ΨΑΧΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑΤΡΟ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗ ΜΕ “ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ”
“Κλινικοί” γιατροί και θεραπευτές, “σύμβουλοι” και “ειδικοί”. Πώς δεν θα χάνεσαι στο χάος όσων αναφέρουν οι ταμπέλες επαγγελματιών υγείας και μη.
Ζεις στη χώρα που συστηματικά γίνεται καταχρηστική χρήση των “τίτλων επαγγέλματος”. Δηλαδή, βρίσκεις έναν Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (ΚΑΔ) που νιώθεις ότι σε καλύπτει, τον δηλώνεις στην εφορία.
Κανείς δεν σου ζητάει πτυχίο ή άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ή πιστοποίηση (ο ΚΑΔ είναι αμιγώς φορολογικός κωδικός της ΑΑΔΕ) κι έτσι δημιουργείς μια πλασματική νομιμοφάνεια.
Ανοίγεις λοιπόν, το γραφείο σου ανενόχλητος/η, ακόμα και αν σε αυτό διαχειρίζεσαι παθολογίες ή θέματα ψυχικής υγείας και εύχεσαι να μην πάρεις κανέναν στον “λαιμό” σου.
Τι να προσέχεις στις ταμπέλες των γιατρών
Πολλά σύγχρονα ή εξειδικευμένα επαγγέλματα δεν έχουν το δικό τους ΚΑΔ και “τσουβαλιάζονται” σε γενικούς και ασαφείς όρους.
Έτσι, γίνεται φύσει αδύνατο για το Κράτος να ελέγξει υπηρεσίες παρέχονται πίσω από κλειστές πόρτες και αν συνιστούν αντιποίηση ιατρικής ή ψυχολογίας, με αποτέλεσμα να διακυβεύονται ή και χάνονται ζωές.
Kατά τα άλλα, βέβαια η επιλογή του σωστού γιατρού είναι 100% ατομική ευθύνη, όπως είπε ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης (είμαστε υπεύθυνοι να διασταυρώνουμε αν ο γιατρός έχει την αντίστοιχη επίσημη ιατρική ειδικότητα), στη μοναδική γωνιά της Γης, όπου ο νόμος (Ν. 3418/2005, Άρθρο 17) δεν υποχρεώνει έναν γιατρό να κατέχει ειδικότητα για να ανοίξει ένα ιατρείο.
Παρ’ όλα αυτά, στην ταμπέλα μπορεί να γράψει το ονοματεπώνυμο του και την ιδιότητα του γιατρού, μαζί με τις ώρες υποδοχής.
Αν υπάρχει ειδικότητα, γράφεται επίσημος τίτλος, όπως αναγνωρίζεται από το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ) και το υπουργείο Υγείας.
Δια νόμου, απαγορεύεται οι γιατροί να αναγράφουν στις ταμπέλες τίτλους ή όρους που δεν αποτελούν αναγνωρισμένες ιατρικές ειδικότητες στην Ελλάδα, όπως το Σύμβουλος Παχυσαρκίας.
Αυτό που κάνουν λοιπόν, είναι να χρησιμοποιούν περιφραστικές εκφράσεις και τίτλους που μοιάζουν με ό,τι είναι trend. Για παράδειγμα “ιατρείο μεταβολισμού” ή “σύμβουλος ορμονικής αποκατάστασης” ή “ειδικός στις εφαρμογές laser”.
Την ίδια ώρα, τίτλους όπως “Σύμβουλος Παχυσαρκίας” μπορούν να τους χρησιμοποιούν όσοι δεν είναι γιατροί. Αρκεί να έχουν παρακολουθήσει ένα σεμινάριο. Θα δούμε πώς γίνεται αυτό στη συνέχεια.
Προς το παρόν, θα προτείναμε να αναζητάτε στις ταμπέλες των ιατρών τον όρο “κλινικός” που -τουλάχιστον στα χαρτιά- σημαίνει πως επικεντρώνεται στην άμεση εξέταση, τη διάγνωση και την αντιμετώπιση των ασθενών στην πράξη -σε αντίθεση με την εργαστηριακή έρευνα, τη θεωρητική μελέτη ή τις καθαρά χειρουργικές επεμβάσεις.
Παρεμπιπτόντως, προέρχεται από τη λέξη “κλίνη”, δηλαδή κρεβάτι, υποδηλώνοντας τον γιατρό που εξετάζει τον ασθενή πάνω στο κρεβάτι του.
