H Μαρία Φιλιππακοπούλου πραγματεύεται τον θόρυβο με ησυχία και τη βία με ονειρική λαμπρότητα

Η Μαρία Φιλιππακοπούλου επιστρέφει στην Kourd Gallery με τη νέα ατομική έκθεση «Λαμπρό τοπίο του χρώματος», σε επιμέλεια της Ελένης Βαροπούλου, παρουσιάζοντας μια σειρά έργων όπου το χρώμα λειτουργεί ως φορέας μνήμης, σιωπής και εσωτερικής περιπλάνησης. Μέσα από τοπία απαλλαγμένα σχεδόν ολοκληρωτικά από την ανθρώπινη παρουσία, η ζωγράφος συνθέτει έναν κόσμο γαλήνιο αλλά όχι αποκομμένο από την πραγματικότητα, έναν κόσμο όπου η φύση μετατρέπεται σε πεδίο προσωπικών βιωμάτων και υπαινικτικών αφηγήσεων.

Η έκθεση, που αποτελεί την τρίτη ατομική συνεργασία της καλλιτέχνιδας με την γκαλερί, περιλαμβάνει έργα της περιόδου 2023–2026. Λόφοι, δρόμοι, χωράφια, ουρανοί και θάλασσες αποδίδονται με καθαρές γραμμές, φωτεινές επιφάνειες και μια έντονα κολορίστικη διάθεση, όπου η αφαίρεση συνυπάρχει με την αναγνώριση του οικείου τοπίου. Η ζωγραφική της Μαρίας Φιλιππακοπούλου δεν επιδιώκει την πιστή αναπαράσταση της φύσης, αλλά την ανάδειξη του μεταφορικού και σχεδόν μαγικού της χαρακτήρα.

Η ίδια η Μαρία Φιλιππακοπούλου αναφέρει στο NEWS 24/7 πώς γεννήθηκε το «Λαμπρό τοπίο του χρώματος» λέγοντας: “Η σειρά που δείχνω σε αυτήν την έκθεση στην Γκαλερί Κουρντ σε επιμέλεια της Ελένη Βαροπούλου είναι έργα που έφτιαξα από το 2023 μέχρι τον Απρίλιο του 2026, λίγο πριν τα εγκαίνια της έκθεσης δηλαδή.

Η διαδικασία δημιουργίας ξεκινάει από μια εσωτερική ανάγκη σύνδεσης με τον κόσμο γύρω μου, αστικό ή φυσικό. Στα συγκεκριμένα έργα αναζητώ περισσότερο την σχέση με το φυσικό χώρο, το συναίσθημα και την σκέψη που δημιουργούνται μέσα από την κίνηση και την παύση σε πεδία και χώρους φυσικούς.

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα, ωστόσο ίσως λόγω της καταγωγής των γονιών από την Πελοπόννησο και την Κρήτη πάντα είχα μια ιδιαίτερη, ίσως εξιδανικευμένη σύνδεση με την ύπαιθρο, την θάλασσα, τα χωράφια, τους ελαιώνες. Νομίζω πως διαχρονικά στην δουλειά μου είχα την ανάγκη να ανακαλύψω ξανά την σχέση μου με αυτές τις μνήμες από την παιδική μου ηλικία.

Έτσι, η δημιουργία αυτών των χώρων μετάβασης, σαν snapshots από πραγματικά αλλά και φανταστικά ταξίδια, είναι μια διαδικασία διερεύνησης του μυστικού κόσμου που έκρυβε πάντα η φύση για εμένα. Ζητούμενο δεν είναι η απεικόνιση και η περιγραφή της φύσης αλλά η αναζήτηση του προσωπικού, βιωματικού νοήματος με αφορμή το φυσικό τοπίο. Θεωρώ πως έτσι η εικόνα μου αποκτά πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης, ανοιχτά στον θεατή να φτιάξει την δικιά του ιστορία”.

Τα τοπία σας είναι σχεδόν πάντα χωρίς ανθρώπινη παρουσία, κι όμως μοιάζουν βαθιά ανθρώπινα. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η απουσία;

Η απουσία του ανθρώπου στα έργα αυτά θεωρώ πως απελευθερώνουν την εικόνα από την αφήγηση μιας συγκεκριμένης ιστορίας. Η ανθρώπινη παρουσία υπονοείται μέσα από ίχνη όπως νταλίκες, σήματα του δρόμου, άσφαλτο, ταμπέλες, ποτιστικά.

Ο άνθρωπος υπάρχει μέσα από το βλέμμα του απέναντι στον φυσικό χώρο, θέλω να πιστεύω πως οι εικόνες μου λειτουργούν σαν πεδία μνήμης και προσωπικών βιωμάτων για τον θεατή. Η ύπαρξη τόσο οικείων στοιχείων της φύσης όπως τα σύννεφα, τα δέντρα, τα χωράφια, η θάλασσα, τα βουνά ζωγραφισμένα με έναν αμυδρά ανοίκειο και αποστασιοποιημένο τρόπο λειτουργεί σαν χώρος προβολής της υποκειμενικής ανθρώπινης εμπειρίας.

