Δήμας: Ξεκινούν άμεσα οι αποκαταστάσεις στα κτίρια της Κυψέλης

Την άμεση έναρξη των εργασιών αποκατάστασης των ζημιών που έχουν καταγραφεί σε κτίρια της Κυψέλης, στην περιοχή διέλευσης του μετροπόντικα της Γραμμής 4 του Μετρό της Αθήνας, ανακοίνωσε η ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου. Παράλληλα, ξεκαθαρίστηκε ότι η επανεκκίνηση των εργασιών κατασκευής του έργου θα πραγματοποιηθεί μόνο μετά την ολοκλήρωση της ανεξάρτητης επιστημονικής αξιολόγησης και τη διασφάλιση όλων των απαραίτητων προϋποθέσεων ασφαλείας.

Όπως επισημάνθηκε, οι παρεμβάσεις αποκατάστασης θα προχωρήσουν ανεξάρτητα από το χρονοδιάγραμμα επανεκκίνησης των κατασκευαστικών εργασιών, ενώ στόχος είναι τα κτίρια της περιοχής να καταστούν ασφαλέστερα και ανθεκτικότερα σε σχέση με την κατάσταση στην οποία βρίσκονταν πριν από τη διέλευση του μετροπόντικα.

Χρ. Δήμας: «Πρώτη προτεραιότητα η ασφάλεια των κατοίκων και των περιουσιών τους»

Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη περιοχή αποτελεί ένα από τα πλέον απαιτητικά τμήματα της Γραμμής 4, εξαιτίας των ιδιαίτερων τεχνικών και γεωλογικών συνθηκών.

Όπως ανέφερε, αντίστοιχες προκλήσεις έχουν παρουσιαστεί και σε μεγάλα έργα υποδομών στο εξωτερικό, επισημαίνοντας ότι η Πολιτεία έχει ήδη απευθυνθεί στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), το οποίο έχει αναλάβει τον ρόλο του ανεξάρτητου πραγματογνώμονα για την αξιολόγηση της κατάστασης των κτιρίων.

Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι θα υπάρξει συνδρομή και ξένων εμπειρογνωμόνων με αποδεδειγμένη εμπειρία σε αντίστοιχα έργα.

«Θέλω να ξεκινήσω με το αυτονόητο. Το αυτονόητο είναι ότι όταν κάποιος βλέπει ρωγμές στο σπίτι του είναι εύλογο να υπάρχει ανησυχία. Θέλω να εξηγήσω όμως ακριβώς τι έχει συμβεί στην Κυψέλη για να έχουμε μια εικόνα, αν και γνωρίζουμε τα πραγματικά περιστατικά.

​Κατά τη διάνοιξη της σήραγγας της Γραμμής 4 από τον σταθμό “Κυψέλη” προς τον σταθμό “Δικαστήρια”, το σύστημα παρακολούθησης του έργου κατέγραψε καθιζήσεις στην επιφάνεια μεγαλύτερες από τις αναμενόμενες, οι οποίες προκάλεσαν ρωγμές σε κτήρια κατά μήκος της χάραξης. Ο μετροπόντικας σταμάτησε επανειλημμένα για ελέγχους και προσαρμογές, όπως προβλέπουν οι διαδικασίες του έργου, και ακινητοποιήθηκε στις 8 Μαΐου προληπτικά στη θέση που βρίσκεται μέχρι και σήμερα.

Από τότε ο χρόνος αξιοποιήθηκε. Καταγράφηκαν και αξιολογήθηκαν οι βλάβες σε κάθε κτήριο ξεχωριστά. Ανατέθηκε ο προσδιορισμός των αιτίων σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες διεθνούς κύρους και σχεδιάστηκαν τα μέτρα που θα επιτρέψουν τη συνέχιση της διάνοιξης χωρίς νέες βλάβες.

Σε ορισμένα κτήρια ναι, ξεπεράστηκαν τα όρια συναγερμού των μετρήσεων που είχαν τεθεί, όμως το σύστημα λειτούργησε όπως σχεδιάστηκε και γι’ αυτό ακριβώς σταμάτησε το μηχάνημα. Τα όρια αυτά υπάρχουν για να ενεργοποιούν έγκαιρα ελέγχους και μέτρα, και αυτό έγινε. Η υπέρβασή τους όμως δεν συνιστά λόγο εκκένωσης των κτιρίων.