Ο ελληνικός γρίφος με τις ιατρικές ειδικότητες
Όπως βεβαιώνουν γιατροί το NEWS 24/7, οι ιατρικές ειδικότητες είναι συγκεκριμένες, θεσμοθετημένες και επίσημα αναγνωρισμένες (από το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας -ΚΕΣΥ), όχι απλώς ένας επαγγελματικός προσδιορισμός.
Προϋποθέτει πολυετή εκπαίδευση, άσκηση σε αναγνωρισμένα εκπαιδευτικά κέντρα, απόκτηση συγκεκριμένων γνώσεων και δεξιοτήτων και επιτυχή ολοκλήρωση της προβλεπόμενης διαδικασίας πιστοποίησης.
Όχι ένα εκπαιδευτικό σεμινάριο ή η εμπειρία σε μια τεχνική.
Η κατάλληλη ειδικότητα διασφαλίζει την εκπαίδευση όχι μόνο στις παθήσεις, αλλά και τις επιπλοκές, τη διαφορική διάγνωση, τις ενδείξεις και τις αντενδείξεις των θεραπειών και φυσικά, τη διαχείριση επειγόντων ή σύνθετων περιστατικών.
Για να βοηθήσουμε λοιπόν, ως προς την ατομική ευθύνη που όντως μας αναλογεί (όχι αυτή που ζητά ο κύριος Γεωργιάδης), ζητήσαμε τη βοήθεια του πλαστικού χειρουργού, διδάκτορα Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλους της Ελληνικής Εταιρείας Πλαστικής Επανορθωτικής και Αισθητική χειρουργικής, Χρυσόστομου Χρυσοστομίδη.
Όπως λέει, καλό είναι να γνωρίζουμε ότι υπάρχει διάκριση μεταξύ
- της επίσημα αναγνωρισμένης ιατρικής ειδικότητας,
- της θεσμοθετημένης εξειδίκευσης,
- του μεταπτυχιακού τίτλου,
- της πιστοποίησης,
- της συμμετοχής σε επιστημονική εταιρεία ή σύλλογο και
- ενός πεδίου ιδιαίτερου επαγγελματικού ή επιστημονικού ενδιαφέροντος.
Δηλαδή, η πρόσθετη εκπαίδευση μπορεί να ενισχύει τις γνώσεις ενός γιατρού, ωστόσο δεν μετατρέπεται αυτομάτως, σε νέα ιατρική ειδικότητα.
Τονίζεται ότι η ιδιότητα μέλους ενός γιατρού σε επιστημονική εταιρεία, ένωση ή σύλλογο, δεν δημιουργεί ιατρική ειδικότητα, όπως αποκαλύφθηκε στην περίπτωση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη.
Η “κερκόπορτα” που επιτρέπει το αλαλούμ με τις ειδικότητες
Όπως πιθανόν να γνωρίζεις, αν ένας πολίτης της Ελλάδας θέλει να κάνει έναρξη επιχείρησης, η εφορία (ΑΑΔΕ) τον υποχρεώνει να επιλέξει έναν Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (ΚΑΔ).
Στην λίστα αυτή μπορεί να μην υπάρχουν βασικά πράγματα, αλλά υπάρχουν οι Υπηρεσίες Σωματικής Ευεξίας και Φυσικής Ευεξίας, για σπα, σάουνες, μασάζ ή περιποίηση και οι Υπηρεσίες Συμβουλευτικής και Life Coaching, που προορίζονται για “συμβούλους επιχειρήσεων, οργάνωσης ή προσωπικής ανάπτυξης”.
Όταν δηλώσεις τον ΚΑΔ στην εφορία “Σύμβουλος Προσωπικής Ανάπτυξης”, δεν σου ζητά η εφορία το πτυχίο, καθώς ως επάγγελμα μη θεσμοθετημένο, δεν απαιτεί κρατική άδεια λειτουργίας.
Τι σημαίνει όμως, “μη θεσμοθετημένο” επάγγελμα;
Αν παρακολουθήσεις ένα σεμινάριο (ακόμα και λίγων ημερών) ή πάρεις ένα online πιστοποιητικό στο coaching ή την υπνοθεραπεία, μπορείς να πας στην εφορία, να κάνεις έναρξη με ΚΑΔ “Υπηρεσίες Συμβουλευτικής” ή “Υπηρεσίες Ευεξίας” και να πάρεις μπλοκάκι για να εκδίδεις νόμιμες αποδείξεις και άρα να πληρώνεις φόρους.
Είσαι άρτια εκπαιδευμένος να διαχειριστείς ψυχικές διαταραχές;
Όχι.
Είσαι νόμιμος φορολογούμενος;
Ναι.
