγραμμάτων τους, τις αγορές στις οποίες θα δώσουν μεγαλύτερο βάρος και τους ελληνικούς προορισμούς που θα ενισχύσουν την παρουσία τους. Ιδιαίτερη σημασία θα έχουν, επίσης, οι ενδείξεις για τις τιμές των πακέτων και τη χρονική κατανομή των ταξιδιών, καθώς η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου εξακολουθεί να αποτελεί βασική προτεραιότητα για τον ελληνικό τουρισμό.

Οι σχεδιασμοί των tour operators και οι πρώτες ενδείξεις για το 2027

Οι μέχρι τώρα κινήσεις, πάντως, μεγάλων ευρωπαϊκών ταξιδιωτικών οργανισμών δείχνουν ότι η Ελλάδα διατηρεί ισχυρή θέση στον σχεδιασμό της επόμενης χρονιάς. Η γερμανική DERTOUR έχει ήδη διαθέσει προς κράτηση σχεδόν το σύνολο του θερινού της προγράμματος, στο οποίο περιλαμβάνεται και η Κρήτη, προσφέροντας εκπτώσεις έγκαιρης κράτησης που φτάνουν έως το 40%.

Αντίστοιχα, η TUI διατηρεί σημαντική αεροπορική παρουσία στην ελληνική αγορά. Περίπου 200 από τις 570 εβδομαδιαίες πτήσεις που σχεδιάζει η TUIfly από πέντε γερμανικά αεροδρόμια κατευθύνονται προς την Ελλάδα. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η Κρήτη, η Κως, η Ρόδος και η Κέρκυρα, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της χώρας για τη γερμανική ταξιδιωτική αγορά.

Κινητικότητα καταγράφεται και στη βρετανική αγορά, με τη Jet2 και τη Jet2holidays να ενισχύουν το πρόγραμμά τους για το 2027, προσθέτοντας χωρητικότητα και διευρύνοντας τις συνδέσεις με ελληνικούς προορισμούς, όπως η Κρήτη, η Κεφαλονιά και η Χαλκιδική.

Ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία αυτών των σχεδιασμών είναι ότι μέρος της πρόσθετης χωρητικότητας κατευθύνεται σε περιόδους εκτός της παραδοσιακής θερινής αιχμής. Η νωρίτερη έναρξη πτήσεων από τον Απρίλιο και η παράταση ορισμένων συνδέσεων έως τον Οκτώβριο δημιουργούν προϋποθέσεις για μεγαλύτερη χρονική διασπορά της τουριστικής κίνησης.

Ωστόσο, η αύξηση των αεροπορικών θέσεων δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση για αντίστοιχη αύξηση των κρατήσεων. Η τελική ζήτηση θα εξαρτηθεί από το κόστος μετακίνησης και διαμονής, τις τιμές των οργανωμένων πακέτων και τη δυνατότητα των ταξιδιωτών να ανταποκριθούν στις νέες οικονομικές συνθήκες.

Η αεροπορική συνδεσιμότητα ως κρίσιμος παράγοντας

Σημαντικές είναι και οι κινήσεις των ελληνικών αεροπορικών εταιρειών, οι οποίες συνεχίζουν να επεκτείνουν το διεθνές τους δίκτυο, ενισχύοντας τη συνδεσιμότητα της χώρας.

Η AEGEAN εγκαινιάζει απευθείας σύνδεση μεταξύ Αθήνας και Δαμασκού από τις 2 Δεκεμβρίου 2026. Οι πτήσεις προς το διεθνές αεροδρόμιο της συριακής πρωτεύουσας θα πραγματοποιούνται έως τέσσερις φορές την εβδομάδα κατά τη διάρκεια του χειμερινού προγράμματος.

Παράλληλα, η εταιρεία εξετάζει την επέκτασή της στη Βόρεια Αφρική, με την ένταξη της Λιβύης στο δίκτυό της και την έναρξη απευθείας συνδέσεων με την Τρίπολη και τη Βεγγάζη από τον Μάιο του 2027, υπό την προϋπόθεση ολοκλήρωσης των απαραίτητων αξιολογήσεων και διαδικασιών. Επίσης, από τις 23 Οκτωβρίου 2026 επανεκκινεί τις απευθείας πτήσεις Αθήνα – Ντουμπάι.

