ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 200 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΩ: ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΟΙ ΜΙΚΡΟΔΟΡΥΦΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΗ
Η αντιπυρική περίοδος άρχισε φέτος πολύ ήσυχα, χωρίς πολλούς, μεγάλους αριθμούς και δεσμεύσεις. Ακούσαμε μόνο για μικροδορυφόρους. Ας δούμε τι θα κάνουν.
Η αντιπυρική περίοδος άρχισε την Πρωτομαγιά και η σύντομη απάντηση, στην ερώτηση “πόσο έτοιμοι είμαστε για το καλοκαίρι του 2026” είναι όσο έτοιμοι ήμασταν το 2025.
H ψήφιση του πρώτου νομοσχεδίου που αντιμετωπίζει με σοβαρότητα και υπευθυνότητα τις δασικές πυρκαγιές, με σειρά θεσμοθετήσεων που γεφυρώνουν την επιστήμη και την επιχειρησιακή πράξη -ώστε να μην κυνηγάμε τις φωτιές που πια μπαίνουν και στον αστικό ιστό και να υπάρχει τακτική ανάλυση-, επέτρεπε την ελπίδα.
Το όνομα του νόμου είναι “Ενεργή Μάχη” και έμενε να δούμε όσα αναφέρει να γίνονται πράξη.
Αυτό που είδαμε ήταν η παραίτηση του Γιάννη Κεφαλογιάννη, ο οποίος ήταν πίσω από τις εξελίξεις. Μετά τον ανασχηματισμό της κυβέρνησης, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ανέλαβε ο Ευάγγελος Τουρνάς, της μακράς πορείας στις Ένοπλες Δυνάμεις και στην παρούσα φάση, ενώ έχει αρχίσει η αντιπυρική περίοδο όλα έχουν παυθεί, μέχρι νεοτέρας.
Υπάρχει μια εξαίρεση: οι τέσσερις ελληνικοί δορυφόροι που εκτοξεύθηκαν (στις αρχές του μήνα, με τον πύραυλο Falcon 9 της SpaceX του Ίλον Μασκ) και βρίσκονται σε τροχιά.
Τι σημαίνει “το πρώτο εθνικό σύστημα ανίχνευσης στον κόσμο”
Οι δορυφόροι που ανήκουν στην Ελλάδα και εκτοξεύθηκαν για να εντοπίζουν και να παρακολουθούν τις φωτιές, προμοτάρονται ως “το πρώτο εθνικό σύστημα ανίχνευσης δασικών πυρκαγιών σε όλον τον κόσμο” από την εταιρεία που τους έφτιαξε και ως “ολοκληρωμένο εθνικό σύστημα παρακολούθησης πυρκαγιών, σχεδόν σε πραγματικό χρόνο”, από κυβερνητικούς κύκλους.
Όπως επισημαίνουν στο NEWS 24/7 ειδικοί επί του πώς ο καιρός και το κλίμα επηρεάζουν τις δασικές πυρκαγιές και επί των δορυφόρων, ο εντοπισμός και η παρακολούθηση μιας πυρκαγιάς είναι ένα πράγμα.
Η αντιμετώπιση της είναι άλλο.
Δυστυχώς, ακόμα η ΑΙ δεν έχει φτάσει στο σημείο να σβήνει και μόνη της τις φωτιές.
Επίσης, το πρωτοποριακό της Ελλάδας στα εθνικά συστήματα ανίχνευσης δασικών πυρκαγιών, σημαίνει, στην ουσία, ότι δοκιμάζεται για πρώτη φορά στην πράξη ένα σύστημα. Οι έχοντες γνώση μας επισήμαναν το εξής:
«Η τεχνολογία των μικροδορυφόρων είναι δοκιμασμένη, αλλά τώρα θα τεσταριστεί η επιχειρησιακή ενσωμάτωση στην ελληνική πυρόσβεση, δίχως όμως, να υπάρχουν σχετικά πρωτόκολλα».
Με το τέλος της δοκιμής, λογικά θα υπάρξει έκθεση με το τι λειτούργησε και τι όχι, ώστε να γίνουν αναπροσαρμογές που θα βοηθήσουν την αποτελεσματικότητα του.
Ο ειδικός επί των δορυφόρων που απασχολήσαμε, διευκρίνισε και ότι το να προσθέτεις δορυφόρους σε υπάρχον δίκτυο σου και έτσι, να αποκτάς πρόσβαση σε όλο το δίκτυο δορυφόρων της συμβασιούχου εταιρείας, είναι πιο οικονομικό από το να πληρώνεις συνδρομή για την “κατά παραγγελία” αγορά μεμονωμένων εικόνων του δικτύου -την όποια στιγμή.
Τουτέστιν, με την αγορά 13 μικροδορυφόρων που θα ανήκουν στην Ελλάδα, εξασφαλίζεται η πρόσβαση στα σμήνη δορυφόρων, των εταιρειών-συνεργατών.
