ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: ΟΤΑΝ ΤΟ “ΕΧΩ ΣΚΥΛΟ ΚΑΙ ΓΑΤΑ”, ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΜΠΟΔΙΟ ΣΤΗ ΣΤΕΓΗ
Στην αγορά ενοικίων της Θεσσαλονίκης, μια φράση αρκεί για να αλλάξει την έκβαση μιας αγγελίας: «έχω σκύλο ή/και γάτα». Πίσω από την απλή αυτή δήλωση, ξεδιπλώνεται ένα άτυπο φίλτρο αποκλεισμού, όπου οι φόβοι για ζημιές και εντάσεις συχνά υπερισχύουν της ζήτησης για στέγη.
Στη Θεσσαλονίκη του 2026, η εύρεση κατοικίας παραμένει μια από τις πιο απαιτητικές διαδικασίες για τους ενοικιαστές. Όμως για όσους ζουν με κατοικίδια, η δυσκολία συχνά δεν ξεκινά από το ενοίκιο ή την τοποθεσία. Ξεκινά από μια απλή φράση στο τηλέφωνο: «έχω σκύλο ή/και γάτα».
Όπως είχε καταγραφεί σε αντίστοιχο ρεπορτάζ του NEWS 24/7 για την Αθήνα, η αναφορά και μόνο ύπαρξης κατοικιδίων σε 30 τηλεφωνικές επικοινωνίες αρκούσε ώστε 16 ιδιοκτήτες να απορρίψουν εξαρχής το ενδιαφέρον, 8 να θέσουν όρους και μόλις 6 να απαντήσουν θετικά χωρίς επιφυλάξεις. Το μοτίβο εκείνο, που αποκάλυπτε μια βαθιά ριζωμένη καχυποψία απέναντι στα ζώα συντροφιάς, φαίνεται πως επαναλαμβάνεται.
Το “τεστ αγοράς” στη Θεσσαλονίκη
Για την αποτύπωση της εικόνας, πραγματοποιήθηκαν 35 τηλεφωνικές κλήσεις σε αγγελίες ενοικίασης κατοικιών σε διάφορες περιοχές της Θεσσαλονίκης: Κέντρο, Τούμπα, Χαριλάου, Καλαμαριά, Πυλαία, Συκιές, Νεάπολη και Άνω Πόλη.
Σε κάθε επικοινωνία εκδηλώθηκε ενδιαφέρον για το ακίνητο με σαφή ενημέρωση ότι ο υποψήφιος ενοικιαστής διαμένει με έναν σκύλο και μία γάτα. Οι αντιδράσεις των ιδιοκτητών χωρίζονται σε τρεις χαρακτηριστικές κατηγορίες: καθαρή άρνηση, αποδοχή υπό όρους και πλήρης αποδοχή χωρίς επιφυλάξεις.
17 ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ: «ΟΧΙ» ΧΩΡΙΣ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΚΕΨΗ
Στις 17 από τις 35 κλήσεις, η απάντηση ήταν ξεκάθαρα αρνητική. Ενδεικτικά:
Στην περιοχή της Τούμπας, ιδιοκτήτης διαμερίσματος 85 τ.μ. ανέφερε: «Δεν το συζητώ. Έχω δει τι γίνεται με τα ζώα σε πολυκατοικίες. Θόρυβος, φθορές, παράπονα. Δεν θέλω να μπω σε αυτή τη διαδικασία.»
Στην Καλαμαριά: «Το σπίτι είναι καινούργιο. Δεν δίνω με ζώα, γιατί μετά δεν μπορείς να αποδείξεις τίποτα για ζημιές.»
Στο κέντρο της πόλης: «Δεν επιτρέπονται κατοικίδια. Είναι δική μου απόφαση, δεν κάνω εξαιρέσεις.»
Στην Πυλαία: «Δύο ζώα είναι πολλά για διαμέρισμα. Θα έχουμε πρόβλημα με τους γείτονες.»
