ΕΕ: Στο “τραπέζι” μεγάλες αυξήσεις στις τιμές των τσιγάρων – Η πρόβλεψη για την Ελλάδα

Σημαντικές αλλαγές στη φορολόγηση των καπνικών προϊόντων και των νέων προϊόντων νικοτίνης προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την αναθεώρηση του ισχύοντος πλαισίου που παραμένει σε ισχύ από το 2011. Η νέα συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας προβλέπει υψηλότερους ελάχιστους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα τσιγάρα και τον καπνό, νέες επιβαρύνσεις στα ηλεκτρονικά τσιγάρα και στα προϊόντα νικοτίνης, αλλά και αυστηρότερους ενδεικτικούς περιορισμούς στις αγορές καπνικών προϊόντων μεταξύ κρατών-μελών.

Η πρόταση περιλαμβάνεται στα κείμενα συμβιβασμού που απέστειλε η ιρλανδική προεδρία στις αντιπροσωπείες των κρατών-μελών, επιχειρώντας να ξεπεράσει τις διαφωνίες που έχουν καθυστερήσει την αναμόρφωση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Το ζήτημα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Συμβουλίου Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων (Ecofin) τη Δευτέρα.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του Συμβουλίου της ΕΕ, οι υπουργοί Οικονομικών των 27 κρατών-μελών θα εξετάσουν σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, στο Συμβούλιο Ecofin, τη νέα πρόταση.

Αυξάνονται οι ελάχιστοι φόροι στα τσιγάρα

Όπως αναφέρει η La Repubblica, στο επίκεντρο της πρότασης βρίσκεται η αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης στα συμβατικά τσιγάρα. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ελάχιστος φόρος 140 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα από τον Ιούλιο του 2028, ο οποίος θα αυξηθεί στα 170 ευρώ από το 2030 και στα 200 ευρώ από το 2032.

Παράλληλα, από το 2032 προβλέπεται να εφαρμοστεί πλήρως, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις, η απαίτηση οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 60% της σταθμισμένης μέσης λιανικής τιμής.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι τιμές των πακέτων θα αυξηθούν αυτόματα κατά συγκεκριμένο ποσό. Η τελική διαμόρφωση των τιμών θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή της φορολογικής πολιτικής κάθε κράτους-μέλους, καθώς η ΕΕ καθορίζει τα ελάχιστα επίπεδα φορολόγησης και όχι τις τελικές τιμές πώλησης.

Παράταση έως το 2036 για την Ελλάδα και άλλες εννέα χώρες

Η νέα πρόταση προβλέπει μεταβατική περίοδο για δέκα κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, προκειμένου να προσαρμοστούν σταδιακά στα νέα φορολογικά όρια.

Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης η Ιταλία, η Βουλγαρία, η Ισπανία, η Κροατία, η Κύπρος, το Λουξεμβούργο, η Πορτογαλία, η Ρουμανία και η Σλοβενία.

Για τις συγκεκριμένες χώρες, η πλήρης εφαρμογή των νέων απαιτήσεων θα μπορούσε να μετατεθεί έως την 1η Ιανουαρίου 2036, εφόσον η προσαρμογή στα προβλεπόμενα επίπεδα απαιτεί ετήσια αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα τσιγάρα μεγαλύτερη από 2,35% κατά μέσο όρο σε σχέση με το 2025.

Η ίδια ευελιξία προβλέπεται και για τον λεπτοκομμένο καπνό που χρησιμοποιείται στα στριφτά τσιγάρα.

Νέοι φόροι σε ηλεκτρονικά τσιγάρα και προϊόντα νικοτίνης

Οι αλλαγές δεν περιορίζονται στα συμβατικά καπνικά προϊόντα. Για πρώτη φορά επιχειρείται η εναρμόνιση της φορολόγησης και νεότερων προϊόντων, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα σακουλάκια νικοτίνης χωρίς καπνό.

Ειδικότερα, για τα υγρά των ηλεκτρονικών τσιγάρων, ακόμη και εκείνα που δεν περιέχουν νικοτίνη, προτείνεται αρχικός ελάχιστος φόρος που θα αντιστοιχεί στο 20% της λιανικής τιμής ή στα 20 λεπτά ανά χιλιοστόλιτρο. Τα σχετικά όρια προβλέπεται να αυξηθούν σταδιακά έως το 2032.

Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί η φορολόγηση των σακουλακίων νικοτίνης, τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως στη Σουηδία. Η ιρλανδική προεδρία προτείνει αρχικό ελάχιστο φόρο 10% επί της τιμής ή 30 ευρώ ανά κιλό, με σταδιακή αύξηση από το 2032 στο 50% ή στα 50 ευρώ ανά κιλό.

Το τελικό ύψος της φορολόγησης θα πρέπει, ωστόσο, να συμφωνηθεί από τους υπουργούς των κρατών-μελών, καθώς το συγκεκριμένο ζήτημα αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας στις διαπραγματεύσεις.

Τι αλλάζει στις αγορές τσιγάρων από άλλες χώρες της ΕΕ

Σημαντική αλλαγή προωθείται και στους κανόνες για τη μεταφορά καπνικών προϊόντων μεταξύ κρατών-μελών. Το ενδεικτικό όριο, πάνω από το οποίο οι Αρχές μπορούν να εξετάσουν εάν τα προϊόντα προορίζονται για εμπορική χρήση και όχι για προσωπική κατανάλωση, μειώνεται από τα 800 στα 200 τσιγάρα.

Ωστόσο, η υπέρβαση των 200 τσιγάρων δεν θα συνεπάγεται αυτομάτως απαγόρευση μεταφοράς ή επιβολή προστίμου. Οι εθνικές Αρχές θα πρέπει να αξιολογούν τα χαρακτηριστικά κάθε αγοράς, ενώ τα κράτη-μέλη θα μπορούν να θεσπίζουν δικά τους συγκεκριμένα ποσοτικά όρια, τα οποία δεν θα επιτρέπεται να είναι χαμηλότερα από τα 300 τσιγάρα.

Απαιτείται ομοφωνία των 27 κρατών-μελών

Η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής οδηγίας του 2011 αποτελεί μία από τις σημαντικές φορολογικές εκκρεμότητες σε επίπεδο ΕΕ, καθώς η αγορά έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με την εμφάνιση νέων προϊόντων νικοτίνης και εναλλακτικών μορφών καπνίσματος.

Η ιρλανδική προεδρία εμφανίζεται να επιδιώκει συμφωνία στο Ecofin, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι απαιτούνται περαιτέρω συμβιβασμοί. Η Γαλλία έχει εκφράσει στήριξη σε βασικές πτυχές της πρότασης, όπως η μείωση των ενδεικτικών ορίων για τις διασυνοριακές αγορές, η προσαρμογή της φορολογίας στην αγοραστική δύναμη και η σύνδεση των φορολογικών ορίων με τον πληθωρισμό.

Για την έγκριση της μεταρρύθμισης απαιτείται ομοφωνία και των 27 κρατών-μελών, γεγονός που καθιστά τις διαπραγματεύσεις ιδιαίτερα κρίσιμες.