Αντίστοιχη στρατηγική επέκτασης ακολουθεί και η SKY express. Στο πλαίσιο της ανάπτυξης του διεθνούς δικτύου της, η εταιρεία πρόσθεσε προς το τέλος του 2025 οκτώ νέες συνδέσεις ετήσιας διάρκειας, μεταξύ των οποίων δρομολόγια από την Αθήνα προς τη Μαδρίτη, τη Λισαβόνα, το Βερολίνο, το Αμβούργο και τη Λυών.

Η διεύρυνση συνεχίστηκε και το 2026, με την πρώτη απευθείας πτήση Αθήνα – Βαρκελώνη στις 22 Οκτωβρίου, με πέντε εβδομαδιαία δρομολόγια Airbus A320neo. Με τη νέα σύνδεση, το διεθνές δίκτυο της εταιρείας αριθμεί πλέον 29 προορισμούς.

Η ενίσχυση της συνδεσιμότητας αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τη χώρα, καθώς διευρύνει τις δυνατότητες πρόσβασης και δημιουργεί προϋποθέσεις προσέλκυσης επισκεπτών από νέες αγορές. Το κρίσιμο, ωστόσο, είναι η διατήρηση της χωρητικότητας σε ανταγωνιστικό κόστος, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία οι αεροπορικές εταιρείες προειδοποιούν για νέες επιβαρύνσεις.

Η εικόνα του 2026: Περισσότερες αφίξεις και εισπράξεις, αλλά όχι αντίστοιχη αύξηση της δαπάνης

Στο μεταξύ, τα στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ για το διάστημα Ιανουαρίου – Αυγούστου 2026 επιβεβαιώνουν τη θετική πορεία του ελληνικού τουρισμού. Οι συνολικές ταξιδιωτικές εισπράξεις ανήλθαν σε 18,198 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 9,4% ή κατά 1,558 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Χωρίς την κρουαζιέρα, η αύξηση διαμορφώθηκε σε 9,7%.

Την ίδια στιγμή, οι αφίξεις ταξιδιωτών, χωρίς την κρουαζιέρα, έφτασαν τα 28,509 εκατομμύρια, σημειώνοντας άνοδο 10% ή κατά 2,589 εκατομμύρια επισκέπτες.

Η θετική εικόνα των συνολικών μεγεθών δεν αποτυπώνεται, ωστόσο, με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους επιμέρους δείκτες. Η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη, χωρίς την κρουαζιέρα, υποχώρησε οριακά κατά 0,3% στο οκτάμηνο, ενώ μόνο τον Αύγουστο η μείωση έφτασε το 6,5%.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει μια σημαντική παράμετρο για την επόμενη χρονιά. Ουσιαστικά, η αύξηση των επισκεπτών δεν συνεπάγεται αυτομάτως και ανάλογη ενίσχυση της οικονομικής απόδοσης του τουρισμού. Η διατήρηση ή η ενίσχυση της δαπάνης ανά ταξίδι αποτελεί εξίσου σημαντικό ζητούμενο με την αύξηση των αφίξεων.

Σε επίπεδο αγορών, η εικόνα παρουσιάζει διαφοροποιήσεις. Μείωση αφίξεων στο οκτάμηνο καταγράφεται από τη Γαλλία (-5,4%), τις χώρες της ΕΕ εκτός της Ζώνης του Ευρώ (-2,7%) και τις ΗΠΑ (-1,5%). Αντίθετα, στις εισπράξεις παρατηρούνται σημαντικές διαφοροποιήσεις, με την αμερικανική αγορά να εμφανίζει αύξηση της μέσης δαπάνης κατά 22,8% και την ιταλική κατά 7,9%, ενώ στις χώρες της ΕΕ εκτός Ευρωζώνης και στη Γαλλία καταγράφονται μειώσεις.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύνθεση της αύξησης των αφίξεων. Τον Αύγουστο, οι συνολικές αφίξεις ενισχύθηκαν κατά 13,4%, έναντι αύξησης 2,8% στις αεροπορικές αφίξεις. Η απόκλιση αυτή υποδηλώνει ότι σημαντικό μέρος της πρόσθετης τουριστικής κίνησης προήλθε από μετακινήσεις με άλλα μέσα.

Τα συγκεκριμένα στοιχεία δημιουργούν μια θετική αφετηρία για το 2027, αλλά παράλληλα αναδεικνύουν την ανάγκη η επόμενη φάση ανάπτυξης να στηριχθεί όχι μόνο στον όγκο των επισκεπτών, αλλά και στην ποιότητα της τουριστικής δαπάνης.