Το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων των 200 εκατ. Ευρώ
Η αποστολή των 4 δορυφόρων που θα παρακολουθούν τις φωτιές, ανήκει στο Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο υλοποιείται με τη στήριξη του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος και υπό την εποπτεία του European Space Agency, αξιοποιώντας πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.
Γενικά, το Εθνικό Πρόγραμμα περιλαμβάνει 13 μικροδορυφόρους, που θα είναι οπτικοί, θερμικοί και ραντάρ και “θα θωρακίσουν πλήρως τη χώρα”.
Όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος, το συνολικό ποσό που έχει δεσμεύσει η Ελλάδα από το Ταμείο Ανάκαμψης, ανέρχεται σε περίπου 200.000.000 ευρώ και κατανέμεται σε διαφορετικές συμβάσεις, ανάλογα με τον τύπο του κάθε δορυφόρου και τις υπηρεσίες που παρέχει.
Τι εξασφαλίσαμε με 200.000.000 ευρώ
Οι θερμικοί δορυφόροι, με τους υπέρυθρους αισθητήρες, είναι 4 και θα “αναλάβουν” την ανίχνευση και την παρακολούθηση των πυρκαγιών.
Η σύμβαση με την OroraTech («κορυφαία πλατφόρμα διαχείρισης πυρκαγιών» που παρέχει «στους οργανισμούς διαστημική τεχνολογία για την αντιμετώπιση των προκλήσεων των πυρκαγιών –προστατεύοντας τα δάση, τα οικοσυστήματα, τις κοινότητες και τα κρίσιμα περιουσιακά στοιχεία») ανέρχεται στα 20.000.000 ευρώ.
Περιλαμβάνει
- την ανάπτυξη και την εκτόξευση των δορυφόρων με ΑΙ.
- τη δημιουργία επίγειων σταθμών λήψης, για απευθείας λήψη δεδομένων,
- την πρόσβαση στην πλατφόρμα Wildfire Solution, που χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για την ανάλυση των θερμικών δεδομένων και
*τη δυνατότητα λήψης ενημερώσεων των ελληνικών αρχών, σε λίγα λεπτά από την ανίχνευση της φωτιάς -αντί για από 2 έως 3 ώρες, όπως γίνεται έως τώρα-, με την τεχνητή νοημοσύνη να επιτρέπει την επεξεργασία πάνω στον δορυφόρο (edge computing).
Οι δορυφόροι ραντάρ είναι 2, εκτοξεύθηκαν στις 28/11 του 2025 και παρατηρούν σε όλες τις καιρικές συνθήκες, μέρα, νύχτα. Η σύμβαση με την ΙCEYE, που «κατέχει το μεγαλύτερο και πιο προηγμένο αστερισμό δορυφόρων SAR -ραντάρ συνθετικού διαφράγματος- στον κόσμο», φτάνει στα περίπου 33.000.000 ευρώ.
Το ποσό καλύπτει
- την κατασκευή,
- την εκτόξευση και
- την άμεση πρόσβαση των ελληνικών αρχών, σε δεδομένα από το υπάρχον “σμήνος” δορυφόρων της εταιρείας.
Οι οπτικοί δορυφόροι είναι 7 και εξυπηρετούνα τη χαρτογράφηση και την παρατήρηση της Γης. Ο προϋπολογισμός φτάνει στα 60.000.000 ευρώ. Υπογράφηκε σύμβαση με την Open Cosmos, που «σχεδιάζει, κατασκευάζει και λειτουργεί διαστημικές αποστολές, παρέχοντας άμεση πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας δορυφορικά δεδομένα και πληροφορίες σε παγκόσμια κλίμακα». Το έργο θα το αναλάβει η ελληνική θυγατρική της εταιρείας, Open Cosmos Aegean -έχει εγκαταστάσεις στην Παλλήνη-, σε συνεργασία με άλλες ελληνικές οντότητες.
Οι δορυφόροι
- θα παρέχουν καθημερινά εικόνες υψηλής και πολύ υψηλής ανάλυσης,
- θα είναι εξοπλισμένοι με πολυφασματικούς και υπερφασματικούς αισθητήρες (οι όροι αφορούν το πόσα χρώματα βλέπουν οι κάμερες), δέκτες IoT (Internet of the Things -για να επικοινωνεί με αισθητήρες στο έδαφος) και Συστήματα Αυτόματης Αναγνώρισης (AIS -αυτόματο σύστημα παρακολούθησης που χρησιμοποιεί αναμεταδότες σε πλοία και χρησιμοποιείται από τις υπηρεσίες κυκλοφορίας πλοίων).
- τεχνητή νοημοσύνη για την επεξεργασία και μετάδοση πληροφοριών στη Γη σε σχεδόν σε πραγματικό χρόνο,
- πρόσβαση σε όλο το δίκτυο.
Θα εκτοξευθούν μέσα στο 2026.
Ό,τι μένει από τα 200.000.000 ευρώ (περί τα 107.000.000) θα καλύψει τους επίγειους σταθμούς ελέγχου στην Ελλάδα και την ανάπτυξη κυβερνητικού κόμβου γεωπληροφοριών, για την επεξεργασία των δεδομένων.
