“Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα”: Τα κτίρια είναι οι σιωπηλοί μάρτυρες της ιστορίας μας

«Τα κτίρια δεν είναι ποτέ απλώς κτίρια. Είναι οι σιωπηλοί μάρτυρες της ιστορίας μας, αλλά και οι ενεργοί συντελεστές της». Με τη φράση αυτή, ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτας Κακλαμάνης, εγκαινίασε τη μεγάλη έκθεση «Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα – Architecture in Greece – Η Μυστηριακή Γλώσσα του Σχήματος», που διοργανώνεται με την αρωγή της Βουλής, από τις 17 Οκτωβρίου 2026 έως τις 17 Ιανουαρίου 2027, στο πρώην δημόσιο Καπνεργοστάσιο της οδού Λένορμαν, σε συνδιοργάνωση του Citylab και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ).

H έκθεση είναι αφιερωμένη στη διαχρονική πορεία της αρχιτεκτονικής δημιουργίας στον ελληνικό χώρο, από την προϊστορία έως τη σύγχρονη εποχή. Αποτελεί μια συνθετική ανάγνωση της αρχιτεκτονικής ως τέχνης, επιστήμης, πολιτισμικής έκφρασης και ιστορικού τεκμηρίου, που ξεδιπλώνεται ως διάλογος ανάμεσα σε έργα διαφορετικών εποχών, αναζητώντας συνέχειες, συγγένειες, τομές και μετασχηματισμούς.

Αφετηρία της εκθεσιακής αφήγησης αποτελεί η σκέψη του Δημήτρη Πικιώνη για τη «μυστηριακή γλώσσα του σχήματος» και την ικανότητα της μορφής να συνομιλεί με τον ιστορικό χρόνο.

Ενοποιητικό στοιχείο αποτελεί ο ελληνικός τόπος -φυσικός και ανθρωπογενής- και οι πολιτισμικές διασυνδέσεις που τον διαμόρφωσαν. Παράλληλα, αναδεικνύεται η διαρκής διαλεκτική της αρχιτεκτονικής με τις άλλες καλές τέχνες, μέσα από μορφές, υλικά, τεχνικές και συμβολισμούς.

Αρχιτεκτονικά σχέδια και σκίτσα, προπλάσματα, φωτογραφίες, έργα τέχνης, βιβλία, περιοδικά, κινηματογραφικά αποσπάσματα και υλικό από σημαντικά δημόσια και ιδιωτικά αρχεία συγκροτούν ένα πολύπλευρο σώμα τεκμηρίων. Η έκθεση απευθύνεται τόσο στους ειδικούς όσο και στο ευρύ κοινό, προβάλλοντας την αρχιτεκτονική ως ουσιώδες μέρος της συλλογικής μνήμης και της πολιτισμικής ταυτότητας της χώρας.

Μακροπρόθεσμος στόχος της διοργάνωσης είναι να συμβάλει στον δημόσιο και θεσμικό διάλογο για τη δημιουργία ενός Ελληνικού Μουσείου Αρχιτεκτονικής, ως μόνιμου φορέα έρευνας, τεκμηρίωσης, διαφύλαξης, εκπαίδευσης και διεθνούς προβολής της αρχιτεκτονικής παραγωγής στην Ελλάδα.

Στον έντυπο κατάλογο παρουσιάζεται το εκθεσιακό υλικό μαζί με πρωτότυπα θεωρητικά κείμενα διακεκριμένων επιστημόνων. Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν παράλληλες εκδηλώσεις, των οποίων το πρόγραμμα θα αναρτηθεί στις ιστοσελίδες www.citylab.edu.gr και www.architecturegreece.gr

Την επιμέλεια της έκθεσης έχουν αναλάβει οι: Σταύρος Αλιφραγκής (αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής), Μανόλης Κορρές (ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών), Παναγιώτης Πάγκαλος, (καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής) και Δημήτρης Φιλιππίδης, (ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ). Τελεί υπό την αιγίδα της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, του υπουργείου Πολιτισμού, της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδας και του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, και πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη του Πράσινου Ταμείου και της Alpha Bank, καθώς και με την υποστήριξη του Μουσείου Ακρόπολης, του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, του ΣΑΔΑΣ – Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων και του Συλλόγου των Αθηναίων.