Το αυξημένο κόστος και η πίεση στα περιθώρια κέρδους των ξενοδοχείων

Πίσω από τη θετική εικόνα των αφίξεων και των εισπράξεων εξακολουθούν να συσσωρεύονται σημαντικές πιέσεις για τις τουριστικές επιχειρήσεις. Η ενέργεια, τα καύσιμα, οι μισθολογικές δαπάνες, οι ελλείψεις προσωπικού και το αυξημένο κόστος προμηθειών διαμορφώνουν ένα απαιτητικό λειτουργικό περιβάλλον.

Για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, η εξίσωση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη. Η επίτευξη υψηλών πληροτήτων δεν εγγυάται πλέον αντίστοιχη αύξηση της κερδοφορίας, καθώς οι λειτουργικές δαπάνες απορροφούν σημαντικό μέρος των εσόδων, την ώρα μάλιστα, που πολλές επιχειρήσεις έχουν σταθερά υιοθετήσει πολιτικές προσφορών. ‘Ηδη, μάλιστα, εν όψει της σεζόν, οι εκπτωτικές προσφορές, με βάση στελέχη της αγοράς, έχουν αρχίσει, νωρίτερα, από άλλες χρονιές, με ορίζοντα τη νέα σεζόν.

Στις πιέσεις αυτές αναφέρθηκε πρόσφατα και η πρόεδρος του ΙΤΕΠ, Χριστίνα Τετράδη, επισημαίνοντας ότι, παρά τη συνολικά πολύ καλή φετινή σεζόν, το αυξημένο λειτουργικό κόστος εξακολουθεί να περιορίζει τα περιθώρια κέρδους των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων.

Ενδεικτική είναι η εικόνα που καταγράφηκε ακόμη και στα ξενοδοχεία πέντε αστέρων τον Αύγουστο. Παρά τις υψηλές πληρότητες, αρκετές μονάδες χρειάστηκε να διαθέσουν δωμάτια με εκπτώσεις, προκειμένου να διατηρήσουν την εμπορική τους κίνηση. Σε συνδυασμό με τις αυξημένες δαπάνες λειτουργίας, η πρακτική αυτή περιόρισε την τελική οικονομική απόδοση.

Ανησυχητικό για την επόμενη χρονιά είναι και το γεγονός ότι οι προσφορές έχουν, ήδη, όπως προαναφέρθηκε, αρχίσει να εμφανίζονται στην αγορά για τη σεζόν του 2027, με εκπτώσεις που φτάνουν το 20%. Όπως έχει επισημανθεί, ιδιαίτερα στη βρετανική αγορά, αντίστοιχες προωθητικές κινήσεις πραγματοποιούνταν κατά το παρελθόν συνήθως τον Φεβρουάριο.

Η χρονική μετατόπιση των προσφορών προς το φθινόπωρο δείχνει ότι οι επιχειρήσεις επιδιώκουν να εξασφαλίσουν νωρίτερα κρατήσεις, σε μια αγορά όπου οι ταξιδιώτες συχνά καθυστερούν να λάβουν τις αποφάσεις τους.

Το ζητούμενο, επομένως, για τα ξενοδοχεία δεν είναι απλώς η εξασφάλιση υψηλών πληροτήτων, αλλά η διατήρηση της τιμολογιακής τους δύναμης. Η ανάγκη για έγκαιρη κατοχύρωση κρατήσεων δεν θα πρέπει να οδηγεί σε έναν νέο κύκλο εκπτώσεων που θα συμπιέζει περαιτέρω τα περιθώρια κερδοφορίας.

Το ακριβότερο αεροπορικό ταξίδι αλλάζει τις ισορροπίες

Σημαντική, επίσης, αβεβαιότητα για τον σχεδιασμό της επόμενης τουριστικής περιόδου δημιουργεί και η εξέλιξη του κόστους των αεροπορικών μετακινήσεων. Είναι χαρακτηριστικό, ότι η Ryanair προειδοποιεί για αυξημένες δαπάνες καυσίμων τα επόμενα χρόνια, εκτιμώντας ότι, εάν δεν υπάρξει γρήγορη αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών ενδέχεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα και το 2027.