Στις Συκιές: «Είχαμε κακή εμπειρία. Δεν θέλω ούτε σκύλο ούτε γάτα πλέον.»
Σε αρκετές περιπτώσεις η άρνηση συνοδευόταν από γενικεύσεις: «Μετά αρχίζουν τα προβλήματα με τις τρίχες και τις μυρωδιές.», «Οι ενοικιαστές με ζώα συνήθως δεν προσέχουν το σπίτι.», «Δεν θέλω εντάσεις στην πολυκατοικία.»
6 ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ: «ΝΑΙ, ΑΛΛΑ…» ΥΠΟ ΟΡΟΥΣ
Σε 6 περιπτώσεις, η απάντηση ήταν θετική, αλλά με όρους. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η ύπαρξη κατοικιδίων αντιμετωπίζεται ως “ρίσκο”. Ενδεικτικά:
Στην Καλαμαριά, ιδιοκτήτης σημείωσε: «Δεν έχω αντίρρηση, αλλά θέλω διπλή εγγύηση. Και αν υπάρξει ζημιά, θα πρέπει να αποκατασταθεί άμεσα.»
Στην Πυλαία: «Θα ήθελα να ξέρω τι μέγεθος είναι ο σκύλος και αν είναι εκπαιδευμένος. Αν είναι ήσυχος, μπορούμε να προχωρήσουμε, να δείτε το σπίτι.»
Στην Χαριλάου: «Δεν λέω όχι, αλλά θα πρέπει να υπάρχει καθαριότητα και σεβασμός. Αν δημιουργηθεί πρόβλημα, ίσως θα πρέπει θα λυθεί η μίσθωση.»
Στην Άνω Πόλη: «Θα το συζητήσουμε, αλλά θέλω να δω τον σκύλο. Αν είναι μεγαλόσωμος, αλλάζει η απάντηση.»
12 ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ: «ΚΑΝΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑ»
12 από τις 35 κλήσεις κατέληξαν σε ξεκάθαρη αποδοχή χωρίς όρους. Σε αρκετές από αυτές τις περιπτώσεις, η στάση των ιδιοκτητών βασίζεται και σε προσωπική εμπειρία συμβίωσης με ζώα. Ενδεικτικά:
Στην Καλαμαριά, ιδιοκτήτης ανέφερε: «Δεν έχουμε θέμα. Κι εμείς έχουμε ζώα. Το σημαντικό είναι να υπάρχει σεβασμός γενικότερα.»
Στην Άνω Πόλη: «Τα ζώα είναι μέρος της οικογένειας. Δεν βλέπω γιατί να είναι πρόβλημα.»
Στην Νεάπολη: «Κανένα θέμα. Αγαπάμε τα ζώα και τα θέλουμε.»
Στο κέντρο: «Δεν με ενοχλεί καθόλου. Το σπίτι είναι για να ζει κόσμος και ζώα, όχι για να μένει άδειο.»
Στην Τούμπα: «Έχω κι εγώ σκύλο. Δεν θα μπορούσα να πω όχι.»
Στην Άνω Πόλη: «Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Κατανοώ την ερώτηση, αλλά δεν υπάρχει ζήτημα με το δικό μας σπίτι»
Η φωνή της φιλοζωικής: «Το πρόβλημα είναι κοινωνικό»
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από τον φιλοζωικό χώρο. Η διευθύντρια της Ελληνική Φιλοζωική Εταιρεία, Λιάνα Αλεξανδρή, σε πρόσφατο σχόλιό της σχετικά με το ζήτημα, περιέγραψε μια κατάσταση που, όπως λέει, έχει παγιωθεί:
Όπως μάς είπε, τα μέλη και οι συνδρομητές της οργάνωσης έρχονται συχνά αντιμέτωποι με ξεκάθαρες αρνήσεις από ιδιοκτήτες μόλις αναφέρουν ότι διαθέτουν κατοικίδια. «Η Ελληνική Φιλοζωική Εταιρεία, με δεκάδες συνδρομητές και μέλη της, έχει αντιμετωπίσει από την πλειονότητα εξ αυτών την άρνηση πολλών ιδιοκτητών να νοικιάσουν το σπίτι τους εάν έχουν ζώα. Η άρνηση αυτή είναι η πιο συνηθισμένη απάντηση που λαμβάνουν πολλοί ενδιαφερόμενοι, χωρίς πολλές φορές να προηγηθεί καν συζήτηση για όρους ή προϋποθέσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά η κυρία Αλεξανδρή.
