Εκλογές στις ΗΠΑ: Η ελίτ βάζει το χέρι στην τσέπη για τους Ρεπουμπλικάνους

Οι μεγάλοι χρηματοδότες στις ΗΠΑ στηρίζουν συντριπτικά τους Ρεπουμπλικανούς του Ντόναλντ Τραμπ στη φετινή μάχη για το Κογκρέσο, καθώς δισεκατομμυριούχοι από τη Silicon Valley μέχρι τη Wall Street χρηματοδοτούν την προσπάθεια του κόμματος στις ενδιάμεσες εκλογές.

Οι 16 από τους 20 μεγαλύτερους δωρητές της χώρας έχουν διοχετεύσει χρήματα στην εκστρατεία των Ρεπουμπλικανών, σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times.

Ο Τζορτζ Σόρος αποτελεί τη χαρακτηριστικότερη περίπτωση μεγάλου χρηματοδότη των Δημοκρατικών.

Άλλοι μεγαλοδωρητές έχουν διοχετεύσει χρήματα σε υποψηφίους που τάσσονται υπέρ της απορρύθμισης των κρυπτονομισμάτων και των τυχερών παιχνιδιών ή υπέρ της προώθησης της τεχνητής νοημοσύνης.

Τα ευρήματα αποκαλύπτουν ακόμη μία αμερικανική εκλογική αναμέτρηση στην οποία τεράστια χρηματικά ποσά επιχειρούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα, ενώ παράλληλα δείχνουν ότι οι πλουσιότεροι δωρητές στρέφονται προς τους Ρεπουμπλικανούς, παρότι το κόμμα υπολείπεται των Δημοκρατικών στις δημοσκοπήσεις.

Πρόκειται επίσης για αντιστροφή της εικόνας σε σχέση με τις προεδρικές εκλογές του 2024, όταν η Κάμαλα Χάρις συγκέντρωσε και δαπάνησε σημαντικά περισσότερα χρήματα από τον Τραμπ, αλλά έχασε.

«Αυτό που βλέπουμε είναι μια μικρή απόκλιση από αυτό που θα περιμέναμε», δήλωσε ο πολιτικός επιστήμονας του Στάνφορντ Άνταμ Μπόνικα, ο οποίος μελετά τις δωρεές των πλουσιότερων Αμερικανών από το 1980. Δεν είναι ασυνήθιστο οι κορυφαίοι χρηματοδότες να κλίνουν προς τους Ρεπουμπλικανούς, ωστόσο η ισορροπία σε αυτές τις εκλογές είναι «ιδιαίτερα ανισομερής», σημείωσε.

Πώς γίνονται οι χρηματοδοτήσεις

Τα χρήματα διοχετεύονται μέσα από διάφορα κανάλια.

Ορισμένοι από τους μεγαλύτερους δωρητές χρηματοδοτούν απευθείας υποψηφίους.

Άλλοι δημιουργούν τεράστια αποθεματικά χρημάτων γύρω από κλάδους όπως τα κρυπτονομίσματα.

Μια μικρότερη ομάδα δισεκατομμυριούχων χρησιμοποιεί δίκτυα Super PACs για να διοχετεύει κεφάλαια σε αναμετρήσεις για τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, έχοντας προηγουμένως παρέμβει στις προκριματικές εκλογές, όπου τα χρήματα μπορούσαν να έχουν ακόμη μεγαλύτερη επιρροή.

Σε μια περίοδο λαϊκής αντίδρασης απέναντι στις αντιλαμβανόμενες ελίτ, το πολιτικό χρήμα συγκεντρώνεται όλο και περισσότερο στα χέρια των υπερπλουσίων. Περισσότερο από το ένα τρίτο των 2,8 δισ. δολαρίων που έχουν συγκεντρωθεί για τον τρέχοντα εκλογικό κύκλο 2025-26 προέρχεται από τους 20 μεγαλύτερους μεγαλοδωρητές, σύμφωνα με ανάλυση των FT επί των πιο πρόσφατων οικονομικών δηλώσεων.

Σε περισσότερες από 30 αναμετρήσεις για τη Βουλή και τη Γερουσία, πάνω από το ένα τρίτο των εξωτερικών δαπανών προήλθε από οργανώσεις που είχαν λάβει τουλάχιστον το 80% των χρημάτων τους από μεγαλοδωρητές, οι οποίοι ορίζονται ως άτομα που έχουν προσφέρει τουλάχιστον 5 εκατ. δολάρια ο καθένας.

