Ανακαλύφθηκε νέο είδος γάτας έπειτα από έναν αιώνα

Μια μικροσκοπική άγρια γάτα που κατοικεί στο δάσος της Βολιβίας αναγνωρίστηκε ως ένα, μέχρι πρότινος, άγνωστο είδος, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά που ένα νέο είδος γάτας ονομάζεται και περιγράφεται επίσημα εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα.

Η γάτα, που ονομάζεται Tilcayo από τις τοπικές κοινότητες, ανήκει σε μια ομάδα που ονομάζεται τιγρόγατες και απαντάται σε μεγάλο μέρος της Νότιας Αμερικής. Βρέθηκε στο καταπράσινο δάσος Yungas της Βολιβίας, μια ορεινή περιοχή όπου τα δάση καλύπτονται συχνά από σύννεφα και περιβάλλονται από υψηλή υγρασία, σύμφωνα με τους ερευνητές. Έχει μήκος περίπου 46 εκατοστά και ζυγίζει 1,4 κιλά, γεγονός που το καθιστά μικρότερο από τη μέση οικόσιτη γάτα.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν γενετικά δεδομένα για να επιβεβαιώσουν ότι η γάτα είναι νέο είδος και της έδωσαν την επιστημονική ονομασία Leopardus tilcayo, διατηρώντας την τοπική της ονομασία. «Η γούνα της είναι ανοιχτόχρωμη καφέ… με ανομοιόμορφα σχηματισμένες ροζέτες σε όλο το σώμα της», δήλωσε η Paola Nogales-Ascarrunz, Εξερευνήτρια του National Geographic και μία από τις συγγραφείς της μελέτης που περιγράφει το νεοαναγνωρισμένο είδος, η οποία δημοσιεύθηκε την Πέμπτη στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology. Ελάχιστα είναι ακόμη γνωστά για τη βιολογία και τον τρόπο ζωής της γάτας.

Κατάλοιπα μικρών τρωκτικών σε δείγματα περιττωμάτων υποδηλώνουν ότι μπορεί να αποτελούν μέρος της διατροφής της, ενώ στοιχεία από παγίδες κάμερας δείχνουν ότι θα μπορούσε να είναι πιο δραστήρια τη νύχτα, δήλωσε η Nogales-Ascarrunz. Οι τιγρόγατες είναι κρυπτικά είδη, που σημαίνει ότι δεν μπορούν εύκολα να διακριθούν μόνο από την εμφάνισή τους, δήλωσε ο εξελικτικός βιολόγος και συν-επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Jonas Lescroart του Πανεπιστημίου της Αμβέρσας στο Βέλγιο.

Οι τιγρόγατες θεωρούνταν προηγουμένως ένα ενιαίο είδος, αλλά γενετικές μελέτες πριν από δεκαετίες υπέδειξαν την ύπαρξη πολλαπλών ειδών. Αναφερόμενος στο νέο είδος, ο Lescroart δήλωσε: «Οι πληροφορίες μας αυτή τη στιγμή περιορίζονται στα δύο ζωντανά άτομα που εξετάσαμε και σε έναν μικρό αριθμό καταγραφών από παγίδες κάμερας». Ένα από τα ζωντανά ζώα είναι ένα αρσενικό 10 ετών που ζει πλέον στο Καταφύγιο Άγριας Ζωής Senda Verde, αφού κρατούνταν από μια τοπική οικογένεια στο σπίτι της.

«Ένα διαφορετικό ζώο»

Η παρατήρηση της βολιβιανής γάτας κίνησε το ενδιαφέρον επειδή «τα χαρακτηριστικά της δεν ταίριαζαν με τις περιγραφές, οι περισσότερες από τις οποίες βασίζονταν σε βραζιλιάνικες γάτες», δήλωσε η Nogales-Ascarrunz. «Αυτό μας έκανε να αναρωτηθούμε: ποια τιγρόγατα έχουμε στην πραγματικότητα στη Βολιβία;»

Η ομάδα ανέλυσε DNA από 38 γάτες που δειγματοληπτήθηκαν σε αρκετές χώρες της Νότιας Αμερικής, συμπεριλαμβανομένων οκτώ μουσειακών δειγμάτων. Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι τιγρόγατες είναι στην πραγματικότητα πέντε γενετικά διακριτά είδη. «Δεν περιμέναμε ποτέ ότι αυτή η βολιβιανή τιγρόγατα θα ήταν ξεχωριστό είδος, και κανείς δεν το είχε ποτέ προτείνει ως διαφορετικό ζώο, υποείδος ή αλλιώς», δήλωσε ο Lescroart.