Το σύνολο των μετρήσεων έχει παραδοθεί με πλήρη διαφάνεια στον Δήμο Αθηναίων και είναι διαθέσιμο σε κάθε ενδιαφερόμενο ιδιοκτήτη για το κτήριό του. Τα στοιχεία που έχουν δει άλλωστε το φως της δημοσιότητας έχουν προέλθει από την ίδια την “Ελληνικό Μετρό”.

​Οι τεχνικές εκθέσεις που έχουν εκπονηθεί συγκλίνουν ότι σε ορισμένες θέσεις της διαδρομής το έδαφος ήταν σημαντικά πιο διαπερατό από ό,τι γύρω του, με αποτέλεσμα η στήριξη που ασκεί το μηχάνημα στο έδαφος μπροστά του να μην είναι επαρκής στις θέσεις αυτές. Το έδαφος υποχώρησε και η υποχώρηση έφτασε στην επιφάνεια ως καθίζηση.

Συνεχίζεται το φαινόμενο σήμερα; Όχι, είναι η απάντηση. Και στο μεγαλύτερο μήκος της περιοχής όπου ο μετροπόντικας έχει αφήσει πίσω του κατασκευασμένη τη σήραγγα, οι καθιζήσεις έχουν σταματήσει οριστικά. Άρα σκεφτείτε ότι στη διαδρομή που κάνει ο μετροπόντικας, όσα κτήρια έχουμε αφήσει πίσω του, δεν συνεχίζεται το φαινόμενο.

​Από την ακινητοποίηση του μηχανήματος και μέχρι σήμερα δεν έχουν καταγραφεί, ειδικά σε αυτές τις πολυκατοικίες, νέες, ούτε αναμένεται να υπάρχει περαιτέρω εξέλιξη του φαινομένου. Τα κτήρια που βρίσκονται στο τελευταίο τμήμα της περιοχής, ακριβώς πάνω από τη θέση του μετροπόντικα, παρακολουθούνται συστηματικά και με αυξημένη συχνότητα. Ο κύριος στόχος είναι να αποτραπούν σε αυτά περαιτέρω αξιοσημείωτες καθιζήσεις και να απομακρυνθεί το συντομότερο ο μετροπόντικας».

 

«Κανένα κτήριο ακατάλληλο» – Χωρίς συγκεκριμένη ημερομηνία η επανεκκίνηση του μετροπόντικα

​Παράλληλα, ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών υπογράμμισε ότι καμία πραγματογνωμοσύνη δεν έκρινε κάποιο κτήριο ακατάλληλο για χρήση, ενώ ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένη ημερομηνία για την επανεκκίνηση του μετροπόντικα, καθώς αυτή θα αποφασιστεί μόνο όταν επιβεβαιωθεί η απόλυτη επάρκεια των νέων τεχνικών μέτρων.

​Όπως ανέφερε ο κ. Δήμας, οι αποκαταστάσεις των βλαβών σε 20 κτήρια γίνονται με πλήρη κάλυψη του κόστους από την κατασκευαστική κοινοπραξία, χωρίς καμία επιβάρυνση για τους πολίτες:

​«Οι αποκαταστάσεις ξεκινούν αμέσως. Ήδη οι ιδιοκτησίες σε τρία κτήρια έχουν αποκατασταθεί πλήρως. Στα υπόλοιπα οι εργασίες είχαν ανασταλεί μόνο για όσο χρειάστηκε, ώστε οι ανεξάρτητοι πραγματογνώμονες του ΤΕΕ να καταγράψουν τις βλάβες. Η καταγραφή πλέον έχει γίνει, τα συνεργεία είναι σε διαθεσιμότητα και ετοιμότητα και οι εργασίες προχωρούν σε κάθε ιδιοκτησία, μόλις ο ιδιοκτήτης συμφωνήσει στο αντικείμενο της επισκευής, με βάση τη πραγματογνωμοσύνη που έχει γίνει από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος.

Η αποκατάσταση κάθε βλάβης γίνεται από την κατασκευαστική κοινοπραξία της Γραμμής 4, χωρίς καμία απολύτως επιβάρυνση για τους ιδιοκτήτες και τους ενοίκους. Κάθε κτήριο επανέρχεται σε καλύτερη κατάσταση από αυτήν που είχε πριν από τη διέλευση του μηχανήματος.