Η ίδια τόνισε ότι το ζήτημα, στην πράξη, δεν ρυθμίζεται απόλυτα από έναν μηχανισμό που να διασφαλίζει την αποδοχή των κατοικιδίων: «Το πρόβλημα δεν καλύπτεται ουσιαστικά από τον νόμο. Η τελική απόφαση παραμένει, σε μεγάλο βαθμό, στην ευχέρεια του εκάστοτε ιδιοκτήτη. Πιο εύκολα μπορεί να βρει κανείς στέγη σε μονοκατοικία -είτε εντός είτε εκτός αστικού ιστού- παρά σε πολυκατοικία όταν έχει κατοικίδια».
Κοινό μοτίβο Αθήνας – Θεσσαλονίκης
Στην Αθήνα, η καταγραφή έδειξε ότι η πλειονότητα των αρνήσεων βασιζόταν σε φόβους για ζημιές, θόρυβο και αντιδράσεις γειτόνων. Παρόμοιο μοτίβο εμφανίζεται τώρα και στη Θεσσαλονίκη, με μικρές διαφοροποιήσεις ανά περιοχή. Σε αμφότερες τις πόλεις, η αγορά ενοικίων λειτουργεί με ένα άτυπο φίλτρο: τα κατοικίδια δεν απαγορεύονται τυπικά, αλλά συχνά λειτουργούν ως λόγος απόρριψης στην πράξη.
Παρά το γεγονός ότι η νομοθεσία προβλέπει τη δυνατότητα διατήρησης ζώων συντροφιάς σε κατοικίες, η πραγματικότητα δείχνει κάτι διαφορετικό. Οι ιδιοκτήτες συχνά επικαλούνται εμπειρίες από προηγούμενους ενοικιαστές ή φόβους για πιθανές ζημιές.
Έτσι, η φράση «έχω έναν σκύλο και μία γάτα» λειτουργεί όχι ως απλή πληροφορία, αλλά ως κρίσιμο σημείο αξιολόγησης.
Το αποτέλεσμα δείχνει μια αγορά όπου η αποδοχή των κατοικιδίων δεν είναι δεδομένη, αλλά ούτε και ανύπαρκτη. Είναι όμως βαθιά άνιση και εξαρτημένη από την προσωπική στάση κάθε ιδιοκτήτη.
Και όπως σημειώνουν φορείς του χώρου, όσο η στέγη παραμένει πιεσμένη, τόσο οι “άτυποι αποκλεισμοί” τείνουν να γίνονται πιο συχνοί, με ή χωρίς νομική βάση.
Τι προβλέπει η νομοθεσία;
Το ερώτημα που τίθεται, λοιπόν, είναι τι ισχύει νομικά: επιτρέπεται ο ιδιοκτήτης να απαγορεύσει κατοικίδια σε υποψήφιους ενοικιαστές; Υπάρχουν περιορισμοί; Και οι αρνήσεις που καταγράφονται βασίζονται σε πραγματικά νομικά εμπόδια ή αποτελούν κυρίως προσωπικές επιλογές και ανησυχίες;
Σύμφωνα με τον νόμο, ο κανονισμός της πολυκατοικίας μπορεί να προβλέπει μέγιστο αριθμό κατοικιδίων ανά διαμέρισμα (μέχρι 3) όχι όμως να απαγορεύει σε όποιον μένει στην πολυκατοικία να έχει σκυλάκια ή γατάκια –αρκεί αυτά να μην είναι μόνιμα στο μπαλκόνι, και να μην κάνουν φασαρία σε ώρες κοινής ησυχίας.
