Η Ακροδεξιά πετσοκόβει τη Δεξιά, η Αριστερά έχει απάντηση;

Δεν είναι πολύ πρόσφορο να εξάγονται γενικότερα συμπεράσματα για μια χώρα από τα αποτελέσματα εκλογών σε άλλες. Όμως, η παρατηρούμενη τάση έχει κοινά χαρακτηριστικά σε ευρωπαϊκές χώρες: άνοδος της Ακροδεξιάς, πτώση της κανονικής ή συστημικής Δεξιάς και από εκεί και πέρα κάποια «σπαράγματα» διαφόρων εκφράσεων της ποικιλόμορφης Αριστεράς.

Η εικόνα αυτή προκύπτει τόσο από πρόσφατες αναμετρήσεις (Γερμανία) όσο και από τη σταθερή δημοσκοπική καταγραφή (Γαλλία), ενώ πιο σύνθετη είναι η εικόνα στη Σουηδία.

Η Ακροδεξιά επελαύνει παντού. Στη Γερμανία βγήκε από τις κάλπες πρώτη δύναμη σε κρατίδια και φαίνεται ότι είναι θέμα χρόνου να γίνει σε όλη τη χώρα. Στη Γαλλία είναι πρώτη δημοσκοπικά εδώ και καιρό. Στη Σουηδία έχασε δύναμη (έπεσε στην τρίτη από τη δεύτερη θέση), αλλά και οι πρώτοι Σοσιαλδημοκράτες είχαν το χαμηλότερο ποσοστό στην ιστορία τους.

Ειδικά στη Γερμανία το παραδοσιακά μεγαλύτερο κόμμα, οι Χριστιανοδημοκράτες(τέσσερις κυβερνητικές θητείες επί Μέρκελ) υφίσταται τις επιπτώσεις από την άνοδο της AFD και ο νυν καγκελάριος Μερτς δεν πατάει καθόλου καλά στα πόδια του.

Και αφού η Ακροδεξιά πετσοκόβει τη Δεξιά, τι κάνει η άλλη πλευρά, η ποικιλόμορφη Αριστερά; Η επιτυχία του αριστερού Die Linke στο Βερολίνο χαιρετίστηκε από συγγενικές δυνάμεις (και στην Ελλάδα), αλλά μάλλον είναι μικρή για να προκαλέσει και πανηγυρισμούς. Το ψήφισαν οι νέοι ψηφοφόροι, αλλά οι άλλοι-και, κυρίως, η λεγόμενη (παλιά) εργατική τάξη- πάνε ακροδεξιά.

Μπορεί να αντιστοιχηθεί αυτή η ευρωπαϊκή εικόνα με τη δική μας; Και ναι και όχι.

Όχι, διότι η κανονική ή συστημική Δεξιά, η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη, υπέστη μεν μεγάλη εκλογική καθίζηση στις πιο πρόσφατες εκλογές (28% το 2024-ευρωεκλογές), αλλά δεν φαίνεται να απειλείται η πρωτιά της  μέχρι στιγμής. Άρα ο Μητσοτάκης δεν έχει γίνει Μερτς.

Ναι, διότι η εγχώρια Ακροδεξιά, μολονότι δεν χτυπά την πόρτα της εξουσίας, όπως στη Γερμανία και στη Γαλλία, μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά το εκλογικό αποτέλεσμα και, ίσως, τις μετεκλογικές εξελίξεις. Δεν υπάρχει εδώ αντίστοιχα μεγάλο κόμμα όπως  το AFD  στη Γερμανία ούτε κάποιο ισχυρό πρόσωπο στην Ακροδεξιά όπως η Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία. Όμως, τα υφιστάμενα ακροδεξιά κόμματα (πχ Βελόπουλου) όσο και τα υπό ίδρυση συγγενικά (πχ Σαμαρά) ενδέχεται είτε να αφαιρέσουν την αυτοδυναμία από τη ΝΔ είτε να συγκυβερνήσουν μαζί της (στη δεύτερη περίπτωση θα είναι άγνωστη η τύχη του Κυριάκου Μητσοτάκη).

Και η άλλη πλευρά, η ποικιλόμορφη Αριστερά; Προσπαθεί να πάρει μαθήματα από τις επιτυχίες συγγενών δυνάμεων σε άλλες χώρες (αντιμετώπιση της ακρίβειας και της στεγαστικής κρίσης), αλλά μέχρι στιγμής δεν φαίνεται ικανή να ανατρέψει το στάτους κβο. Η νεόκοπη ΕΛ.Α.Σ του Αλέξη Τσίπρα και το ΠΑΣΟΚ, παρά τις διακηρύξεις για νίκη στις εκλογές, ουσιαστικά (θα) πάνε για τη δεύτερη θέση. Εκτός αν το εκλογικό σώμα αποφασίσει να κάνει πράξη την επιθυμία του (70% λέει ότι θέλει άλλη κυβέρνηση), διαψεύσει τις δημοσκοπήσεις και δεν δώσει την πρώτη θέση στη ΝΔ. Οπότε το βράδυ των εκλογών θα έχουμε έναν απρόσμενο, μέχρι στιγμής, εκλογικό και πολιτικό σεισμό.

Η, σχεδόν ακίνητη εδώ και δύο χρόνια, εικόνα των συσχετισμών δεν προϊδεάζει για ανατροπές. Όμως, η σχετικά μεγάλη απόσταση από τις εκλογές (Μάιος ή και Ιούνιος του 2027) και, κυρίως, οι αναταράξεις στη «δεξιά πολυκατοικία» καθιστά επισφαλείς τις όποιες βεβαιότητες.

Πάντως, εκτός από το να ποντάρει στη φθοροποιό σύγκρουση Δεξιάς-Ακροδεξιάς, η ευρεία Αριστερά πρέπει κάτι να κάνει και η ίδια για να μετακινήσει τη βελόνα προς την άλλη πλευρά του πολιτικού φάσματος. Αλλιώς η διακυβέρνηση και της επόμενης τετραετίας θα είναι ξανά δεξιά υπόθεση…