Αν αποφύγεις και όρους όπως “θεραπεία κατάθλιψης” (προτιμάται το “διαχείριση συναισθημάτων”) ή “θεραπεία κρίσεων πανικού” (έχει πέραση το “αποφόρτιση από το στρες”) δεν κινδυνεύεις και να διωχτείς για αντιποίηση του ιατρικού επαγγέλματος, καθώς ο νόμος απαγορεύει σε μη γιατρούς και μη ψυχολόγους να κάνουν διάγνωση ή θεραπεία.
Για τον “σύμβουλο” δεν είσαι “ασθενής”, αλλά “πελάτης”.
Την ίδια ώρα, σε χώρες όπως ας πούμε η Γαλλία και η Γερμανία, οι όροι “ψυχοθεραπεία” ή “κλινικός” προστατεύονται από τον Ποινικό Κώδικα και η εφορία δεν δίνει ΚΑΔ, εάν δεν επιδείξεις κρατική άδεια ασκήσεως του επαγγέλματος, από το υπουργείο Υγείας.
Το απόλυτο νομοθετικό κενό υπάρχει στη ψυχική υγεία
Στη ψυχική υγεία η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη από τα των γιατρών, καθώς η ελληνική Πολιτεία δεν έχει θεσπίσει ακόμα, νομικό πλαίσιο, ώστε να μπορούμε να είμαστε βέβαιοι πως εμπιστευόμαστε έναν καταρτισμένο ψυχολόγο.
Για να αποκτήσει κάποιος Άδεια Ασκήσεως Επαγγέλματος Ψυχολόγου στη χώρα μας, αρκεί να έχει το βασικό πτυχίο της ψυχολογίας από ΑΕΙ ή αναγνωρισμένο ιδιωτικό κολέγιο της ημεδαπής ή του εξωτερικού, που αναγνωρίζεται από τον Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών & Πληροφόρησης (ΔΟΑΤΑΠ) ή το ΑΤΕΕΝ (Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας -υπηρεσία του υπουργείου Παιδείας).
Με αυτήν την αναγνώριση, η Περιφέρεια του χορηγεί άδεια ασκήσεως του επαγγέλματος.
Δηλαδή, η ελληνική νομοθεσία δεν προϋποθέτει την εξειδίκευση, όπως μεταπτυχιακό στην Κλινική Ψυχολογία, για την έκδοση άδειας.
Το αποτέλεσμα είναι ένας απόφοιτος ψυχολογίας να νομιμοποιείται να ανοίξει γραφείο, μολονότι δεν έχει επαρκή κλινική εκπαίδευση.
Τι σημαίνει, στην πράξη, “σύμβουλος ψυχικής υγείας”
Για το ελληνικό κράτος, δεν υπάρχει ο τίτλος “ψυχοθεραπευτής”. Τον χρησιμοποιούν επαγγελματίες ψυχικής υγείας (ψυχίατροι, ψυχολόγοι) που έχουν ολοκληρώσει τετραετείς και πενταετείς εκπαιδεύσεις, σε αναγνωρισμένες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις (πχ γνωσιακή συμπεριφορική), αλλά και άτομα δίχως υπόβαθρο ψυχολογίας ή ιατρικής, αφότου παρακολουθήσουν ιδιωτικά σεμινάρια.
Βέβαια, συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις αναφέρονται ως “σύμβουλοι ψυχικής υγείας”.
Τι θα αλλάξει με το νέο νομοσχέδιο
Υπάρχει νομοσχέδιο σε διαβούλευση για την ψυχική υγεία που “ξεπάγωσε”, λόγω των τρεχουσών εξελίξεων. Μεταξύ άλλων,
- θα αποσαφηνιστεί ο τίτλος του ψυχοθεραπευτή (η πρόθεση είναι να μπορούν να την ασκούν μόνο ψυχίατροι, παιδοψυχίατροι και ψυχολόγοι με αποδεδειγμένη, πιστοποιημένη εκπαίδευση σε αναγνωρισμένη ψυχοθεραπευτική μέθοδο),
- θα διαχωριστεί η κλινική αντιμετώπιση διαταραχών, από τις υπηρεσίες προσωπικής ανάπτυξης (life coaching) και
- θα περιοριστούν οι συμπληρωματικές τεχνικές, όπως η κλινική υπνοθεραπεία που σχεδιάζεται να ενταχθεί αυστηρά ως ιατρική και ψυχολογική πράξη -δηλαδή, θα την χρησιμοποιούν μόνο γιατροί και ψυχολόγοι, ως συμπληρωματικό εργαλείο)
Δεν θα αναγνωριστεί δηλαδή, επίσημα το επιτήδευμα του υπνοθεραπευτή ως αυτοτελές, όταν υπάρχει πιστοποιημένη εκπαίδευση.