Για τις μονοκατοικίες, ο νόμος δεν προβλέπει μέγιστο αριθμό κατοικιδίων. Επιβάλλει, βέβαια, την τήρηση των κανόνων ευζωίας και την καλή μεταχείριση όλων των ζώων που μένουν σε ένα σπίτι, όπως ίσχυε και πριν.
Αναλυτικότερα, το άρθρο 15 του νόμου 4830/2021 αναφέρει τα εξής:
1. Επιτρέπεται η διατήρηση δεσποζόμενων ζώων συντροφιάς σε κάθε κατοικία, σύμφωνα με όσα ορίζονται στις παρ. 2, 3 και 4.
2. Στις πολυκατοικίες, που αποτελούνται από τουλάχιστον δύο (2) διαμερίσματα, επιτρέπεται η διατήρηση δεσποζόμενων ζώων συντροφιάς εφόσον:
(α) Διαμένουν στο ίδιο διαμέρισμα με τον ιδιοκτήτη ή τον ανάδοχό τους ή διαμένουν, δυνάμει ομόφωνης απόφασης της Γενικής Συνέλευσης των ιδιοκτητών, σε κοινόχρηστους χώρους της πολυκατοικίας, ενδεικτικά στην πυλωτή ή στην ταράτσα, στον ακάλυπτο χώρο και στον κήπο, και εφόσον τηρούνται οι κανόνες ευζωίας, οι υγειονομικές διατάξεις και οι αστυνομικές διατάξεις περί κοινής ησυχίας.
(β) Δεν παραμένουν μόνιμα στις βεράντες ή στους ανοιχτούς χώρους του διαμερίσματος.
(γ) Η παραμονή στα διαμερίσματα πολυκατοικιών τελεί υπό την επιφύλαξη της τήρησης των κανόνων ευζωίας, των υγειονομικών διατάξεων και των αστυνομικών διατάξεων περί κοινής ησυχίας.
(δ) Εάν πρόκειται για σκύλους ή γάτες, έχουν σημανθεί, καταγραφεί και διατηρούν επικαιροποιημένα στοιχεία στο ΕΜΖΣ, συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρονικού βιβλιαρίου του ζώου.
3. Δεν δύναται να απαγορευθεί η διατήρηση ζώων συντροφιάς με τον κανονισμό της πολυκατοικίας, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 2.
Με τον κανονισμό μπορεί να περιορίζεται ο μέγιστος αριθμός των ζώων που επιτρέπονται, μέχρι τα τρία (3) ζώα ανά διαμέρισμα. Αλλαγές στον κανονισμό της πολυκατοικίας όσον αφορά τον μέγιστο αριθμό επιτρεπόμενων ζώων ανά διαμέρισμα ισχύουν αφού παρέλθουν δώδεκα (12) μήνες από την ψήφισή τους.
4. Στις μονοκατοικίες επιτρέπεται η διατήρηση ζώων συντροφιάς που έχουν σημανθεί και καταχωρηθεί νομίμως και διατηρούν επικαιροποιημένα στοιχεία στο ΕΜΖΣ, με την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι κανόνες καλής μεταχείρισης και ευζωίας των ζώων, καθώς και οι ισχύουσες υγειονομικές διατάξεις και οι αστυνομικές διατάξεις περί κοινής ησυχίας.
5. Οι αριθμητικοί περιορισμοί της παρ. 3 ισχύουν μόνο για σκύλους και γάτες. Σε κάθε περίπτωση, και ως προς τα λοιπά ζώα συντροφιάς πρέπει να τηρούνται οι κανόνες ευζωίας, οι ισχύουσες υγειονομικές διατάξεις και οι αστυνομικές διατάξεις περί κοινής ησυχίας.
