Όταν η διπλανή πολυκατοικία γίνεται απειλή – Ειδικός εξηγεί πώς καταρρέει ένα κτίριο “στα καλά καθούμενα”

Στην Ελλάδα, όπου ανά τακτά χρονικά διαστήματα επιβεβαιώνεται πως ζούμε από τύχη προέκυψε σήμερα η κατάρρευση τετραώροφου κτιρίου στα Πετράλωνα.

Δεν βλέπεις συχνά να πέφτουν στα τραπουλόχαρτα πολυκατοικίες, οπότε επικοινωνήσαμε με τον Θωμά Χουλιάρα, πολιτικός μηχανικό με ειδίκευση στην στατικότητα για να μας εξηγήσει πόσο απειλούμαστε όσοι ζούμε δίπλα σε σκάμματα, για την ανέγερση νέων οικοδομών.

«Όταν κάνεις μια καινούργια πολυκατοικία ανάμεσα σε κάποιες άλλες, θα πρέπει να ξέρεις τις διπλανές αν έχουν υπόγειο, αν δεν έχουν. Αν πας με τη δικιά σου να κατέβεις ένα επίπεδο πιο κάτω -από πολυκατοικία που δεν έχει υπόγειο- πρέπει να κάνεις μια αντιστήριξη.

Να την στηρίξεις δηλαδή, με τρόπο, υπάρχουν διάφορες τεχνικές μέθοδοι που δεν είναι της παρούσης, ώστε να εξασφαλίσεις το ήδη υπάρχον κτίριο.

Βέβαια, παίζει ρόλο και το έδαφος που θα συναντήσεις. Αν είναι βραχώδες μειώνεται πολύ η πιθανότητα να υπάρξουν κάποιες καθιζήσεις. Αν είναι πιο χαλαρό το έδαφος, πρέπει να κάνεις εργασίες αντιστήριξης».

“Οι μηχανικοί παίρνουν εκ των προτέρων μέτρα πρόληψης”

Οι παραπάνω γνώσεις είναι απαραίτητες για την σύνταξη εκ των προτέρων από τον Μηχανικό μιας μελέτης αντιμετώπισης της πιθανότητας καθιζήσεων στις υπάρχουσες οικοδομές και μελέτη αντιστήριξης του ανοικτού σκάμματος σε όλες τις περιπτώσεις (ακόμη και σε βραχώδες έδαφος), διότι ο λόγος είναι ότι αυτό που αστοχεί είναι το έδαφος.

Εν προκειμένω πιθανολογείται ότι υπήρχε καθίζηση -υποχώρηση- σε κάποιο σημείο, πράγμα που σημαίνει ότι «πιθανόν η κατασκευή να είχε και θέματα στατικότητας, καθώς ήταν και παλιά κι έτσι έγινε το κακό».

Ο ειδικός εξηγεί πως μια καθίζηση δεν είναι πάντα ομοιόμορφη. «Αν “κάτσει” στη μια πλευρά της η κατασκευή με αστοχίες φερόντων στοιχείων η ένταση ανακατανέμεται σε άλλες περιοχές της κατασκευής με πιθανά σοβαρές συνέπειες για το σύνολο του φορέα.

Αν δείτε στην Αθήνα όπου υπάρχουν πολλά σκάμματα, συνήθως οι μηχανικοί που κάνουν τις μελέτες παίρνουν μέτρα πρόληψης εκ των προτέρων, γνωρίζοντας περίπου ποιο είναι το διπλανό κτίριο που θα μείνει και περίπου τι έδαφος μπορεί να συναντήσει κανείς.

Αν πας να σκάψεις στην Κυψέλη, ξέρεις πως το έδαφος θα είναι βραχώδες. Στα Σεπόλια, τα πράγματα είναι διαφορετικά».

Το ενδεχόμενο να “πέσουν” έργα θεμελίωσης στα θεμέλια διπλανού κτιρίου

Σε ό,τι αφορά τις μαρτυρίες των περιοίκων, αναφέρθηκε ότι όλα άρχισαν από εργασίες στο διπλανό οικόπεδο. Μέχρι πριν 1 χρόνο εκεί υπήρχε 2οροφο κτίριο με αποθήκη-γκαράζ, το οποίο είχε κατεδαφιστεί.

Πριν από μια εβδομάδα ξεκίνησαν εργασίες για την ανέγερση νέου κτιρίου.

Οι εργασίες αυτές βρίσκονταν σε φάση θεμελίωσης και από ό,τι φαίνεται, οι εκσκαφείς “βρήκαν” τα θεμέλια του 4οροφου κτιρίου επί της οδού Αλκμήνης 22, που φαίνεται ότι επηρέασαν την στατικότητα, με αποτέλεσμα να αρχίσει να γέρνει από νωρίς το πρωί της Τρίτης.

Το κτιριο δεν κατέρρευσε ξαφνικά, αλλά έγειρε τόσο πολύ μέχρι που υποχώρησε ολοκληρωτικά.

Ο κύριος Χουλιάρας λέει ότι άσχετα με το αν η θεμελίωση του νέου κτιρίου συναντά θεμέλια του υπάρχοντος, υπάρχει το ενδεχόμενο, όπως σκάβονται θεμέλια, να “βρίσκουν” αυτά διπλανού κτιρίου «ακόμα και να εξέχουν στο δικό σου οικόπεδο».

Σε αυτήν την περίπτωση, επιστρατεύονται τεχνικές αντιστήριξης και οι εργασίες συνεχίζονται, χωρίς κίνδυνο για κανέναν. Σε κάθε περίπτωση υποστηρίζει ότι η μελέτη αντιστήριξης είναι απαραίτητη πάντα, για να ελαχιστοποιούνται οι κίνδυνοι από τις ανοικτές εκσκαφές σε υπάρχοντα κτίρια.

Ποιος έχει την ευθύνη για τυχόν λάθη σε έργα ανέγερσης κτιρίου

Οι οικοδομές που σηκώνονται σε όλες τις γειτονιές πρέπει να ακολουθούν κάποιες κανόνες, ώστε να διαφυλάσσεται η ακεραιότητα της ανεγερθείσας πολυκατοικίας, αλλά και αυτών που υπάρχουν δίπλα. Αυτός που είναι κατ’ αρχάς υπεύθυνος, βάσει νόμου και έχει την ποινική και την αστική ευθύνη για την ασφάλεια των εργασιών και των γύρω κτιρίων είναι ο επιβλέπων μηχανικός του έργου.

Έπειτα, ευθύνες έχει η Υπηρεσία Δόμησης που εκδίδει άδειες (κατεδάφισης, αναθεώρησης κλπ) και κάνε αυτοψίες, εφόσον όμως υπάρξει καταγγελία.