Ειρήνη Λαμπρινοπούλου: “Καλύτερες ημέρες; Δεν τις έχω ζήσει ακόμη, αλλά αξίζει να παλεύουμε για αυτές”

Η Ειρήνη είναι ένα γλυκό νέο κορίτσι με όνειρα, με ελπίδα και με εξαιρετικές ικανότητες ως σκηνοθέτρια που τις έχει αποδείξει. Τώρα καταπιάνεται και με τη γραφή σε ένα έργο που παρότι κλασικό, παραμένει δυστυχώς επίκαιρο. Η Μόσχα γίνεται Κεφαλονιά και οι αδελφές βιώνουν την ίδια ουσία του τότε στις συνθήκες του σήμερα με την πινελιά της Ειρήνης και της Δανάης. Για λίγες παραστάσεις!

Γιατί η επιλογή της Κεφαλονιάς; Τελικά, έχουν σημασία οι τόποι σε τέτοιου είδους έργα ή λειτουργούν απλώς συμβολικά; Και γιατί πιστεύεις πως, πάντα, στον Τσέχωφ όλες οι σχέσεις ανοίγουν και κλείνουν μέσα σε ένα «σπίτι»; Οριζόμαστε δηλαδή και μόνον από τις οικογένειές μας;

Η παράσταση επιλέχθηκε πέρυσι στο πρόγραμμα «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός» και, καθώς δεν είχαμε ορίσει εξαρχής συγκεκριμένο τρόπο διεξαγωγής, γνωρίζαμε πως θα βρεθούμε μπροστά σε μία έκπληξη. Ο τόπος της πρώτης παρουσίασης θα γινόταν και ο τόπος όπου εκτυλίσσεται η ιστορία. Οπότε η Κεφαλονιά δεν ήταν επιλογή, αλλά ανάθεση.
Σχεδόν έναν χρόνο μετά, είμαι πολύ χαρούμενη που βρεθήκαμε εκεί. Είναι ένας μεγάλος τόπος, με έντονη ιστορία και δυναμικές αντιφάσεις: το αστικό τοπίο συνυπάρχει με μια πανέμορφη φύση. Και κυρίως είναι νησί. Η θάλασσα ορίζει ένα σαφές σύνορο, κάτι που, ακόμη κι αν δεν πέρασε ρητά στη δραματουργία, λειτούργησε! Επηρέασε τον τρόπο που σκεφτήκαμε τις ηρωίδες, το γεγονός ότι μεγάλωσαν σε μια επαρχία, και ειδικά σε ένα νησί.

Ο τόπος έχει πάντα σημασία. Οι άνθρωποι είμαστε αποτέλεσμα του πού και του πώς μεγαλώσαμε, δεν υπάρχουμε εκτός αυτού του πλαισίου. Ταυτόχρονα, λειτουργεί και συμβολικά. Η Κεφαλονιά θα μπορούσε να είναι οποιοσδήποτε γενέθλιος τόπος: ένας τόπος που έχεις απαρνηθεί, εγκαταλείψει ή ξεχάσει, αλλά εξακολουθείς να κουβαλάς μέσα σου. Μπορεί να είναι απλώς το σπίτι όπου έζησες τις πρώτες, πιο αθώες εμπειρίες σου. Την ίδια στιγμή, τα σύμβολα έχουν βάρος. Στις «Τρεις Αδελφές» υπάρχει ένας σαφής τόπος-όριο, ένα σύμβολο, η Μόσχα. Κάτι ταυτόχρονα πολύ συγκεκριμένο και βαθιά ασαφές, γιατί μέσα του χωρούν όλα: τα όνειρα, οι ματαιώσεις, μια μορφή νοσταλγίας ένα μέλλον που δεν ξέρεις ποτέ αν θα πραγματοποιήσεις.

Νομίζω ότι οριζόμαστε από τις οικογένειές μας, αλλά το τι σημαίνει «οικογένεια» είναι κάτι που κι εγώ η ίδια επαναπροσδιορίζω. Μπορεί να είναι το σπίτι όπου μεγάλωσε ένας άνθρωπος και οι σχέσεις που τον διαμόρφωσαν, είναι όμως και ο τόπος, η χώρα, η κοινωνική τάξη, η ιστορική συγκυρία μέσα στην οποία μεγάλωσε. Όλα αυτά συνθέτουν αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως «ρίζα» — και καθορίζουν αν θέλουμε να τη διατηρήσουμε ή να την αποδομήσουμε.

