Ryanair: Γιατί έσπασε στον αέρα το παράθυρο του αεροσκάφους – Μπορεί να ξανασυμβεί;

Την περασμένη εβδομάδα, ένας επιβάτης παραλίγο να εκσφενδονιστεί έξω από την καμπίνα, όταν έσπασε το παράθυρο του αεροπλάνου στον αέρα.

Ο Ljubisa Karović καθόταν στο παράθυρο στο Boeing 737-800 που έσπασε, και, ευτυχώς, η σύζυγός του και οι συνεπιβάτες του κατάφεραν -με δυσκολία- να τον κρατήσουν μέσα στο αεροσκάφος.

Πώς συνέβη αυτό – και υπάρχει κίνδυνος να επαναληφθεί;

Οι αρχές δεν έχουν επιβεβαιώσει ακόμη τις λεπτομέρειες, αλλά σύμφωνα με μαρτυρίες επιβατών, το παράθυρο έσπασε όταν χτυπήθηκε από συντρίμμια, μετά από βλάβη που παρουσίασε ο δεξιός κινητήρας στα 16.000 πόδια. Η Ryanair δήλωσε ότι η πτήση “επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη λίγο μετά την απογείωση, καθώς ένα παράθυρο αποκολλήθηκε κατά τη διάρκεια της πτήσης”.

Το περιστατικό σημειώθηκε πάνω από τη Βόρεια Μακεδονία, με τις τοπικές αρχές να αναφέρουν ότι το αεροπλάνο έκανε αναστροφή “λόγω προβλήματος στον δεξιό κινητήρα και αποσυμπίεσης της καμπίνας”.

Πώς κατάφερε να κρατηθεί εντός καμπίνας ο επιβάτης

Οι επιβάτες ανέφεραν στους δημοσιογράφους ότι ο Karović φορούσε τη ζώνη ασφαλείας του, γεγονός που αποδείχθηκε σωτήριο. Ωστόσο, βοήθησαν και άλλοι παράγοντες. Τα παράθυρα των επιβατικών αεροσκαφών είναι μικρά, με αποτέλεσμα το σώμα ενός ενήλικα να φράζει φυσικά το άνοιγμα.

Επιπλέον, η ισχυρότερη δύναμη αναρρόφησης διαρκεί ελάχιστα. “Η ροή του αέρα είναι ακαριαία και σταματά μόλις η πίεση στο εσωτερικό της καμπίνας εξισωθεί με την εξωτερική ατμοσφαιρική πίεση”, εξηγεί ο Δρ. Jason Knight, αναπληρωτής καθηγητής μηχανικής στο Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ.

Πόσο συχνά συμβαίνουν τέτοια περιστατικά

Όπως αναφέρει ο Guardian, τέτοια περιστατικά είναι εξαιρετικά σπάνια, αλλά δυστυχώς όχι πρωτοφανή. Η τελευταία καταγεγραμμένη περίπτωση όπου επιβάτης παρασύρθηκε εν μέρει έξω από σπασμένο παράθυρο –λόγω της τεράστιας διαφοράς πίεσης– ήταν το 2018, σε πτήση της Southwest Airlines από τη Νέα Υόρκη προς το Ντάλας. Παρά τις προσπάθειες των επιβατών που την τράβηξαν πίσω στο εσωτερικό, η Jennifer Riordan έχασε τη ζωή της.

Αν και οι ακριβείς συνθήκες του πρόσφατου ατυχήματος της Ryanair δεν έχουν διαλευκανθεί πλήρως, οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι το παράθυρο έσπασε από θραύσματα του κατεστραμμένου κινητήρα.

Σε βίντεο που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο, φαίνεται να λείπει ένα πτερύγιο από την προπέλα του κινητήρα. Το θανατηφόρο δυστύχημα της Southwest είχε συμβεί σε παρόμοιο μοντέλο Boeing 737 με κινητήρες CFM, όταν ένα πτερύγιο αποκολλήθηκε και έσπασε το παράθυρο.

Επίσης, το 2024, ένα ολόκληρο πάνελ θύρας αποκολλήθηκε από ένα Boeing 737-Max της Alaska Air, αλλά οι διπλανές θέσεις έτυχε να είναι άδειες.

Πιο συχνά πάντως (αν και πάντα σε σπάνιες περιπτώσεις), κίνδυνο να εκσφενδονιστούν έξω από το αεροσκάφος έχουν αντιμετωπίσει πιλότοι, λόγω θραύσης του παρμπρίζ στο πιλοτήριο.

Είναι θαύμα να επιβιώσει κανείς από κάτι τέτοιο;

Στα πρόσφατα περιστατικά, οι περισσότεροι επιβάτες κατάφεραν να επιζήσουν. Ο Karović νοσηλεύεται με τραύματα και σε κατάσταση σοκ. Η σύζυγός του δήλωσε ότι αιμορραγούσε από τη μύτη και το στόμα, είχε σοβαρό τραύμα στο χέρι και έφερε εγκαύματα τριβής από την πίεση του αέρα.