Στη ζώνη επιρροής βρίσκονται 87 κτήρια, τα οποία παρακολουθούνται ένα προς ένα. Σε 20 από αυτά έχουν εντοπιστεί βλάβες, διαφορετικές κατά περίπτωση, και για όλα διενεργούνται πραγματογνωμοσύνες από το ΤΕΕ. Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων πρόκειται για ρωγμές σε τοίχους, επιχρίσματα και αρμούς, δηλαδή σε στοιχεία που δεν φέρουν το κτήριο. Σε ορισμένα κτήρια οι πραγματογνωμοσύνες ζήτησαν αναλυτικότερη εξέταση και πρόσθετα μέτρα, τα οποία εφαρμόζονται ήδη. Καμία πραγματογνωμοσύνη —και το υπογραμμίζω αυτό— δεν έκρινε ακατάλληλο για χρήση κάποιο κτήριο.

Η πρόταση για την επανέναρξη αξιολογείται και στηρίζεται σε δύο βασικές αλλαγές: το έδαφος μπροστά από το μηχάνημα θα ενισχύεται πριν αρχίσει η εκσκαφή του και η λειτουργία του μηχανήματος θα γίνεται με αυστηρότερες παραμέτρους και ελέγχους σε κάθε βήμα.

​Η επανεκκίνηση όμως θα ακολουθήσει μόνο εφόσον η ανεξάρτητη αξιολόγηση επιβεβαιώσει ότι τα μέτρα επαρκούν. Στόχος όλων είναι η ταχύτερη δυνατή ασφαλής επανεκκίνηση. Η ημερομηνία όμως θα ανακοινωθεί μόλις υπάρξουν όλες οι σχετικές προϋποθέσεις και πριν από αυτή θα προηγηθεί ενημέρωση των κατοίκων».

Ν. Ταχιάος: Ανεξάρτητη από την επανεκκίνηση του έργου η αποκατάσταση των κτιρίων

Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Νίκος Ταχιάος, ξεκαθάρισε ότι οι εργασίες αποκατάστασης των κτιρίων αποτελούν διαδικασία πλήρως ανεξάρτητη από την επανεκκίνηση των εργασιών κατασκευής της Γραμμής 4.

Όπως εξήγησε, εφόσον προκύψει σχετική ανάγκη από τις μελέτες τρωτότητας, θα πραγματοποιηθούν πρόσθετες παρεμβάσεις ενίσχυσης τόσο στα κτίρια όσο και στο υπέδαφος, προκειμένου να εξασφαλιστούν οι προϋποθέσεις για την ασφαλή συνέχιση του έργου.

Στην αξιολόγηση της κατάστασης πρόκειται να συμβάλει και Βρετανός εμπειρογνώμονας με σημαντική εμπειρία σε αντίστοιχα τεχνικά έργα.

Ο κ. Ταχιάος υπογράμμισε ότι έχουν υιοθετηθεί τα αυστηρότερα κριτήρια ασφαλείας, ενώ επισήμανε πως η συνεργασία με τους κατοίκους αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική υλοποίηση των παρεμβάσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, από τα συνολικά 87 κτίρια κάτω από τα οποία διέρχεται ο μετροπόντικας έχουν πραγματοποιηθεί έλεγχοι σε 35.

Γ. Στασινός: Στόχος τα κτίρια να γίνουν ασφαλέστερα από ό,τι ήταν πριν από τη διέλευση του μετροπόντικα

Στις τεχνικές παρεμβάσεις που απαιτούνται αναφέρθηκε ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, Γιώργος Στασινός, παρουσιάζοντας τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα των αυτοψιών και των σχετικών εκθέσεων.

Όπως ανέφερε, οι εργασίες αποκατάστασης αφορούν αρχικά 14 κτίρια από τα οποία έχει διέλθει ο μετροπόντικας και για τα οποία έχουν συνταχθεί ενδιάμεσες τεχνικές εκθέσεις από το ΤΕΕ. Την περασμένη εβδομάδα προστέθηκαν ακόμη έξι κτίρια στη σχετική διαδικασία.