Έτσι είναι πολύ συγκινητικό για εμένα όταν οι θεατές βλέποντας τα έργα μου μοιράζονται μαζί μου δικές τους ιστορίες και μνήμες. Αυτή η σύνδεση τελικά του νου κι του συναισθήματος με τα τοπία μου καθιστά θέλω να πιστεύω την ζωγραφική μου ανθρώπινη. Η απουσία δεν αφαιρεί τον άνθρωπο, απλώς τον μετακινεί από το ορατό στο κρυμμένο, στο υπαινικτικό.

Η Ελένη Βαροπούλου μιλά για «το μεταφορικό και μαγικό νόημα της φύσης». Εσείς τι αναζητάτε περισσότερο;

Η Ελένη Βαροπούλου πολύ εύστοχα γράφει για τα έργα μου «Τα τοπία της δεν αναπαριστούν τη φύση ως παρούσα, με τις πληθωρικές λεπτομέρειες που μπορεί να προσδιορίσουν κάθε τοπική πραγματικότητα {….} Τελικά κάνουν λόγο για το μεταφορικό, ακόμη και το μαγικό νόημα της φύσης, για την ομορφιά του ελάχιστου, του άδειου χώρου, του μη προσδιορίσιμου τόπου.»

Θα μείνω στο μη προσδιορίσιμο λέγοντας αρχικά ότι για εμένα όλες οι εικόνες έχουν συγκεκριμένες αναφορές σε τόπους που έχω βρεθεί. Η έρευνά μου για κάθε έργο ξεκινάει με φωτογραφίες και προσχέδια. Στη συνέχεια όμως το συγκεκριμένο γίνεται μεταφορικό, κρατάω την αναπαράσταση αλλά τελικά κυριαρχεί η αφαίρεση και η απροσδιοριστία.

Η αναζήτηση μου νομίζω βρίσκεται στην έννοια της μετάβασης, του τόπου που είναι σχεδόν εκεί. Το τοπίο δεν παραπέμπει σε κάτι πραγματικό αλλά σε μια υποκειμενική αφήγηση του κόσμου.
Η ζωγραφική είναι ένα πεδίο σύνδεσης του καλλιτέχνη με τον θεατή, αφετηρία είναι μια εσωτερική αναζήτηση του ζωγράφου, αλλά όταν τα έργα εκτίθενται τότε ξεκινάνε ένα καινούργιο ταξίδι στον έξω κόσμο.

Όταν λοιπόν οι υποκειμενικές μου ιστορίες συνδέονται με τις ιστορίες των θεατών, τότε ο ζωγραφικός μου κόσμος ζωντανεύει και αποκτά υπόσταση πέρα από εμένα και τον χώρο του εργαστήριο μου. Και αυτό είναι μεγάλη ανακούφιση!

Σε μια εποχή υπερπληροφόρησης και οπτικού θορύβου, τα έργα σας εκπέμπουν ηρεμία και σιωπή. Είναι αυτή μια συνειδητή μορφή αντίστασης;

Το έχω σκεφτεί πολλές φορές αυτό που λέτε. Στην εποχή μας υπάρχει πράγματι πολύς θόρυβος, οπτικός και μη, υπερπληροφόρηση αλλά και πολλή βία. Το γνωρίζω και το βιώνω όπως όλοι μας κάθε μέρα, και με επηρεάζει πολύ. Έχω αναρωτηθεί πολλές φόρες ποια είναι η θέση μου και η σχέση μου με αυτή την κατάσταση. Έχω αναρωτηθεί για τι είναι σύγχρονο, πώς θα είμαι παρούσα, πώς θα αντισταθώ.

Έχω καταλήξει στο ότι το γεγονός ότι κάθε μέρα μπαίνω στο εργαστήριό μου, σκέφτομαι και ζωγραφίζω τα έργα μου, ενώ γύρω μου όλα είναι πολύ δύσκολα για όλους μας πόσο μάλλον για ένα καλλιτέχνη αυτή την στιγμή στην Ελλάδα, αυτό είναι μια μορφή αντίστασης. Επίσης, το ότι ζωγραφίζω κατσίκες, δέντρα, σύννεφα και χωράφια ενώ ανοίγω την τηλεόραση ή οδηγάω στην Αθήνα και βιώνω το χάος, αυτό επίσης είναι μια μορφή αντίστασης.

Υπάρχει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της τέχνης που πραγματεύεται τον θόρυβο με θόρυβο, την βία με βία, μεγάλα έργα τέχνης έχουν γίνει έτσι. Ο δικός μου δρόμος είναι άλλος, πραγματεύομαι τον θόρυβο με την ησυχία, την βία με την ονειρική λαμπρότητα.

Η έκθεση «Λαμπρό τοπίο του χρώματος» συνεχίζεται έως τις 4 Ιουλίου 2026 στην Kourd Gallery, ενώ κάθε Τρίτη η γκαλερί λειτουργεί με βραδινό ωράριο (18:00–23:00), προσφέροντας στο κοινό την ευκαιρία να περιηγηθεί στα έργα σε μια πιο ατμοσφαιρική και ήρεμη συνθήκη.