Με βάση τις τρέχουσες προθεσμιακές τιμές, η εταιρεία υπολογίζει ότι η επιβάρυνση του λογαριασμού καυσίμων θα μπορούσε να προσεγγίσει τα 2 δισ. ευρώ κατά το οικονομικό έτος 2028.

Η διοίκηση εκτιμά, μάλιστα, ότι οι ευρωπαϊκοί αεροπορικοί ναύλοι μικρών αποστάσεων θα κινηθούν ανοδικά, τόσο λόγω του υψηλότερου κόστους καυσίμων όσο και εξαιτίας της πιθανής μείωσης χωρητικότητας από ανταγωνιστικές εταιρείες. Ωστόσο, θεωρεί ότι οι αυξήσεις των εισιτηρίων δεν θα είναι απαραίτητα αρκετές για να αντισταθμίσουν πλήρως την επιβάρυνση.

Οι εξελίξεις αυτές, προφανώς, έχουν ευρύτερη σημασία για τον ελληνικό τουρισμό. Η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αεροπορική πρόσβαση, επομένως οποιαδήποτε αύξηση του κόστους των εισιτηρίων μπορεί να επηρεάσει την ανταγωνιστικότητα των προορισμών, ιδιαίτερα εκείνων που στηρίζονται στις οργανωμένες διακοπές και στις πτήσεις charter.

Η βρετανική αγορά στο επίκεντρο των προσδοκιών

Ιδιαίτερο, επίσης, βάρος στις συζητήσεις της WTM αναμένεται να έχει η βρετανική αγορά, η οποία αποτελεί διαχρονικά μία από τις σημαντικότερες δεξαμενές εισερχόμενου τουρισμού για την Ελλάδα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το διάστημα Ιανουαρίου – Αυγούστου 2026, οι αφίξεις από το Ηνωμένο Βασίλειο ανήλθαν σε 3,4 εκατομμύρια, αυξημένες κατά 3,9% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις διαμορφώθηκαν σε 2,67 δισ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 5%.

Η μέση δαπάνη ανά ταξίδι διαμορφώθηκε κοντά στα 783 ευρώ, παρουσιάζοντας μικρή βελτίωση σε σχέση με πέρυσι. Ωστόσο, η υποχώρηση των εισπράξεων από τη βρετανική αγορά κατά 32,8% τον Αύγουστο αποτελεί μια ένδειξη ότι η δυναμική της ζήτησης δεν ήταν ομοιόμορφη σε όλη τη διάρκεια της θερινής περιόδου.

Υπό αυτές τις συνθήκες, οι αποφάσεις των βρετανικών tour operators για τις διαθέσιμες αεροπορικές θέσεις, τις τιμές των πακέτων και τη χρονική διάρκεια των προγραμμάτων τους αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Η WTM αποτελεί, συνεπώς, μια σημαντική ευκαιρία για την ελληνική τουριστική αγορά να αποκτήσει καλύτερη εικόνα για τις προθέσεις των βασικών συνεργατών της.

Ανάπτυξη με όρους βιωσιμότητας και κερδοφορίας

Η φετινή, πάντως, πορεία του ελληνικού τουρισμού δημιουργεί θετικές προσδοκίες για το 2027. Οι σχεδιασμοί των μεγάλων tour operators, η διεύρυνση των αεροπορικών συνδέσεων και η διατήρηση της Ελλάδας στις βασικές επιλογές των ευρωπαϊκών αγορών συνθέτουν μια ευνοϊκή αφετηρία.

Ωστόσο, οι προκλήσεις της επόμενης ημέρας είναι πλέον περισσότερο σύνθετες. Η αύξηση των αφίξεων θα πρέπει να συνοδεύεται από ενίσχυση της ταξιδιωτικής δαπάνης, η πρόσθετη αεροπορική χωρητικότητα να διατηρείται σε ανταγωνιστικό κόστος και η υψηλή πληρότητα των ξενοδοχείων να μεταφράζεται σε πραγματική βελτίωση των οικονομικών τους αποτελεσμάτων.

Την ίδια στιγμή, η γεωπολιτική αβεβαιότητα, οι διακυμάνσεις στις τιμές των καυσίμων, η αγοραστική δυνατότητα των Ευρωπαίων ταξιδιωτών και ο εντεινόμενος ανταγωνισμός μεταξύ των προορισμών θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τις αποφάσεις της αγοράς.