Σύμφωνα με τον κ. Στασινό, οι προτεινόμενες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν αποκατάσταση των ζημιών, αλλά και ενίσχυση συγκεκριμένων δομικών στοιχείων, όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο. Παράλληλα, θα προσδιοριστούν τυχόν πρόσθετες εργασίες που απαιτούνται για την περαιτέρω θωράκιση των κατασκευών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην παλαιότητα του κτιριακού αποθέματος της περιοχής, καθώς πολλά από τα κτίρια έχουν ανεγερθεί κατά τις δεκαετίες του 1930, του 1940, του 1950 και του 1960 και παρουσίαζαν ήδη φθορές ή προϋπάρχουσες βλάβες.

Επιπλέον, επισήμανε ότι το υπέδαφος της Κυψέλης εμφανίζει ιδιαίτερη υδρολογική συμπεριφορά, με φαινόμενα διάβρωσης που έχουν παρατηρηθεί σε υπόγειους χώρους.

«Ο τελικός στόχος είναι τα κτίρια να είναι πιο ασφαλή και πιο ανθεκτικά από ό,τι ήταν πριν περάσει ο μετροπόντικας», υπογράμμισε.

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ διευκρίνισε ότι κάθε κτίριο θα εξετάζεται ως ξεχωριστή περίπτωση, με βάση τα ιδιαίτερα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά του και τις ανάγκες αποκατάστασης ή ενίσχυσής του.

Σε περιπτώσεις όπου οι εργασίες απαιτήσουν την προσωρινή απομάκρυνση των ενοίκων, θα υπάρξει, όπως επισημάνθηκε, σχετική μέριμνα από τους αρμόδιους φορείς για τη μετεγκατάστασή τους.

Ο κ. Στασινός τόνισε την ανάγκη να υλοποιηθούν όλες οι απαραίτητες παρεμβάσεις, ανεξαρτήτως της σοβαρότητας των βλαβών, σε συνεννόηση με τους κατοίκους και τους ιδιοκτήτες.

Εκτίμησε, μάλιστα, ότι οι πρώτες άμεσες εργασίες θα μπορούσαν να ξεκινήσουν ακόμη και από την επόμενη ημέρα, σημειώνοντας ότι όσο συντομότερα αρχίσουν οι παρεμβάσεις τόσο αποτελεσματικότερη θα είναι η διαδικασία αποκατάστασης.

Οι γεωλογικές ιδιαιτερότητες της Κυψέλης

Στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του υπεδάφους αναφέρθηκε ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, Δημήτρης Αναγνωστόπουλος, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για περιοχή με αδύναμα γεωλογικά χαρακτηριστικά.

Όπως διευκρίνισε, οι συγκεκριμένες συνθήκες ήταν γνωστές και είχαν ληφθεί υπόψη κατά την εκπόνηση των μελετών του έργου.

AVAX: Έχουν ήδη ξεκινήσει εργασίες σε τρία κτίρια

Από την πλευρά της κατασκευάστριας εταιρείας AVAX, ο κ. Μιντζάλης γνωστοποίησε ότι έχουν ήδη ξεκινήσει εργασίες αποκατάστασης σε τρία κτίρια της περιοχής.

Παράλληλα, ανέφερε ότι υπάρχουν διαθέσιμα συνεργεία για την άμεση επέκταση των παρεμβάσεων, σε συνεργασία με τους κατοίκους και την Ελληνικό Μετρό.

Όπως τόνισε, στόχος της εταιρείας είναι να προχωρήσουν οι εργασίες με ταχύτητα και αξιοπιστία, ώστε να αντιμετωπιστούν οι ζημιές και να αποκατασταθεί η ασφάλεια των κατασκευών.

Η επόμενη φάση

Η ολοκλήρωση των ανεξάρτητων τεχνικών αξιολογήσεων, η άμεση αποκατάσταση των ζημιών και η ενδεχόμενη ενίσχυση κτιρίων και υπεδάφους αποτελούν πλέον τα βασικά βήματα για τη διαχείριση των προβλημάτων στην Κυψέλη.

Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών διαμηνύει ότι η συνέχιση των εργασιών της Γραμμής 4 θα βασιστεί στα πορίσματα των επιστημονικών ελέγχων, με την ασφάλεια των κατοίκων και την προστασία των περιουσιών τους να αποτελούν την καθοριστική προϋπόθεση για την επανεκκίνηση του έργου.