«Έχουμε πλέον ένα σύστημα που είναι προσανατολισμένο προς αυτούς τους εξαιρετικά πλούσιους μεγαλοδωρητές και εξαρτάται από αυτούς», δήλωσε ο Μπρένταν Γκλάβιν, διευθυντής ερευνών του OpenSecrets, μη κερδοσκοπικού οργανισμού που παρακολουθεί τις εκλογικές δαπάνες.

Αυτές οι εύπορες ελίτ «διοχετεύουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στο σύστημα και έχουν πραγματικά δυσανάλογη επιρροή», πρόσθεσε.

Κορυφαίοι χρηματοδότες των Ρεπουμπλικανών έχουν επίσης δωρίσει εκατομμύρια δολάρια στο Maga Inc, το Super PAC που στήριξε την προεδρική εκστρατεία του Τραμπ το 2024. Σήμερα διαθέτει εκλογικό αποθεματικό ύψους 400 εκατ. δολαρίων.

Συνεισφορές έχουν κάνει και ομάδες ειδικών συμφερόντων. Οι επιχειρηματίες των κρυπτονομισμάτων Κάμερον και Τάιλερ Γουίνκλβος δώρισαν περίπου 11 εκατ. δολάρια.

Οι μεγιστάνες της Silicon Valley Μαρκ Αντρίσεν και Μπεν Χόροβιτς, μαζί με τις συζύγους τους, έχουν προσφέρει 18 εκατ. δολάρια, ενώ ο συνιδρυτής της OpenAI Γκρεγκ Μπρόκμαν και η σύζυγός του δώρισαν 25 εκατ. δολάρια.

Το Maga Inc έχει μέχρι στιγμής δαπανήσει μόλις 10,8 εκατ. δολάρια, στηρίζοντας Ρεπουμπλικανούς συμμάχους του Τραμπ στο Τέξας, το Τενεσί και τη Νότια Καρολίνα.

Μια νέα οργάνωση, η No Going Back Pac Inc, έχει δεσμεύσει περισσότερα από 89 εκατ. δολάρια για διαφημίσεις σε περίπου 24 αναμετρήσεις για τη Βουλή και τη Γερουσία από τότε που ιδρύθηκε, την 1η Σεπτεμβρίου, μεταξύ των οποίων τουλάχιστον 10 εκατ. δολάρια που διατέθηκαν από τη Δευτέρα.

Αν και το Maga Inc δεν έχει επιβεβαιώσει δεσμούς με την οργάνωση, οι δύο φορείς έχουν τον ίδιο ταμία, την ίδια διεύθυνση και την ίδια τράπεζα καταθέσεων.

Ο Ίλον Μασκ, ο οποίος δαπάνησε περισσότερα από 250 εκατ. δολάρια για την προεκλογική εκστρατεία του Τραμπ το 2024, ενισχύει επίσης τη στήριξή του προς τους Ρεπουμπλικανούς στις ενδιάμεσες εκλογές.

Ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο έδωσε περίπου 50 εκατ. δολάρια στο America Pac, κυρίως πέρυσι, ενώ η οργάνωση είχε δαπανήσει σχεδόν ολόκληρο το ποσό μέχρι το τέλος Ιουνίου. Το Super PAC ξεκίνησε στις αρχές Σεπτεμβρίου διαφημιστική εκστρατεία άνω των 8 εκατ. δολαρίων.

Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι ο επικεφαλής της Tesla και της SpaceX ενδέχεται να δαπανήσει 100 εκατ. δολάρια για την εκλογική αναμέτρηση του 2026.

Ο κλάδος των κρυπτονομισμάτων έχει συγκεντρώσει ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά αποθεματικά αυτών των εκλογών, αξιοποιώντας την αυξανόμενη επιρροή του υπό τον Τραμπ για να στηρίξει υποψηφίους που τάσσονται υπέρ του τομέα.

Το Fairshake, ένα Super PAC του κλάδου των κρυπτονομισμάτων, έχει συγκεντρώσει περισσότερα από 99 εκατ. δολάρια σε ατομικές συνεισφορές — σχεδόν όλα από μια χούφτα εταιρειών και επενδυτών, μεταξύ των οποίων οι Coinbase, Ripple, Αντρίσεν και Χόροβιτς.

Οι πολιτικές αυτές δαπάνες πραγματοποιούνται την ώρα που η Ουάσινγκτον λαμβάνει κρίσιμες αποφάσεις για την τεχνητή νοημοσύνη, τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας και τα ψηφιακά νομίσματα, δήλωσε ο καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια Ρίτσαρντ Μπρίφο. «Διακυβεύονται απλώς τεράστια οικονομικά συμφέροντα», είπε.

Το Fairshake έχει μεταφέρει 65 εκατ. δολάρια σε Super PACs που στηρίζουν υποψηφίους και των δύο κομμάτων — όλα με στόχο την προώθηση και την υπεράσπιση του κλάδου των κρυπτονομισμάτων — σε εκλογικές αναμετρήσεις από το Ιλινόι έως την Αλαμπάμα και το Τέξας.

Ορισμένοι δισεκατομμυριούχοι έχουν επίσης χρηματοδοτήσει πολλαπλά Super PACs, προσθέτοντας ακόμη ένα επίπεδο ανάμεσα στους ίδιους και τον υποψήφιο που επιδιώκουν να εκλεγεί.

Η οικογένεια Uihlein, μεγιστάνες των μεταφορών από τις βόρειες μεσοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ, χρηματοδότησε σχεδόν εξ ολοκλήρου δύο οργανώσεις που επικεντρώθηκαν στις προκριματικές εκλογές των Ρεπουμπλικανών στο Ουισκόνσιν και το Κεντάκι.

Ο JB Pritzker, δισεκατομμυριούχος κυβερνήτης του Ιλινόι με τους Δημοκρατικούς και πιθανός υποψήφιος για την προεδρία το 2028, παρείχε σχεδόν το 80% των χρημάτων που συγκέντρωσε ένα Super PAC το οποίο δαπάνησε σχεδόν 9 εκατ. δολάρια για να στηρίξει την υποψηφιότητα της Δημοκρατικής Τζουλιάνα Στράτον για τη Γερουσία των ΗΠΑ.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Citadel Κεν Γκρίφιν, επίσης δισεκατομμυριούχος χρηματοδότης των Ρεπουμπλικανών, έχει χρησιμοποιήσει διάφορους φορείς για να παρέμβει σε εκλογικές αναμετρήσεις σε ολόκληρη τη χώρα.

Είναι ο μοναδικός χρηματοδότης των Fighting for Wyoming και American Patriots, που στήριξαν υποψηφίους στο Ουαϊόμινγκ και το Τενεσί, ενώ παράλληλα αντιστοιχούσε περίπου στο ένα τρίτο των κεφαλαίων που συγκέντρωσε μια οργάνωση η οποία δαπάνησε περίπου 2,8 εκατ. δολάρια εναντίον του Δημοκρατικού αντιπάλου του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Νταν Σάλιβαν στην Αλάσκα.

Η συγκέντρωση των χρημάτων των πλούσιων δωρητών είναι ιδιαίτερα έντονη στις προκριματικές εκλογές σε περιφέρειες που θεωρούνται ασφαλείς για τους Δημοκρατικούς ή τους Ρεπουμπλικανούς, όπου η εσωκομματική αναμέτρηση μπορεί ουσιαστικά να καθορίσει ποιος θα εκλεγεί στο Κογκρέσο.

Οι δωρητές ενδέχεται να έχουν αντιληφθεί ότι η έγκαιρη διάθεση χρημάτων σε αυτές τις προκριματικές εκλογές μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική από τη χρηματοδότηση κατά τη διάρκεια των γενικών εκλογών, δήλωσε ο Μπόνικα του Στάνφορντ.

«Στις προκριματικές εκλογές μπορείς να έχεις αρκετά σημαντική επίδραση», είπε.

Τα χρήματα του Pritzker συνέβαλαν στην επικράτηση της Stratton στο Ιλινόι. Στο Τέξας, το Lone Star Rising Pac, το οποίο χρηματοδοτείται κυρίως από τον δισεκατομμυριούχο της τεχνολογίας Ριντ Χόφμαν, είχε διαθέσει 15 εκατ. δολάρια για τη στήριξη του Δημοκρατικού υποψηφίου για τη Γερουσία Τζέιμς Ταλαρίκο, μεταξύ των οποίων 1,5 εκατ. δολάρια από τον Hoffman για την ενίσχυση της εκστρατείας του στις προκριματικές εκλογές.