Το 2018, λίγες εβδομάδες μετά το δυστύχημα της Southwest, ο συγκυβερνήτης μιας πτήσης της Sichuan Airlines στην Κίνα υπέστη μόνο ένα κάταγμα στον καρπό, παρόλο που βγήκε μισός έξω από το παράθυρο ενός Airbus A319.

Το πιο απίστευτο περιστατικό συνέβη το 1990, όταν ένας πιλότος της British Airways κρατήθηκε κυριολεκτικά από τα πόδια για 20 λεπτά, όταν αποκολλήθηκε το παρμπρίζ του πιλοτηρίου αμέσως μετά την απογείωση. Αν και οι συνάδελφοί του πίστευαν ότι ήταν νεκρός, επέζησε, έχοντας βέβαια υποστεί σοβαρά σωματικά και ψυχικά τραύματα.

“Ο ένας κίνδυνος είναι η υποξία (έλλειψη οξυγόνου), ο άλλος είναι ο σωματικός τραυματισμός και ο τρίτος είναι το ψυχολογικό σοκ, καθώς πρόκειται για μια βαθιά τραυματική εμπειρία”, αναφέρει ο Δρ. Simon Bennett, πιλότος και διευθυντής του τμήματος πολιτικής ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ. “Ωστόσο, η επιβίωση είναι εφικτή”.

Ποιος κινδυνεύει περισσότερο αν σπάσει ένα παράθυρο;

Όσοι κάθονται δίπλα στο παράθυρο και δεν φορούν ζώνη, ειδικά αν είναι μικρόσωμοι και μπορούν να περάσουν εύκολα από το άνοιγμα.

Οι επιβάτες στις μπροστινές και πίσω σειρές προστατεύονται σε μεγάλο βαθμό από τα καθίσματα.

“Η ταχύτητα του αέρα είναι μέγιστη στο σημείο του παραθύρου. Συνεπώς, όποιος κάθεται δίπλα και χωράει να περάσει από αυτό κινδυνεύει άμεσα, αν και τέτοια περιστατικά είναι εξαιρετικά σπάνια”, εξηγεί ο Knight. “Οι θύρες εξόδου είναι πολύ μεγαλύτερες, οπότε η αποκόλλησή τους θα δημιουργούσε κίνδυνο για οποιονδήποτε βρίσκεται κοντά, αλλά αυτό είναι ακόμα πιο σπάνιο”.

Πόσο επικίνδυνες μπορεί να γίνουν αυτές οι καταστάσεις

Τα αεροσκάφη είναι σχεδιασμένα να αντέχουν τη θραύση ενός παραθύρου, όμως η απότομη αποσυμπίεση μπορεί να προκαλέσει δομικά προβλήματα αν ο σκελετός του αεροπλάνου είναι παλιός ή κακώς συντηρημένος. Με τα χρόνια, η άτρακτος μπορεί να παρουσιάσει μικρορωγμές που μετατρέπονται σε θανάσιμη απειλή σε περίπτωση ξαφνικού ατυχήματος.

“Αν επρόκειτο για ένα πολύ παλιό αεροσκάφος, ηλικίας 25 ή 30 ετών, η αποσυμπίεση θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αστοχίες υλικών, οδηγώντας σε εκρηκτική αποσυμπίεση και καταστροφή του αεροπλάνου μέσα σε δευτερόλεπτα”, προειδοποιεί ο Bennett. “Μπορεί να διαλυθεί ολόκληρη η άτρακτος”.

Γιατί συμβαίνουν αυτά τα ατυχήματα

Απαιτείται επίσημη πραγματογνωμοσύνη για να εξακριβωθούν τα αίτια του συμβάντος στην πτήση της Air Malta. Ωστόσο, ο Bennett εκφράζει την ανησυχία του για την ολοένα αυξανόμενη τάση των αεροπορικών εταιρειών να αναθέτουν τη συντήρηση και την κατασκευή σε εξωτερικούς συνεργάτες.

“Η ιστορία μάς διδάσκει ότι ο αδύναμος κρίκος είναι η συντήρηση. Η ανάθεση σε υπεργολάβους δυσχεραίνει τον ποιοτικό έλεγχο. Είναι πολύ πιο δύσκολο να ελέγξεις την ποιότητα σε ένα κατακερματισμένο σύστημα”.

Ποια είναι η καλύτερη άμυνα και τι πρέπει να κάνουμε αν σπάσει ένα παράθυρο

Το μόνο ουσιαστικό μέτρο προστασίας απέναντι σε ένα τόσο ακραίο και σπάνιο συμβάν είναι να φοράμε πάντα τη ζώνη ασφαλείας και να αποφεύγουμε τις θέσεις στο παράθυρο, ιδιαίτερα εκείνες που βρίσκονται δίπλα ή αμέσως πίσω από τους κινητήρες. Στην πτήση της Ryanair, το παράθυρο που έσπασε φαίνεται να βρισκόταν κοντά στις θέσεις 12F, 14F ή 15F.

Από τη στιγμή που θα ολοκληρωθεί η αρχική εκρηκτική αποσυμπίεση, ο κίνδυνος να παρασυρθεί κάποιος άλλος που προσπαθεί να βοηθήσει είναι μικρός. Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί τονίζουν ότι πρέπει να ακολουθούμε πιστά τις οδηγίες του πληρώματος.