Συνταγματική Αναθεώρηση: Η Ν.Δ επιμένει στο “ατιμώρητο” των υπουργών

Με το θέμα της απεμπλοκής της Βουλής από την διαδικασία των ποινικών διώξεων υπουργών να βρίσκεται «εκτός ατζέντας» με ευθύνη της κυβέρνησης, και σειρά άρθρων να αποτελούν πεδίο σύγκρουσης με την αντιπολίτευση ξεκινά σήμερα στην Ολομέλεια του Κοινοβουλίου η 3ήμερη διαδικασία ολοκλήρωσης της Α’ φάσης της Συνταγματικής Αναθεώρησης.

Η συζήτηση

Η συζήτηση της πρότασης στην οποία κατέληξε η Επιτροπή Συνταγματικής Αναθεώρησης θα ξεκινήσει σήμερα και θα διαρκέσει έως την Παρασκευή. Την Δευτέρα 27 Ιουλίου έχει προγραμματιστεί να γίνει η ψηφοφορία για τα άρθρα των οποίων το περιεχόμενο θα αναθεωρηθεί στην Β’ φάση της Συνταγματικής Αναθεώρησης που θα επιτελέσει η Βουλή που θα προκύψει από τις επόμενες εκλογές. Η δεύτερη ψηφοφορία (όπως προβλέπεται από το Σύνταγμα) θα γίνει στις 27 Αυγούστου.

Η πολιτική αντιπαράθεση αναμένεται να κορυφωθεί την Παρασκευή 24 Ιουλίου (ημέρα Αποκατάστασης της Δημοκρατίας) όπου αναμένεται στο βήμα της Βουλής ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Γεγονός που πιθανότατα θα προκαλέσει τις παρεμβάσεις και των πολιτικών αρχηγών των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Όσον αφορά τις ψηφοφορίες της Δευτέρας έχουν ιδιαίτερη σημασία αφού η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης προβλέπει τις αποκαλούμενες «χιαστί ψηφοφορίες»: Δηλαδή τα άρθρα που θα κριθούν αναθεωρητέα με 180 και πλέον ψήφους σε αυτή την Βουλή, θα απαιτήσουν 151 ψήφους στην επόμενη Βουλή για τον ορισμό του περιεχομένου τους. Αντίστοιχα τα άρθρα που θα κριθούν αναθεωρητέα με 151 ψήφους θα απαιτήσουν αυξημένη πλειοψηφία 3/5 στην επόμενη φάση.

Οι ψηφοφορίες

Η επίτευξη αυξημένης πλειοψηφίας θεωρείται δύσκολη στην παρούσα φάση παρότι η Ν.Δ διαθέτει 155 και βουλευτές και χρειάζεται μόλις 25 ψήφους ανά άρθρο. Ιδίως από την στιγμή που το ΠΑΣΟΚ έχει ξεκαθαρίσει πως δεν πρόκειται να υπερψηφίσει για την αλλαγή οποιουδήποτε άρθρου, ακόμη και αυτών που προτείνει να αλλάξουν. Η αξιωματική αντιπολίτευση εκτιμά ότι η αυξημένη πλειοψηφία πρέπει να παρέχεται μόνον στην δεύτερη φάση της αναθεώρησης.

Παρόλα αυτά η εικόνα της παρούσας Βουλής δεν μπορεί να «εκτιμηθεί» με βάση τις πολιτικές θέσεις των κομμάτων. Αρχικά γιατί οι ψηφοφορίες δεν γίνονται με βάση την «αρχή της δεδηλωμένης», αλλά κάθε βουλευτής ψηφίζει για κάθε άρθρο, ενώ είναι σύνηθες να υπάρχουν διαφοροποιήσεις στην αναθεωρητική διαδικασία. Επίσης στην τρέχουσα Βουλή καταγράφεται ένας πολύ μεγάλος αριθμός ανεξάρτητων βουλευτών, αφού έως στιγμής είναι 50.

Αυτά ενώ πρόκειται για μία Βουλή που διαθέτει 7 κόμματα. Αφήνοντας ανοιχτά τα περιθώρια συμφωνιών. Άλλωστε σε προηγούμενες αναθεωρήσεις, όπως αυτή του 2019 ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει προτείνει συμφωνίες ανάμεσα σε κόμματα προκειμένου να υπερψηφιστούν άρθρα προς αναθεώρηση Πρόταση που επανέλαβε και αυτή την φορά κατά την διαδικασία της Επιτροπής Συνταγματικής Αναθεώρησης προς το ΠΑΣΟΚ η Ντόρα Μπακογιάννη.

