“NAZA”: Ντοκιμαντέρ αποκαλύπτει τη συστηματική εξόντωση αμάχων στη Γάζα μέσω AI

Η δράση των αποφάσεων του ισραηλινού στρατού, με απότερο σκοπό τη μαζική εξόντωση αμάχων στη Γάζα, αποτυπώνεται με τον πιο περίτεχνο τρόπο στο νέο ντοκιμαντέρ στο Φεστιβάλ Βενετίας, καταρρίπτοντας τους επίσημους ισχυρισμούς του Τελ Αβίβ.

Το ντοκιμαντέρ “ΝΑΖΑ”, σε σκηνοθεσία των Ισραηλινών δημοσιογράφων Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Σορ, αντλεί τον τίτλο του από τη στρατιωτική αργκό του Ισραήλ για τις αναμενόμενες “παράπλευρες απώλειες”.

Η ταινία βασίζεται σε μαρτυρίες αξωματικών των μυστικών υπηρεσιών και στρατιωτών που συμμετείχαν στον πόλεμο.

«Επρόκειτο για μαζικές δολοφονίες σε βιομηχανική κλίμακα», δηλώνει ένας από τους αξιωματικούς σε σειρά ανώνυμων συνεντεύξεων.

Συστήματα τεχνητής νοημοσύνης καθοδηγούν τις επιθέσεις

Οι υγειονομικές αρχές της Γάζας αναφέρουν ότι περισσότεροι από 73.000 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί στη στρατιωτική εκστρατεία του Ισραήλ, η οποία πυροδοτήθηκε από την επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023 με περίπου 1.200 νεκρούς.

Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες για την αποφυγή απωλειών μεταξύ των αμάχων και ότι η Χαμάς τους χρησιμοποιεί ως ανθρώπινες ασπίδες, ισχυρισμό που η οργάνωση αρνείται.

Η ταινία, ωστόσο, παρουσιάζει μια εντελώς διαφορετική εικόνα.

«Δείχνουμε ένα σύστημα στοχοποίησης το οποίο, βάσει σχεδιασμού, χτυπάει ανθρώπους σε αστικούς χώρους, μέσα στα ίδια τους τα σπίτια», δήλωσε ο Αμπραχάμ στο Reuters. «Ορισμένες φορές το όριο μπορεί να είναι 500 NAZA… ισοπεδώνοντας ολόκληρα χωριά ή γειτονιές».

Αξιωματικοί των μυστικών υπηρεσιών περιέγραψαν ένα σύστημα υποστηριζόμενο από τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο εντόπιζε στόχους αναλύοντας δεδομένα από χιλιάδες παραβιασμένα κινητά τηλέφωνα. Όπως ανέφεραν, η φράση “ο μπαμπάς ήρθε σπίτι” που εντοπιζόταν στο τηλέφωνο ενός παιδιού, ήταν αρκετή για να εξαπολυθεί αεροπορική επιδρομή.

Οι αξιωματικοί περιέγραψαν επίσης τη δολοφονία αμάχων σε απαγορευμένες ζώνες που είχε ορίσει το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων σημείων κοντά σε κέντρα διανομής ανθρωπιστικής βοήθειας. Η ακριβής τοποθεσία αυτών των ζωνών δεν γνωστοποιούνταν στους κατοίκους, με έναν αξιωματικό να δηλώνει χαρακτηριστικά: «Πρέπει να μάθουν με το αίμα τους».

Ο ΟΗΕ ανέφερε πέρυσι ότι περισσότεροι από 400 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν ενώ αναζητούσαν βοήθεια. Το Ισραήλ αναγνώρισε ότι υπήρξαν απώλειες αμάχων στα κέντρα διανομής, υποστηρίζοντας ότι τροποποίησε τους κανόνες εμπλοκής του.

Η αναδρομή στο Ολοκαύτωμα

Αρκετοί από τους αξιωματικούς συγκρίνουν τα όσα έζησαν με ιστορικά μοτίβα απανθρωποποίησης, διακρίνοντας παραλληλισμούς με τα διδάγματα του Ολοκαυτώματος.

«Είναι μια σύνδεση που προέρχεται από τους ίδιους τους στρατιώτες. Σε μια κατάσταση όπου βλέπουμε τη μνήμη του Ολοκαυτώματος να χρησιμοποιείται συχνά ως μέσο δικαιολόγησης των ενεργειών του Ισραήλ στη Γάζα, είναι εξαιρετικά σημαντικό να εξαχθεί ένα πιο οικουμενικό συμπέρασμα», ανέφερε ο Αμπραχάμ.

Όλες οι συνεντεύξεις βιντεοσκοπήθηκαν νύχτα σε ταράτσες του Τελ Αβίβ, ενώ οι εικόνες καταστροφής από τη Γάζα προβάλλονται μόνο φευγαλέα στο τέλος. Οι σκηνοθέτες εξήγησαν ότι ήθελαν να αναδείξουν την αντίθεση ανάμεσα στην καθημερινότητα της οικονομικής πρωτεύουσας του Ισραήλ και την καταστροφή που εκτυλίσσεται μόλις 60 χιλιόμετρα μακριά.

«Θέλαμε να δείξουμε πώς η ζωή στο Τελ Αβίβ συνεχίζεται κανονικά», δήλωσε η Σορ, η οποία μαζί με τον Αμπραχάμ κέρδισε Όσκαρ για το ντοκιμαντέρ “No Other Land”, σχετικά με τις κατεδαφίσεις σπιτιών από το Ισραήλ στη Δυτική Όχθη.

Η ίδια πρόσθεσε ότι πολλοί Ισραηλινοί δεν νιώθουν καμία ενσυναίσθηση για τους Παλαιστίνιους αμάχους: «Υπάρχει ένα μεγάλο κομμάτι της ισραηλινής κοινωνίας που δηλώνει ανοιχτά ότι δεν υπάρχουν αθώοι στη Γάζα».

Πολλοί από τους αξιωματικούς που εμφανίζονται στην ταινία προέρχονται από ελίτ μονάδες και δεν ταιριάζουν στο στερεότυπο των ακραίων ιδεολόγων. «Ορισμένοι αυτοπροσδιορίζονται ως αριστεροί», ανέφερε η Σορ. «Και ίσως αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι να είναι υπεύθυνοι για τους περισσότερους θανάτους».

Ο Αμπραχάμ εξέφρασε αμφιβολίες για το αν το Ισραήλ θα οδηγήσει οποιονδήποτε στη δικαιοσύνη για τους θανάτους αμάχων χωρίς εξωτερική πίεση.

«Ελπίζω να υπάρξει δικαιοσύνη και λογοδοσία για τα εγκλήματα… Αυτό εξαρτάται από την απόδοση ευθυνών και την πολιτική βούληση των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης», σημείωσε.

Το “NAZA” είναι μία από τις 21 ταινίες που διαγωνίζονται για τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας.