Η Eurovision αλλάζει τους κανόνες για τις χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο

Η συμμετοχή χωρών που βρίσκονται σε εμπόλεμες συγκρούσεις έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα γύρω από τη Eurovision, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.

Χαρακτηριστική είναι η διαφορετική στάση που έχει τηρήσει μέχρι σήμερα η διοργάνωση στις περιπτώσεις της Ρωσίας και του Ισραήλ: μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Ρωσία αποκλείστηκε από τον διαγωνισμό, ενώ το Ισραήλ συνέχισε να συμμετέχει εν μέσω του πολέμου στη Γάζα, παρά τις διαδηλώσεις, τις εκκλήσεις για αποκλεισμό του και τις αντιδράσεις καλλιτεχνών και φορέων σε ευρωπαϊκές χώρες.

Η διαφορετική αυτή αντιμετώπιση έχει τροφοδοτήσει κατηγορίες περί «δύο μέτρων και δύο σταθμών» και έχει εντείνει την πίεση προς την Eurovision να αποσαφηνίσει τη στάση της — ένα ζήτημα στο οποίο επιχειρούν πλέον να απαντήσουν οι νέοι κανόνες που τίθενται για τις εμπόλεμες χώρες που συμμετέχουν στον διαγωνισμό.

Σύμφωνα με το BBC, οι διοργανωτές του διαγωνισμού τραγουδιού της Eurovision ενημέρωσαν τους κανόνες τους, ορίζοντας ότι εάν μια χώρα που εμπλέκεται σε ένοπλη σύρραξη κερδίσει τον διαγωνισμό, δεν θα είναι επιλέξιμη να τον φιλοξενήσει την επόμενη χρονιά.

Η τροποποίηση εγκρίθηκε από το διοικητικό όργανο του διαγωνισμού, μετά το feedback που είχε η διοργάνωση από τους συμμετέχοντες ραδιοτηλεοπτικούς φορείς μετά την Eurovision 2026 στη Βιέννη.

Οι νικήτριες χώρες, σύμφωνα με τους νέους κανόνες, θα αποκλειστούν επίσης από τη διοργάνωση εάν μια «ευαίσθητη γεωπολιτική κατάσταση» επηρεάσει την «ασφάλεια, την προστασία ή τη σταθερότητα του κράτους τους ή της άμεσης περιοχής τους».

Η παραπάνω κίνηση έρχεται έπειτα από τη σειρά αντιδράσεων στη συνεχιζόμενη παρουσία του Ισραήλ στον διαγωνισμό λόγω της γενοκτονίας στη Γάζα και της ευρύτερης πολεμικής του δραστηριότητας στη Μέση Ανατολή.

Τον περασμένο Νοέμβριο, μετά από μια αποτυχημένη προσπάθεια αποκλεισμού του Ισραήλ, πέντε ραδιοτηλεοπτικοί φορείς ανακοίνωσαν ότι μποϊκοτάρουν τον διαγωνισμό – συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων δυνάμεων της Eurovision, Ισπανίας και Ιρλανδίας.

Παρά τις διαμαρτυρίες, ο Ισραηλινός Νόαμ Μπετάν κατέκτησε τελικά τη δεύτερη θέση με το τραγούδι του «Μισέλ».

Ήταν η δεύτερη συνεχόμενη χρονιά που το Ισραήλ κατέλαβε τη δεύτερη θέση – και ορισμένοι συμμετέχοντες ραδιοτηλεοπτικοί φορείς έχουν εκφράσει κατ’ ιδίαν ανησυχίες για την ασφάλεια του διαγωνισμού που θα διεξαχθεί στην Ιερουσαλήμ ή στο Τελ Αβίβ, σε περίπτωση που η χώρα κερδίσει στο μέλλον.

Αν και το Ισραήλ αναμφίβολα θεωρείται ο στόχος της αλλαγής του κανόνα, αυτό θα επηρεάσει και την Ουκρανία, η οποία έχει εμπλακεί σε έναν παρατεταμένο πόλεμο από τότε που δέχτηκε εισβολή από τη Ρωσία το 2022.

Το ουκρανικό συγκρότημα Kalush Orchestra κέρδισε τη Eurovision, σε μια συμβολική επίδειξη δημόσιας υποστήριξης.

Μετά τη νίκη τους, οι διοργανωτές της Eurovision πραγματοποίησαν αξιολόγηση για να αποφασίσουν εάν ο διαγωνισμός του 2023 θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί στο Κίεβο.

Τελικά αποφάσισαν ότι οι κίνδυνοι ασφαλείας ήταν πολύ μεγάλοι και το Ηνωμένο Βασίλειο παρενέβη για να φιλοξενήσει τον διαγωνισμό στο Λίβερπουλ.

Οι νέοι κανόνες επισημοποιούν αυτή τη διαδικασία, ορίζοντας ότι «όπου κρίνεται απαραίτητο» η EBU, η οποία διοργανώνει την Eurovision, «μπορεί να αναθέσει σε ανεξάρτητη αξιολόγηση ασφαλείας της περιοχής του νικητή».

«Μετά από αυτήν την αξιολόγηση, η EBU θα συμβουλευτεί την Ομάδα Αναφοράς για να διαπιστώσει εάν το νικητήριο μέλος είναι σε θέση να φιλοξενήσει με ασφάλεια τον Διαγωνισμό.»

Εάν η νικήτρια χώρα κριθεί αδύνατη να φιλοξενήσει την εκπομπή, η EBU θα επιλέξει έναν εναλλακτικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα για να την προβάλει.

Σημαντικό είναι ότι «δεν θα υποχρεούνται να διοργανώσουν την εκδήλωση εκ μέρους άλλου μέλους».

Διευκρινίσεις σχετικά με τους κανόνες για τα backing tracks

Άλλοι κανόνες που ανακοινώθηκαν την Τρίτη αύξησαν το ελάχιστο όριο ηλικίας για συμμετοχή στη Eurovision από 16 σε 18 έτη και διευκρίνισαν τους κανονισμούς σχετικά με τη χρήση backing tracks.

Από το 1999, τα ζωντανά όργανα έχουν ουσιαστικά απαγορευτεί, με μόνο τον κύριο τραγουδιστή να παίζει ζωντανά.

Από τον διαγωνισμό της επόμενης χρονιάς, το backing track δεν επιτρέπεται να «βοηθά υπερβολικά» τον τραγουδιστή ή τους τραγουδιστές στη σκηνή, για παράδειγμα συμπεριλαμβάνοντας μια προηχογραφημένη φωνή που τραγουδάει την κύρια μελωδία για να πυκνώσει ή να υποστηρίξει τη ζωντανή εμφάνιση.

«Η διευκρίνιση αποσκοπεί στην προστασία της ακεραιότητας κάθε παράστασης και στη διασφάλιση ότι το κοινό ακούει πάντα τα κύρια φωνητικά σε κάθε τραγούδι που ερμηνεύεται ζωντανά», δήλωσε η EBU.

Σχολιάζοντας τους ενημερωμένους κανόνες, ο διευθυντής της Eurovision, Martin Green, δήλωσε: «Αυτές οι αλλαγές έχουν ως στόχο να δώσουν σε όλους τους εμπλεκόμενους μεγαλύτερη σαφήνεια, να προστατεύσουν τους καλλιτέχνες και να διασφαλίσουν ότι ο Διαγωνισμός θα συνεχίσει να παρέχει ένα ασφαλές και φιλόξενο περιβάλλον, διατηρώντας παράλληλα το πνεύμα και την ακεραιότητα που κάνουν τον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision τόσο ξεχωριστό».

Ο διαγωνισμός της επόμενης χρονιάς θα διεξαχθεί στη Βουλγαρία, αφού η συμμετέχουσα Dara κέρδισε τον διαγωνισμό του 2025 με το Bangaranga.