Τι-και για τι- θα ψηφίσουμε…

Το τελευταίο διάστημα- και, κυρίως, μετά την εμφάνιση των δύο νέων κομμάτων- διεξάγεται μια στρεβλή δημόσια συζήτηση. Τείνει να επικρατήσει η αίσθηση ότι γνωρίζουμε ήδη το νικητή των εκλογών-άρα και την επόμενη κυβέρνηση-και το μόνο που μένει είναι να μάθουμε ποιος θα καταλάβει τη… δεύτερη θέση!

Μάλιστα, αυτή η φιλολογία κοντεύει να φέρει σε απόγνωση ένα παραδοσιακό κόμμα, το ΠΑΣΟΚ, που βλέπει ότι μάλλον θα υποσκελιστεί από τη νεότευκτη ΕΛ.Α.Σ του Αλέξη Τσίπρα.

Τι από αυτά είναι πραγματικό; Και ποια η σημασία του; Ας προσπαθήσουμε να τα ξεδιαλύνουμε.

Πρώτον, στις επόμενες εκλογές δεν θα ψηφίσουμε για να αναδείξουμε …αξιωματική αντιπολίτευση. Όπως σε όλες τις αναμετρήσεις, θα ψηφίσουμε για την επόμενη κυβέρνηση.

Δεύτερον, αυτό δεν σημαίνει ότι η δεύτερη θέση είναι αμελητέα. Κάθε άλλο. Και μεγάλη σημασία θα έχει για τους συσχετισμούς στην αντιπολίτευση, αλλά και μπορεί ο δεύτερος να διαδραματίσει σημαντικότερο ρόλο στο σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης, που δεν είναι καθόλου δεδομένη.

Τρίτον, δεν γνωρίζουμε ακόμη το «νικητή» των εκλογών(τα εισαγωγικά στη λέξη έχουν τη σημασία τους). Ο ισχυρισμός αυτός φαίνεται περίεργος, αλλά δεν είναι. Μπορεί η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη να είναι πρώτο κόμμα, αλλά αυτό δεν μεταφράζεται αυτομάτως ως «νίκη». Πραγματικός νικητής θα είναι αυτός που θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση.

Τέταρτον, το ενδεχόμενο νέας κυβέρνησης υπό τον κ. Μητσοτάκη είναι το ίδιο πιθανό με το σενάριο «κυβέρνηση της ΝΔ χωρίς Μητσοτάκη». Φυσικά, ο νυν πρωθυπουργός θα κινήσει γη και ουρανό για να ανανεώσει τη θητεία του, αλλά βεβαιότητα ότι θα το καταφέρει δεν υπάρχει, το αντίθετο.

Πέμπτον, τα πάντα θα εξαρτηθούν από το ποσοστό της ΝΔ στην πρώτη κάλπη. Αν έχει το «3» μπροστά-και ακόμα καλύτερα αν ξεφεύγει από το οριακό 30%- ο Μητσοτάκης θα έχει τον πρώτο λόγο. Είτε θα κυνηγήσει την αυτοδυναμία σε δεύτερες ή και τρίτες εκλογές είτε θα αναζητήσει κάποιο συνεταίρο, όπερ και το πιθανότερο. Όμως, αν το ποσοστό της ΝΔ έχει μπροστά το «2», δηλαδή επαναληφθεί η αποτυχία των ευρωεκλογών, τότε τα πράγματα θα αλλάξουν κατά πολύ, διότι η ΝΔ θα βρεθεί σε δύσκολη θέση. Μάλιστα, αν το ποσοστό της κατρακυλήσει κάτω από το οριακό(λόγω του μπόνους εδρών) 25% , η ΝΔ θα οδηγηθεί σε αλλαγή αρχηγού.

Έκτον, αυτό το τελευταίο ενδεχόμενο μπορεί να φαίνεται σήμερα «ακραίο», αλλά δεν είναι. Για δύο λόγους. Πρώτον, διότι έχει γίνει στις πρώτες εκλογές του 2012, όταν κανένα κόμμα δεν ξεπέρασε το 20%. Και, δεύτερον, διότι τέτοια φαινόμενα μεγάλης διάχυσης της ψήφου δεν μπορούν να τα ανιχνεύσουν οι δημοσκοπήσεις. Αν τα νέα κόμματα(Τσίπρα, Καρυστιανού και, μάλλον, Σαμαρά) καταφέρουν να κινητοποιήσουν «ψηφοφόρους του καναπέ»(απέχοντες, απογοητευμένους κ.α), τότε το ποσοστό της ΝΔ θα κατρακυλήσει.

Έβδομον, παρά τη φιλολογία που θέλει τη ΝΔ να μην έχει απώλειες προς τα νέα κόμματα, αυτή δεν είναι αληθινή. Θα έχει τέτοιες απώλειες και προς το κόμμα Καρυστιανού και-ίσως περισσότερες- προς το κόμμα Σαμαρά. Και κάθε τέτοια απώλεια μπορεί να αποβεί μοιραία για την επιδίωξη του κ. Μητσοτάκη να κατακτήσει την τρίτη κατά σειρά θητεία του.

Όγδοον, το όποιο αποτέλεσμα αναμένεται να προκαλέσει πολλά προβλήματα στο ΠΑΣΟΚ, καθώς θα είναι το κόμμα από το οποίο μπορεί να εξαρτάται ο σχηματισμός κυβέρνησης. Ακόμα κι αν το ΠΑΣΟΚ έχει το καλύτερο αποτέλεσμα, δηλαδή καταλάβει τη δεύτερη θέση, πολύ δύσκολα θα αντισταθεί στις πιέσεις για κυβερνητική συνεργασία. Αν το πιέζει η ΝΔ, η δεξιόστροφη τάση του ΠΑΣΟΚ θα προτάξει το «να κυβερνηθεί η χώρα». Αν το συνολικό αποτέλεσμα είναι διαφορετικό, δηλαδή αν η ΕΛ.Α.Σ του Τσίπρα έχει το πάνω χέρι, τότε το ΠΑΣΟΚ θα πιεστεί από τα αριστερά του. Έτσι κι αλλιώς, δηλαδή, η συνταγή «αν δεν είμαστε πρώτο κόμμα, δεν θα συνεργαστούμε με κανένα», δεν θα εφαρμοστεί, διότι απλώς θα είναι συνταγή αυτοκτονίας για τις δεύτερες κάλπες.

Αν το εκλογικό σώμα, στη μεγάλη πλειοψηφία του, ψηφίσει με πρώτο κριτήριο να αλλάξει η κυβέρνηση(αυτό λέει σήμερα), τότε οποιαδήποτε πρόβλεψη θα φαίνεται… προβλέψιμη.

Είναι αυτό που έχει πει ο εκ των δημιουργών του Θεάτρου του Παραλόγου Ευγένιος Ιονέσκο: «Μπορείς πάντα να προβλέψεις τα γεγονότα αφού έχουν γίνει»…