Βραχυχρόνιες μισθώσεις: “Φρένο” στο κέντρο της Αθήνας – Πιερρακάκης: 1.500 λιγότερα μέσα σε έναν χρόνο

Περίπου 1.500 λιγότερα ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης καταγράφονται μέσα σε έναν χρόνο στα τρία κεντρικά δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας, σύμφωνα με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη.

Μιλώντας, συγκεκριμένα, στη διευθύντρια σύνταξης της εφημερίδας «Το Βήμα», Δήμητρα Κρουστάλλη, στο πλαίσιο του συνεδρίου «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στο στεγαστικό ζήτημα και στην πολιτική της κυβέρνησης για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Όπως ανέφερε, ο αριθμός των εγγεγραμμένων ακινήτων στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής στα τρία κεντρικά διαμερίσματα της Αθήνας υποχώρησε από λίγο πάνω από 14.000 σε λίγο κάτω από 12.500 μέσα σε έναν χρόνο.

«Έχει μπει ένας συγκεκριμένος όρος ο οποίος απαγορεύει τα νέα Airbnb στα τρία κεντρικά διαμερίσματα της Αθήνας», σημείωσε ο υπουργός, προσθέτοντας ότι η εξέλιξη αυτή αποτελεί μία από τις πολιτικές που εφαρμόζονται για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.

Ο ίδιος, πάντως, υπογράμμισε ότι το ζήτημα της στέγασης δεν έχει αντιμετωπιστεί οριστικά σε καμία ευρωπαϊκή χώρα. «Σε καμία από τις 27 χώρες δεν έχω ακούσει έναν υπουργό Οικονομικών, οποιουδήποτε πολιτικού “χρώματος”, ή έναν πρωθυπουργό ή πρόεδρο να λέει ότι λύσαμε το πρόβλημα το οποίο είχε να κάνει με τη στέγη και την κατοικία», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως είπε, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιχειρούν να περιορίσουν τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά, αναζητώντας παράλληλα λύσεις και παραδείγματα που εφαρμόζονται σε άλλες χώρες. Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι επιχείρησε να μεταφέρει τη σχετική συζήτηση και στο Eurogroup.

«Έχουμε πάρει τα πιο καλά παραδείγματα πανευρωπαϊκά και ξεκινούμε να τα εφαρμόζουμε. Και θα κάνουμε κι άλλα», είπε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει στις παρεμβάσεις που απαιτούνται, ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις της στεγαστικής κρίσης.

«Αν υπάρχει ακόμη και ένας πολίτης, ο οποίος αντιμετωπίζει αυτό το πρόβλημα, το πρόβλημά του είναι πρόβλημά μας. Άρα οφείλουμε να παρέμβουμε κι ακόμη περισσότερο», τόνισε.

Πού ισχύει το «πάγωμα» των νέων Airbnb

Στην Αθήνα, η πρώτη εγγραφή ακινήτου στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής έχει ανασταλεί στο 1ο, 2ο και 3ο Δημοτικό Διαμέρισμα. Η ρύθμιση αφορά μεγάλο μέρος του κέντρου της πρωτεύουσας, από την Πλάκα, το Μοναστηράκι και το Σύνταγμα έως την Ομόνοια, το Κολωνάκι, τα Εξάρχεια, το Κουκάκι, το Παγκράτι, τον Νέο Κόσμο, το Μετς, τα Πετράλωνα, το Θησείο, το Γκάζι και το Μεταξουργείο.

Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ότι έως το τέλος του 2026 δεν επιτρέπεται η πρώτη εγγραφή νέων ακινήτων στο Μητρώο στις συγκεκριμένες περιοχές της Αθήνας. Αντίστοιχος περιορισμός εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026 και στην Α΄ Δημοτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης. Η κυβέρνηση, μάλιστα, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω παράτασης των περιορισμών, ανά περιοχή.

Τι συμβαίνει όταν αλλάζει ιδιοκτήτη ένα ακίνητο

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το καθεστώς που ισχύει σε περίπτωση μεταβίβασης ενός ακινήτου στις ζώνες όπου έχει ανασταλεί η έκδοση νέων Αριθμών Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ).

Η μεταβίβαση δεν σημαίνει ότι ο νέος ιδιοκτήτης αποκτά αυτομάτως τη δυνατότητα να συνεχίσει τη βραχυχρόνια μίσθωση με τον ίδιο ΑΜΑ. Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ειδικούς κανόνες για τη μεταβολή του προσώπου του διαχειριστή και, ανάλογα με την περίπτωση, απαιτείται νέα εγγραφή.

Σε κάθε περίπτωση, η αγορά, η γονική παροχή ή η δωρεά του ακινήτου δεν εμποδίζεται. Αυτό που περιορίζεται είναι η δυνατότητα αξιοποίησής του ως νέου ακινήτου βραχυχρόνιας μίσθωσης στις περιοχές όπου ισχύει το «πάγωμα».

Οι φορολογικές υποχρεώσεις και οι νέες προδιαγραφές

Παράλληλα με τους γεωγραφικούς περιορισμούς, έχουν αυξηθεί οι απαιτήσεις για τα ακίνητα που διατίθενται σε βραχυχρόνια μίσθωση.

Για φυσικά πρόσωπα που εκμεταλλεύονται τουλάχιστον τρία ακίνητα εφαρμόζεται το καθεστώς επιχειρηματικής δραστηριότητας, ενώ προβλέπεται και ΦΠΑ 13%. Παράλληλα, στις βραχυχρόνιες μισθώσεις επιβάλλεται τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση.

Από την 1η Οκτωβρίου 2025, τα ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης πρέπει, μεταξύ άλλων, να αποτελούν χώρους κύριας χρήσης και να διαθέτουν φυσικό φωτισμό, αερισμό και κλιματισμό, ενώ απαιτείται και ασφάλιση αστικής ευθύνης.

Την τήρηση των προδιαγραφών ελέγχουν οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Τουρισμού, με δυνατότητα συμμετοχής και μικτών κλιμακίων με υπαλλήλους της ΑΑΔΕ.

Βαριά πρόστιμα για παραβάσεις

Το πλαίσιο προβλέπει αυστηρές κυρώσεις για όσους διαθέτουν ακίνητο σε βραχυχρόνια μίσθωση κατά παράβαση των γεωγραφικών περιορισμών.

Το πρόστιμο ανέρχεται στο 50% των εσόδων που προκύπτουν από τη βραχυχρόνια μίσθωση, με ελάχιστο ποσό τις 20.000 ευρώ. Σε περίπτωση νέας παράβασης μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος, το πρόστιμο μπορεί να φτάσει το σύνολο των εσόδων από τα μισθώματα, με ελάχιστο ποσό τις 40.000 ευρώ.

Η παρέμβαση στα Airbnb αποτελεί, σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, ένα μόνο σκέλος της ευρύτερης πολιτικής για τη στέγαση. Και, όπως υπογράμμισε, το πρόβλημα παραμένει ανοιχτό και απαιτεί διαρκείς παρεμβάσεις.

Στην ίδια συζήτηση, ο υπουργός αναφέρθηκε και στη σχέση του με την ίδια την Αθήνα, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Η γεωγραφία της πόλης είναι η γεωγραφία η δική μου. Η γειτονιά μου, τα Πατήσια, έχουν τη δική τους μυθολογία».