Η Νέα Δημοκρατία θα ασκήσει πίεση για την συνταγματική αναθεώρηση έντονα προς το ΠΑΣΟΚ. Κάτι που διαφάνηκε από την ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Κ.Ο της Ν.Δ όπου κατηγόρησε τον Νίκο Ανδρουλάκη. Ανέφερε πως είναι «απαράδεκτο ένα θεσμικό, υποτίθεται, κόμμα όπως το ΠΑΣΟΚ να συμφωνεί στην Αναθεώρηση με 15 από τις θέσεις μας και μετά να κρύβεται πίσω από ένα δειλό «παρών», που το κάνει απόν από τη μάχη για τον εκσυγχρονισμό και την πρόοδο της πατρίδας μας»

Τα σημεία σύγκρουσης

Όσον αφορά το περιεχόμενο της Συνταγματικής Αναθεώρησης ένα από τα σημαντικά σημεία σύγκρουσης ανάμεσα σε κυβέρνηση και αντιπολίτευση θα είναι το περίφημο άρθρο 86 περί ποινικής ευθύνης των υπουργών. Εκεί όπου προβλέπεται ότι αποτελεί απόφαση της Βουλής το αν θα παραπεμφθεί στην δικαιοσύνη ένας υπουργός που ελέγχεται για ποινικό αδίκημα στη βάση των υπουργικών καθηκόντων του.

Στην πρόταση αλλαγής του άρθρου η Νέα Δημοκρατία διατηρεί το ότι αν θα δικαστεί ένας υπουργός αποφασίζεται από την πλειοψηφία της Βουλής. Προτείνοντας αλλαγές μόνον στον τρόπο διεξαγωγής προκαταρκτικής εξέτασης την οποία μεταφέρει από την Βουλή στις δικαστικές αρχές.

Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας έχει ήδη δεχθεί την έντονη κριτική όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Ιδίως μάλιστα σε συσχέτιση με τα σκάνδαλα του ΟΠΕΚΕΠΕ και των Υποκλοπών.

Ένα ακόμη – σχετικό με τα προηγούμενα – σημείο σύγκρουσης είναι το ζήτημα της επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Η αντιπολίτευση ζητά τον περιορισμό της εμπλοκής της εκάστοτε κυβέρνησης στην διαδικασία. Με το ΠΑΣΟΚ να προτείνει μεικτή επιτροπή στην οποία θα μετέχουν και βουλευτές, ενώ τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης προτείνουν διάφορες εκδοχές ενός ευρύτατου εκλεκτορικού σώματος αποτελούμενο από δικαστικούς.

Μεγάλη συζήτηση αναμένεται και για το άρθρο 16 που αφορά την ύπαρξη ιδιωτικών πανεπιστημίων. Η κυβέρνηση προτείνει την αναθεώρησή του. Υπέρ  της αναθεώρησης τάσσεται και το ΠΑΣΟΚ προκρίνοντας όμως διαφορετικό περιεχόμενο. Η αξιωματική αντιπολίτευση ζητά να περιληφθεί στην συνταγματική διατάξη ο ορισμος «μη κερδοσκοπικά».

Έντονη αντιπαράθεση αναμένεται και για το άρθρο 103 που αφορά το θέμα της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Η κυβέρνηση προτείνει ένα διαρκές σύστημα αξιολόγησης που να συνδέεται και με την παραμονή του υπαλλήλου στην υπηρεσία. Αντίστοιχα η αντιπολιτευση εγκαλεί την κυβέρνηση για σχεδιασμό ενός συστήματος πολιτικά ελεγχόμενων απολύσεων.

Ενδιαφέρον αναμένεται να προκαλέσει η συζήτηση και για μια σειρά άλλων άρθρων. Όπως αυτά που έχει προτείνει η κυβέρνηση για το «ασυμβιβαστο βουλευτή – υπουργού» και την θέσπιση αναπληρωτή βουλευτή. Οι προτάσεις αυτές έχουν προκαλέσει αντιδράσεις ακόμη και από βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας.

Επίσης οι προτάσεις που έχουν κατατεθεί από την Ν.Δ για την εσωτερική λειτουργία των κομμάτων. Με το ΚΚΕ να θέτει θέμα παρέμβασης για την πιθανή απαγόρευση στο μέλλον λειτουργίας πολιτικών σχηματισμών.

Έντονη συζήτηση αναμένεται και για τα θέματα που αφορούν τις εκλογές και το εκλογικό σύστημα. Όπως επίσης για την πρόταση της Ν.Δ να κατοχυρωθούν συνταγματικά οι δημοσιονομικά ισορροπημένοι και πλεονασματικοί προϋπολογισμοί.