Η Μπιενάλε της Αθήνας παρουσιάζει την AB8: ΣΤΑΣΙΣ/ΕΚΣΤΑΣΙΣ

Σε Συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε σήμερα, Τρίτη 12 Μαΐου, η Μπιενάλε της Αθήνας ανακοίνωσε την όγδοη διοργάνωσή της με τίτλο ΣΤΑΣΙΣ/ΕΚΣΤΑΣΙΣ, σε επιμέλεια του Thiago de Paula Souza, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Poka-Yio. Η 8η Μπιενάλε της Αθήνας θα πραγματοποιηθεί από τις 2 Απριλίου έως τις 27 Ιουνίου 2027, με κεντρικό εκθεσιακό χώρο το Καπνεργοστάσιο της Βουλής των Ελλήνων.

Εκκινώντας από προσωπικές έννοιες, όπως η εγγύτητα, η οικειότητα και η νοσταλγία, η 8η Μπιενάλε της Αθήνας στρέφεται σε ευρύτερα, παγκοσμίως αλληλένδετα πολιτικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων, ο εκτοπισμός, η συνενοχή και ο φόβος. Η AB8: ΣΤΑΣΙΣ/ΕΚΣΤΑΣΙΣ διερευνά πώς οι καλλιτεχνικές πρακτικές μπορούν να καλλιεργήσουν συνθήκες υποστήριξης, διαλόγου και μετασχηματισμού του πολιτικού μας φαντασιακού και να λειτουργήσουν ως χώροι, μέσα στους οποίους παγιωμένες βεβαιότητες μπορούν να τεθούν υπό διαπραγμάτευση.

Η έκθεση αναδύεται μέσα από την αλληλεπίδραση ιστορικών πλαισίων και σύγχρονων προβληματισμών, αποφεύγοντας, τόσο την απεικόνισή τους καθ’ αυτή, όσο και την εργαλειοποίηση αυτών των ζητημάτων. Πώς μπορούμε να παραμένουμε σε εγρήγορση και να αντισταθούμε στη σιωπή ή την αδιαφορία απέναντι σε όσα συμβαίνουν; Ο τίτλος ΣΤΑΣΙΣ/ΕΚΣΤΑΣΙΣ διαμορφώνεται από τις δύο αυτές συγγενείς όψεις, αποκαλύπτοντας τις αποχρώσεις που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη συνθήκη.

Η στάσις προέρχεται από τον όρο ἵσταμαι που σημαίνει στέκομαι ή υπερασπίζομαι. Στην αρχαιότητα χρησιμοποιούνταν και για να περιγράψει στιγμές εσωτερικής σύγκρουσης ή διαμάχης. Η ΣΤΑΣΙΣ γίνεται αντιληπτή ως μια κατάσταση ακινησίας ή στασιμότητας, όταν υπάρχει μια αίσθηση περιορισμού και αδυναμίας λήψης αποφάσεων. Συγχρόνως, λειτουργεί ως μεταφορά για το σήμερα: Μια συνθήκη κρίσης ή αποσύνθεσης μέσα στην οποία δεν καθίσταται πάντα εφικτό να εντοπίσουμε τα κατάλληλα εργαλεία ή τις μορφές δράσης που θα μπορούσαν να επιφέρουν αλλαγή.

Η αρχική σημασία του όρου έκστασις αναφέρεται στην κατάσταση κατά την οποία νιώθουμε ότι «βγαίνουμε από τον εαυτό μας», βιώνουμε στιγμές έντονων συναισθημάτων, έξαρσης, μετατόπισης ή εκτοπισμού. Διαφορετικά συμφραζόμενα και πολιτισμικά πλαίσια έχουν διευρύνει τη σημασία του όρου, δημιουργώντας συνδέσεις με τελετουργικά, εμπειρίες απόλαυσης ή μεταβαλλόμενης συνείδησης μέσα σε ποικίλα αστικά περιβάλλοντα, επιστρέφοντας έτσι στην ιδέα της εκτόπισης του σώματος. Αυτό που ίσως παραμένει, είναι η διαρκής παρουσία της υπέρβασης ή μάλλον, η προοπτική μιας μεταμόρφωσης. Η ΕΚΣΤΑΣΙΣ αρθρώνεται μέσα από καλλιτεχνικές πρακτικές με τη μορφή εκδηλώσεων ευφορίας, αλλά πρωτίστως ως μορφές ενεργειακής έντασης, μια μεγάλη συγκέντρωση ενέργειας που εκδηλώνεται ως αλλαγή κατάστασης.

H ΑΒ8: ΣΤΑΣΙΣ/ΕΚΣΤΑΣΙΣ προτείνει μια σχέση τριβής και αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε αυτούς τους όρους, τόσο με τις παραδοσιακές όσο και με τις σύγχρονες αντηχήσεις τους, μέσα από έναν διάλογο καλλιτεχνών από τοπικά και διεθνή συμφραζόμενα. Η έκθεση δεν προτίθεται να παραμείνει σιωπηλή απέναντι στις επείγουσες συζητήσεις του σήμερα, ταυτόχρονα όμως αρνείται να τις εργαλειοποιήσει. Με αφετηρία την Αθήνα –μια πόλη που φέρει μια ιστορία από την οποία δύσκολα μπορεί κανείς να ξεφύγει ή να την απλουστεύσει, αλλά και μια πόλη που έχει αναδείξει τις συλλογικές πρακτικές ως απάντηση στις στρεβλώσεις του κόσμου– η 8η Μπιενάλε της Αθήνας «ΣΤΑΣΙΣ/ΕΚΣΤΑΣΙΣ» λειτουργεί ως μια άσκηση κατανόησης του παρόντος.