Πότε θα αποκτήσει ρυθμιστικό πλαίσιο η ψυχική υγεία
Αν αναρωτιέσαι πότε θα ξεθολώσει το τοπίο της φροντίδας της ψυχικής υγείας στην Ελλάδα, ακόμα και αν οι εμπλεκόμενοι φορείς συμφωνήσουν για όλα σήμερα (πράγμα αδύνατο, αφού υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ ιατρικών συλλόγων, συλλόγων ψυχολόγων και ιδιωτικών εταιρειών ψυχοθεραπείας και coaching), θα χρειαστούν από 1 έως 3 χρόνια.
Μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης, απαιτείται η έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων και Υπουργικών Αποφάσεων που θα καθορίζουν τις λεπτομέρειες, όπως για παράδειγμα ποιος φορέας θα πιστοποιεί τους ψυχοθεραπευτές ή τους υπνοθεραπευτές.
Επίσης, θα εξακολουθεί να λείπει το νομικό πλαίσιο για τις εναλλακτικές και τις συμπληρωματικές θεραπείες. Δηλαδή, πάλι θα υπάρχουν κενά που θα επιτρέπουν την ασυδοσία.
Τι ισχύει με τους υπνοθεραπευτές στο εξωτερικό
Ενώ εμείς θα παλεύουμε να αποκτήσουμε τα αυτονόητα, σε πανεπιστήμια σε όλον τον κόσμο η κλινική ύπνωση διδάσκεται και ερευνάται ως εξειδίκευση, μεταπτυχιακό πρόγραμμα ή ενότητα και ανήκει σε τμήματα ψυχολογίας, ιατρικών σχολών, τμήματα νευροεπιστημών, αλλά και τμήματα συμπληρωματικής και συναφούς υγείας.
Έτσι, υπάρχουν χώρες στις οποίες η κλινική ύπνωση ασκείται αποκλειστικά από επαγγελματίες υγείας, όπως η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ελβετία, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς –εντάσσεται στα νοσοκομεία και το δημόσιο σύστημα υγείας, ως συμπληρωματική θεραπεία και καλύπτεται από την ασφάλεια υγείας εφόσον διεξάγεται από πιστοποιημένο γιατρό ή ψυχοθεραπευτή.
Επίσης, υπάρχουν χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Νορβηγία και η Ολλανδία με μοντέλο αυτορύθμισης.
Δηλαδή, υπάρχουν πιστοποιημένοι υπνοθεραπευτές που δεν έχουν πτυχίο ιατρικής μεν, αλλά υπάρχουν στο μητρώο πιστοποιημένων υπνοθεραπευτών οργανισμών όπως το Complementary and Natural Healthcare Council, του NHS.
Το CNHC είναι ρυθμιστικός φορέας για τις συμπληρωματικές θεραπείες που αναγνωρίζεται από την κυβέρνηση. Αυτό σημαίνει πως οι γιατροί του βρετανικού συστήματος υγείας παραπέμπουν ασθενείς σε αυτούς.
Στις άλλες περιπτώσεις, υπάρχει νομικό πλαίσιο για τις εναλλακτικές και τις συμπληρωματικές θεραπείες, με μη γιατρούς να εξασκούν την υπνοθεραπεία αυτόνομα, εφόσον όμως, είναι εγγεγραμμένοι σε αναγνωρισμένους επαγγελματικούς συλλόγους.
Μια άλλη βασική προϋπόθεση, είναι να μη διενεργούν αμιγώς ιατρικές και ψυχιατρικές διαγνώσεις.
Αυτήν την στιγμή υπάρχουν στην Ελλάδα υπνοθεραπευτές που δεν είναι γιατροί ή ψυχολόγοι, ωστόσο έχουν πτυχία από εγκεκριμένα και εθνικά διαπιστευμένα κολέγια σε Ηνωμένες Πολιτείες και Μεγάλη Βρετανία, τα οποία σύμφωνα με τις εξαγγελίες, δεν θα αναγνωριστούν στην Ελλάδα.
Και αν έως τώρα μπορούσαν να κάνουν έναρξη επιτηδεύματος στην εφορία με Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (ΚΑΔ) που αφορά τις “Υπηρεσίες Ευεξίας” ή “Συμβουλευτικής”, βάσει του νέου νομοθετικού πλαισίου δεν θα μπορούν να ασκούν κλινική υπνοθεραπεία για ιατρικούς και ψυχολογικούς σκοπούς.
Δηλαδή, θα πρέπει να φύγουν από τη χώρα, για να μπορούν να τιμούν το πτυχίο τους.
