Σαγράδα Φαμίλια: Ολοκληρώνεται μετά από 144 χρόνια

Όποιος επισκέπτεται τη Σαγράδα Φαμίλια στη Βαρκελώνη δεν μπορεί παρά να σηκώσει το βλέμμα του προς τους εντυπωσιακούς πύργους του εμβληματικού ναού. Πλέον, το βλέμμα φτάνει πιο ψηλά από ποτέ, καθώς το διάσημο έργο του Αντόνι Γκαουντί έφτασε στο τελικό του ύψος, 172,5 μέτρα, με την τοποθέτηση του τελευταίου μεγάλου δομικού στοιχείου: του σταυρού στην κορυφή του κεντρικού Πύργου του Ιησού Χριστού.

Περισσότερα από 144 χρόνια μετά την έναρξη των εργασιών, η Σαγράδα Φαμίλια βρίσκεται πλέον ένα βήμα πριν από την ολοκλήρωσή της.

Η τελετή εγκαινίων και η επέτειος των 100 χρόνων από τον θάνατο του Γκαουντί

Όπως λέει το CNN, την Τετάρτη, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ θα τελέσει πανηγυρική λειτουργία και την επίσημη ευλογία του νέου πύργου. Αν και απομένουν ακόμη εργασίες στο εσωτερικό και σε διακοσμητικά στοιχεία, το 2026 είχε οριστεί εδώ και χρόνια ως το έτος της ουσιαστικής ολοκλήρωσης του ναού.

Η τελετή συμπίπτει με τη συμπλήρωση 100 ετών από τον θάνατο του Αντόνι Γκαουντί, του οραματιστή αρχιτέκτονα που αφιέρωσε τη ζωή του στο έργο.

Ο γιγαντιαίος σταυρός των 100 τόνων

Το τελευταίο κομμάτι του αρχιτεκτονικού παζλ ήταν ο τεράστιος σταυρός που στεφανώνει τον Πύργο του Ιησού Χριστού. Με ύψος αντίστοιχο ενός πενταώροφου κτιρίου και βάρος περίπου 100 τόνων, η εγκατάστασή του αποτέλεσε μια σύνθετη επιχείρηση που διήρκεσε μήνες.

Ο υπεύθυνος αρχιτέκτονας Μαουρίσιο Κορτές εξήγησε ότι ο Γκαουντί είχε οραματιστεί έναν ανακλαστικό σταυρό που θα λαμπυρίζει στο φως της ημέρας και θα φωτίζει τον ορίζοντα της Βαρκελώνης τη νύχτα.

Για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκαν προκατασκευασμένα τμήματα από σκυρόδεμα και ανοξείδωτο χάλυβα, τα οποία κατασκευάστηκαν στη Γερμανία και μεταφέρθηκαν στην Ισπανία. Η χρήση σύγχρονων υλικών επέτρεψε τη μείωση του βάρους χωρίς συμβιβασμούς στην αντοχή.

Πίστη στο αρχικό όραμα

Παρά τη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών, οι αρχιτέκτονες επιμένουν ότι το έργο παραμένει πιστό στις ιδέες του Γκαουντί.

«Οι εποχές έχουν αλλάξει, όπως και η τεχνολογία και οι κανονισμοί. Ωστόσο, πιστεύουμε ότι βρισκόμαστε πολύ κοντά στο αρχικό του όραμα, τουλάχιστον όσον αφορά το εξωτερικό», δήλωσε ο Κορτές.

Η ολοκλήρωση του ναού αποτελεί επίσης φόρο τιμής στις γενιές αρχιτεκτόνων και μηχανικών που χρειάστηκε να ανασυνθέσουν τα σχέδια του Γκαουντί, πολλά από τα οποία καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου.

Οι καταστροφές του πολέμου και η αναβίωση του έργου

Δέκα χρόνια μετά τον θάνατο του Γκαουντί, το 1936, αναρχικοί πυρπόλησαν την κρύπτη της εκκλησίας και κατέστρεψαν μεγάλο μέρος των σχεδίων και των γύψινων μοντέλων του αρχιτέκτονα.

Ευτυχώς, αρκετό υλικό είχε διασωθεί μέσα από φωτογραφίες, δημοσιεύσεις και σημειώσεις των συνεργατών του. Αυτές οι πηγές επέτρεψαν στις επόμενες γενιές να συνεχίσουν το έργο.

Ο σημερινός επικεφαλής αρχιτέκτονας, Ζόρντι Φαουλί, εξηγεί ότι ο Γκαουντί δεν άφησε μόνο σχέδια αλλά και μια συγκεκριμένη μεθοδολογία σχεδιασμού, η οποία βοήθησε τους διαδόχους του να ερμηνεύσουν τα σωζόμενα στοιχεία και να προχωρήσουν στην ολοκλήρωση του ναού.

Η χρηματοδότηση και η πανδημία

Η Σαγράδα Φαμίλια αποτελεί έναν «εξιλαστήριο ναό» και χρηματοδοτείται αποκλειστικά από δωρεές και έσοδα επισκεπτών.

Το μοντέλο αυτό δοκιμάστηκε έντονα κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, όταν ο τουρισμός κατέρρευσε και τα έσοδα μειώθηκαν δραματικά.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η επισκεψιμότητα έχει ανακάμψει δυναμικά. Μόνο το 2025 ο ναός υποδέχθηκε σχεδόν πέντε εκατομμύρια επισκέπτες.

Η Σαγράδα Φαμίλια ολοκληρώνεται μετά από 144 χρόνια κατασκευής (AP Photo/Emilio Morenatti)

Η νέα διαμάχη για την Πρόσοψη της Δόξας

Παρά την ολοκλήρωση του κεντρικού πύργου, το έργο δεν έχει τελειώσει.

Η προσοχή στρέφεται πλέον στην Πρόσοψη της Δόξας, την κύρια είσοδο που είχε σχεδιάσει ο Γκαουντί. Το σχέδιο προβλέπει την κατασκευή μιας μνημειώδους σκάλας που θα συνδέει τον ναό με τον δρόμο.

Η πρόταση έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς ενδέχεται να απαιτήσει την κατεδάφιση πολυκατοικιών και καταστημάτων απέναντι από τη βασιλική.

Κάτοικοι της περιοχής εκφράζουν ανησυχίες για το μέλλον των κατοικιών τους και ζητούν σαφείς απαντήσεις για το χρονοδιάγραμμα και τις προθέσεις των αρχών.

Ένα έργο που συνεχίζει να γράφει ιστορία

Παρά τις εκκρεμότητες και τις αντιπαραθέσεις, η ολοκλήρωση του Πύργου του Ιησού Χριστού αποτελεί ιστορική στιγμή για ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα μνημεία του κόσμου.

Η Σαγράδα Φαμίλια, σύμβολο της Βαρκελώνης και αριστούργημα της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής, πλησιάζει επιτέλους στο τέλος ενός ταξιδιού που διήρκεσε σχεδόν ενάμιση αιώνα.