H 8η Μπιενάλε της Αθήνας πραγματοποιείται με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω του Προγράμματος «Αττική» 2021-2027.

Η Συνέντευξη Τύπου ακολούθησε την πρόσφατη ανακοίνωση της Μπιενάλε της Αθήνας για την αναδιάρθρωση του οργανισμού, η οποία περιλαμβάνει τη συγκρότηση Εποπτικού Συμβουλίου (Board of Trustees), της Συμβουλευτικής Επιτροπής (Advisory Board) και της Συμβουλευτικής Επιτροπής Επιμέλειας (Curatorial Committee), σηματοδοτώντας ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία του.

«Η Μπιενάλε της Αθήνας εισέρχεται σε μια νέα φάση θεσμικής ωριμότητας. Η νέα μορφή διακυβέρνησης έρχεται να ενδυναμώσει έναν θεσμό που εδώ και δύο δεκαετίες λειτουργεί ως πλατφόρμα καλλιτεχνικής παραγωγής και διαλόγου με τη διεθνή κοινότητα της σύγχρονης τέχνης. Αυτό που μας ενδιαφέρει δεν είναι μόνο η παρουσίαση της τέχνης, αλλά η δυνατότητα της Μπιενάλε να συμβάλλει ενεργά στη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή και να διατηρεί την τέχνη ανοιχτή, ζωντανή και συνδεδεμένη με την εποχή της. Κάθε ιδρυτικό μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου έχει συμβάλει, με τον δικό του τρόπο, στο πεδίο της σύγχρονης τέχνης, αλλά είναι η πρώτη φορά που αποφασίσαμε να μετέχουμε σε μια κοινή πρωτοβουλία», δήλωσε ο Δάκης Ιωάννου, μέλος του προεδρείου του Εποπτικού Συμβουλίου της Μπιενάλε της Αθήνας.

«Αλλαγή παραδείγματος: Η Μπιενάλε της Αθήνας ιδρύθηκε πριν από είκοσι χρόνια ως ανεξάρτητη πρωτοβουλία της εγχώριας εικαστικής σκηνής. Σήμερα, παραμένοντας μία από τις ελάχιστες artist-run Μπιενάλε διεθνώς, περνά σε νέα φάση, ενδυνάμωσης και διεύρυνσης. Τα ιδρυτικά μέλη του Εποπτικού Συμβουλίου έχουν αφήσει το στίγμα τους στον χώρο της σύγχρονης τέχνης και για πρώτη φορά συμπράττουν σε ένα συλλογικό εγχείρημα. Η συμπόρευση αυτή καταρρίπτει το στερεότυπο ότι «στην Ελλάδα δεν μπορούμε να συνεργαστούμε» και σηματοδοτεί μια αλλαγή παραδείγματος. Επαναδιαμόρφωση του στόχου: Αν η 1η Μπιενάλε της Αθήνας το 2007 συνέβαλε στην τοποθέτηση της πόλης στον διεθνή καλλιτεχνικό χάρτη, αυτή η νέα εποχή φιλοδοξεί να την αναδείξει ως κύρια προοδευτική πλατφόρμα σύγχρονης τέχνης στην Ευρώπη.

Επιμέλεια: Η 8η Μπιενάλε της Αθήνας είναι η πρώτη διοργάνωση που πραγματοποιείται μέσα σε αυτό το νέο πλαίσιο. Για πρώτη φορά, η επιλογή του επιμελητή έγινε κατόπιν εισήγησης μιας διεθνούς Συμβουλευτικής Επιτροπής Επιμέλειας, με τη συμμετοχή των Κατερίνας Γρέγου, Massimiliano Gioni, Stefanie Hessler και Gabi Ngcobo. Η επιλογή του Thiago de Paula Souza αντανακλά μια επιμελητική πρακτική με διεθνή εμπειρία. Παράλληλα με την ΑΒ8, επιδιώκουμε να αναπτύξουμε συμπράξεις με καλλιτέχνες, ανεξάρτητες πρωτοβουλίες αλλά και πολιτιστικούς φορείς, ενεργοποιώντας ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργασίας», ανέφερε ο Poka-Yio, συνιδρυτής, Εκτελεστικός και Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Μπιενάλε της Αθήνας.

«Η σχέση με την Αθήνα και την ευρύτερη περιοχή είναι θεμελιώδης για την ανάπτυξη της έκθεσης. Για μένα, η 8η Μπιενάλε της Αθήνας αποτελεί μια δημιουργική πρόκληση που με ωθεί να προσεγγίσω τις καλλιτεχνικές πρακτικές μέσα από το πρίσμα μιας πόλης με σύνθετη ιστορία και έντονη πολιτική και κοινωνική εμπειρία. Η Αθήνα έχει δείξει πως, ακόμη και σε περιόδους κρίσης, η συλλογική δράση μπορεί να δημιουργήσει χώρους μέσα στους οποίους μπορούμε να επαναπροσδιορίσουμε όσα θεωρούσαμε δεδομένα, και για να το πετύχει αυτό η έκθεση θα αναπτυχθεί μέσα από έναν διαρκή διάλογο με τοπικούς και διεθνείς δημιουργούς», ανέφερε ο Thiago de Paula Souza, επιμελητής της 8ης Μπιενάλε της Αθήνας.