Η γενετική ανάλυση υπέδειξε ότι η γενεαλογική γραμμή του Tilcayo αποχωρίστηκε από τις άλλες τιγρόγατες περίπου 1,4 εκατομμύρια χρόνια πριν. «Όσο περισσότερες διαφορές υπάρχουν στο DNA τους, τόσο μεγαλύτερο είναι το χρονικό διάστημα που εκτιμούμε ότι αυτές οι γενεαλογικές γραμμές ήταν φυσικά χωρισμένες», δήλωσε ο Lescroart, προσθέτοντας ότι ένα τέτοιο χάσμα θεωρείται γενικά διαχωρισμός σε επίπεδο είδους στις γάτες. Η ερευνητική ομάδα περιέγραψε επίσης ένα νέο υποείδος τιγρόγατας στα Yungas του Περού, ονομάζοντάς το Leopardus tigrinus antisuyo από το Antisuyu, την περιοχή της παλαιάς Αυτοκρατορίας των Ίνκας που περιελάμβανε την περιοχή που κατοικεί.

Η Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης, ή IUCN, η Κόκκινη Λίστα της οποίας παρακολουθεί την κατάσταση των ειδών, αντιμετωπίζει επί του παρόντος τις τιγρόγατες ως δύο «ευάλωτα» είδη. Οι ερευνητές έχουν μοιραστεί τα ευρήματά τους με την IUCN, της οποίας η επικείμενη αναθεώρηση θα αξιολογήσει τις πέντε γενεαλογικές γραμμές χωριστά. Αυτό θα μπορούσε να δώσει μια πιο ακριβή εικόνα του κινδύνου, δήλωσε ο Lescroart, και είδη όπως το Tilcayo θα μπορούσαν ενδεχομένως να θεωρηθούν υπό εξαφάνιση όταν αξιολογηθούν μόνα τους.

Η ανάγκη για μια σαφέστερη αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα επιτακτική στα Yungas, ένα από τα πιο απειλούμενα οικοσυστήματα της περιοχής. Τα ορεινά δάση αντιμετωπίζουν αυξανόμενη πίεση από την αποψίλωση, την αγροτική επέκταση, τις πυρκαγιές που προκαλούνται από τον άνθρωπο και την εξόρυξη, δήλωσε η Nogales-Ascarrunz. Η αποκατάσταση των δασικών τμημάτων που έχουν υποστεί ζημιές από πυρκαγιές, η προστασία του εναπομείναντος φυσικού δάσους και η διατήρηση των συνδέσεων μεταξύ των οικοτόπων αποτελούν επείγουσες προτεραιότητες, πρόσθεσε η Nogales-Ascarrunz.

«Το να δείξουμε στο ευρύ κοινό ότι ακόμη και σε μια εμβληματική ομάδα όπως οι γάτες… υπάρχουν ακόμη νέα είδη που πρέπει να ανακαλυφθούν μπορεί να μεταδώσει ένα σημαντικό μήνυμα», δήλωσε ο Eduardo Eizirik, εξελικτικός βιολόγος στο Παποικαλικό Καθολικό Πανεπιστήμιο του Ρίο Γκράντε ντο Σουλ στη Βραζιλία και ανώτερος συγγραφέας της μελέτης. «Υπάρχουν πολλά είδη εκεί έξω στον κόσμο που δεν έχουν ανακαλυφθεί ακόμα, και κινδυνεύουν να εξαφανιστούν πριν καν τα ανακαλύψουμε.»