Καλιφόρνια: Ο κυβερνήτης μετατρέπει σε ισόβια τις θανατικές ποινές 548 κρατουμένων

Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, ανακοίνωσε ότι μετατρέπει τις θανατικές ποινές και των 548 κρατουμένων που βρίσκονται στην πτέρυγα μελλοθανάτων της πολιτείας σε ισόβια κάθειρξη χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης, κάνοντας χρήση της συνταγματικής του αρμοδιότητας για απονομή χάριτος.

«Μπορούμε πλέον να αφήσουμε αυτούς τους δράστες να πεθάνουν στην αφάνεια, ενώ εμείς θα θυμόμαστε και θα τιμούμε για πάντα τα θύματα», ανέφερε σε επιστολή του, εξηγώντας τους λόγους της απόφασής του.

Όπως γράφει το BBC, η κίνηση έχει κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, καθώς στην Καλιφόρνια δεν έχει πραγματοποιηθεί εκτέλεση από το 2006. Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς, θα μπορούσε να εξοικονομήσει εκατομμύρια δολάρια ετησίως από δικαστικές δαπάνες.

Από το 1978, όταν οι ψηφοφόροι επανέφεραν τη θανατική ποινή στην πολιτεία, έχουν πραγματοποιηθεί μόλις 13 εκτελέσεις, παρά τον ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό καταδικασμένων σε θάνατο.

«Το κράτος δεν μπορεί να αφαιρεί ζωές»

Στην επιστολή του, ο Δημοκρατικός κυβερνήτης εξήγησε ότι η απόφασή του απορρέει από την πεποίθησή του πως η θανατική ποινή είναι ασύμβατη με τις αξίες της Καλιφόρνιας και τις αρχές της δικαιοσύνης.

«Έπειτα από σχεδόν 30 χρόνια σε δημόσια αξιώματα, έχω κατανοήσει τα όρια όσων μπορεί δίκαια να επιτύχει η κυβέρνηση», σημείωσε.

«Προχωρώ σε αυτή την ενέργεια επειδή πιστεύω ακράδαντα ότι η αφαίρεση ανθρώπινης ζωής με κρατική έγκριση είναι ασύμβατη με τις αξίες της Καλιφόρνιας, υπονομεύει τα θεμέλια του νομικού μας συστήματος και μας υποβαθμίζει όλους», πρόσθεσε.

Ο Νιούσομ αναγνώρισε ότι πολλοί πολίτες θεωρούν πως όσοι διαπράττουν ειδεχθή εγκλήματα αξίζουν να πεθάνουν. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι «το κράτος δεν μπορεί, από ηθική άποψη, να τους σκοτώνει».

Χαρακτήρισε το σύστημα εφαρμογής της θανατικής ποινής στην Καλιφόρνια αποτυχημένο από κάθε άποψη, υποστηρίζοντας ότι δεν εφαρμόζεται δίκαια και ότι έχει οδηγήσει ακόμη και στην καταδίκη αθώων ανθρώπων.

Κατά τον ίδιο, η ισόβια κάθειρξη χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης αποτελεί την αυστηρότερη ποινή που μπορεί να επιβάλει νόμιμα και να εφαρμόσει ηθικά η πολιτεία.

Μια δύσκολη απόφαση με πολιτικές προεκτάσεις

Ο κυβερνήτης χαρακτήρισε την απόφασή του δύσκολη αλλά ηθικά επιβεβλημένη, αναγνωρίζοντας ότι θα προκαλέσει οργή και πόνο σε ορισμένους πολίτες της Καλιφόρνιας.

«Ως κυβερνήτης, φέρω αποκλειστικά την ευθύνη για αυτή την απόφαση και τις συνέπειές της, όπως ακριβώς θα έφερα αποκλειστικά την ευθύνη για κάθε εκτέλεση», ανέφερε.

«Για τον λόγο αυτό, αισθάνομαι υποχρεωμένος να ακολουθήσω τη συνείδησή μου και, όπως μου επιτρέπει το Σύνταγμα, να ενεργήσω προς όφελος της Πολιτείας της Καλιφόρνιας», πρόσθεσε.

Ο Νιούσομ είχε ήδη επιβάλει μορατόριουμ στις εκτελέσεις το 2019, ενώ η Καλιφόρνια διατηρούσε ιστορικά τον μεγαλύτερο πληθυσμό θανατοποινιτών στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η νέα απόφασή του έρχεται κατά τους τελευταίους μήνες της θητείας του, καθώς δεν μπορεί να διεκδικήσει εκ νέου το αξίωμα λόγω του ορίου θητειών. Ο Δημοκρατικός Χαβιέρ Μπεσέρα εκτιμάται ότι θα τον διαδεχθεί μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης.

Παράλληλα, το όνομα του Νιούσομ συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων που συζητούνται ως πιθανές υποψηφιότητες για το προεδρικό χρίσμα των Δημοκρατικών το 2028.

Σε αντίθετη κατεύθυνση ο Τραμπ

Η απόφαση του Νιούσομ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι εκτελέσεις παρουσιάζουν αύξηση στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ στα τέλη Σεπτεμβρίου σημειώθηκε στο Τενεσί μια ιδιαίτερα προβεβλημένη αποτυχημένη διαδικασία εκτέλεσης γυναίκας κρατουμένης.

Σε αντίθεση με τον κυβερνήτη της Καλιφόρνιας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, παραμένει ένθερμος υποστηρικτής της θανατικής ποινής, την οποία έχει χαρακτηρίσει «απαραίτητο εργαλείο» για την αποτροπή και την τιμωρία των πλέον ειδεχθών εγκλημάτων.

Το 2020, κατά την πρώτη προεδρική του θητεία, ο Τραμπ τερμάτισε ένα σχεδόν εικοσαετές μορατόριουμ στις ομοσπονδιακές εκτελέσεις, δίνοντας εντολή για την πραγματοποίηση 13 εκτελέσεων μέσα σε διάστημα έξι μηνών.

Το μορατόριουμ επανήλθε επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, ωστόσο την πρώτη ημέρα της δεύτερης θητείας του, το 2025, ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για την επαναφορά της θανατικής ποινής σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Παρά την απόφαση αυτή, δεν έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα καμία νέα ομοσπονδιακή εκτέλεση.

Στις ΗΠΑ, τόσο η ομοσπονδιακή κυβέρνηση όσο και οι επιμέρους πολιτείες διαθέτουν αρμοδιότητα επιβολής της θανατικής ποινής, γεγονός που επιτρέπει σημαντικές διαφοροποιήσεις στην εφαρμογή της ανά την επικράτεια.