Απ’ το κακό στο χειρότερο

Έντονη επιβράδυνση των μεγεθών της παρουσιάζει η ελληνική οικονομία στις αρχές του 2009, όπως σημειώνεται στην τριμηνιαία έκθεση του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ). Ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ έφτασε στο 0,3% έναντι 3,2% που βρισκόταν το αντίστοιχο τρίμηνο του 2008,

Όπως αναφέρεται στην έρευνα του ΙΟΒΕ, οι περισσότεροι δείκτες οικονομικής δραστηριότητας εξασθενούν σε βασικούς τομείς (βιομηχανία-λιανικό εμπόριο) τουλάχιστον κατά το πρώτο τρίμηνο, με ιδιαίτερα σημαντική την υποχώρηση της παραγωγής στη βιομηχανία που επηρεάζεται άλλωστε ιδιαίτερα από τις επενδύσεις στον τομέα. 

Αντιθέτως, με ταχείς ρυθμούς εκτελείται το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, και, κατά πάσα πιθανότητα, θα ξεπεράσει το στόχο για το 2009, επιδρώντας έτσι ανασχετικά στη μείωση των επενδύσεων. Τη συμβολή του δημόσιου τομέα στην εγχώρια οικονομική δραστηριότητα συμπληρώνει η δημόσια κατανάλωση, σε μια χρονιά που η ιδιωτική κατανάλωση θα παρουσιάσει σημαντική εξασθένιση. Το γεγονός όμως αυτό οξύνει το πρόβλημα του ελλείμματος της κεντρικής κυβέρνησης

Στην έρευνα επισημαίνεται ότι η σταθερή συμμετοχή του δημόσιου τομέα στην οικονομική δραστηριότητα, η ενεργοποίηση πόρων του ΕΣΠΑ και ο περιορισμός του ελλείμματος του εξωτερικού τομέα που θα συνεχιστεί στο μεγαλύτερο μέρος του 2009, αναμένεται να αντισταθμίσουν, ως ένα βαθμό, τις πτωτικές τάσεις στις υπόλοιπες συνιστώσες του ΑΕΠ, με αποτέλεσμα η ελληνική οικονομία να αναμένεται να διατηρήσει το 2009 θετικό πρόσημο, και ενδεχομένως να φθάσει στην περιοχή του 0,5%. 

Για το έλλειμμα της κεντρικής κυβέρνησης εκτιμάται θα υπερβεί το 5% το 2009, αν δεν ληφθούν πρόσθετα μέτρα Αν και έχουν προωθηθεί φορολογικά κυρίως μέτρα που στοχεύουν στην αύξηση των εσόδων, αρκετά από τα οποία βρίσκονται σε σωστή κατεύθυνση, αυτά δεν φαίνονται επαρκή για να περιορίσουν το έλλειμμα που αναμένεται να ξεπεράσει το 5% το 2009. 

Στη μελέτη επισημαίνεται ότι ηδη η πορεία των εσόδων αλλά και των δαπανών στο πρώτο τρίμηνο του 2009 κινείται εκτός των (εξαιρετικά) αισιόδοξων στόχων – όπως άλλωστε είχε επισημανθεί από το ΙΟΒΕ – που είχαν τεθεί, με αποτέλεσμα να είναι ανέφικτη η απαιτούμενη μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ το 2010 και ο μηδενισμός του το 2013.

Απαιτείται επομένως μια πολύ μεγάλη προσπάθεια μέσα στην επόμενη πενταετία, γεγονός καθόλου εύκολο σε περίοδο σημαντικής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας, αναφέρεται στην έρευνα του ΙΟΒΕ.