Ο Τσέχωφ έχει πολύ χιούμορ, αυτό το δικό του ιδιότυπο. Τι χαρακτηρίζει τη δική σου εκδοχή εκτός των ρωγμών και του προσωπικού δράματος κάθε χαρακτήρα; Καυστικότητα ή χιούμορ; ‘Η κάτι άλλο;

Έχει πολύ χιούμορ, πράγματι! Βέβαια, είναι ένα χιούμορ πηγαίο, ειλικρινές, που στέκεται απέναντι στις μικρές λεπτομέρειες της ζωής, στην ασυνεννοησία των ανθρώπων, την τραγικότητά τους όταν ματαιοπονούν, όταν πνίγονται σε μία κουταλιά νερό, όταν δε μπορούν να κοιτάξουν δίπλα γιατί έχουν τυφλωθεί από ένα ψεύτικο φως. Προσπάθησα να το κρατήσω αυτό ως στοιχείο και πιο τεχνικά, αλλά και η ίδια η ιστορία με πήγε προς τα εκεί. Όταν βλέπεις απ’ έξω ανθρώπους παγιδευμένους, που δε μπορούν να επικοινωνήσουν, κάποια στιγμή γελάς, υπάρχει μία αίσθηση ενός πνιγμένου «αποκλείεται» μέσα σου! Ε, αυτό το κράτησα.

Τώρα, ως προς την καυστικότητα… δεν είμαι σίγουρη. Δε θεωρώ πως βρίσκεται σε μία αντίθετη πλευρά από το χιούμορ, είναι απλώς πιο οξεία, πιο καυτερή. Ίσως είναι μία απλώς μία παρεξηγημένη και λυπημένη έκφανσή του.

Πόση «Ειρήνη» περικλείει αυτή σου η αφήγηση; Βλέπουμε κομμάτια σου σε κάθε μια αδελφή;

Αρκετή! Μιας και είναι η πρώτη φορά που καταπιάνομαι και με τη συγγραφή, νομίζω ότι αφέθηκα πολύ, για τα δικά μου δεδομένα, και σε πιο συναισθηματικά μονοπάτια. Τώρα αν πήγα εγώ την ιστορία ή με πήγε αυτή… δεν είμαι σίγουρη πώς μπορώ να απαντήσω… Πολλά πράγματα όταν τα δημιουργείς, συχνά δεν καταλαβαίνεις ακριβώς το γιατί κάνεις την εκάστοτε επιλογή, αισθητικά ή συναισθηματικά. Αφού απομακρυνθείς λίγο, βλέπεις τα πράγματα με μεγαλύτερη διαύγεια. Σίγουρα υπάρχουν κομμάτια μου σε κάθε μία από αυτές, αλλά ίσως όχι τα προφανή. Προφανώς ταυτίζομαι πιο πολύ με τη νεότερη ηρωίδα, την Ειρήνη, γιατί είναι πιο κοντά στην ηλικία μου και τα ενδιαφέροντά μου. Ωστόσο, νευρώσεις και κρυμμένα όνειρα που κουβαλάνε και η Μαρία και η Όλγα είναι ίσως και δικά μου απωθημένα. Θα έλεγα όμως, ότι κουβαλάνε όλες και κομμάτια και των υπόλοιπων δημιουργών της παράστασης, από τις ηθοποιούς μέχρι και τους υπόλοιπους συντελεστές, γιατί είναι μία δουλειά που φτιάχτηκε από την αρχή με πολλή συνδημιουργία κα αγάπη.

Ποιες είναι «οι καλύτερες ημέρες» τελικά; Στιγμές ή μια γενικότερη αναθεώρηση των πραγμάτων; Τι πιστεύεις γενικά και πώς το έχεις βιώσει προσωπικά;

Οι καλύτερες μέρες είναι εκείνη η χρονική περίοδος που τα προβλήματα που βασανίζουν την Ειρήνη, τη Μαρία και την Όλγα, τρεις σύγχρονες γυναίκες, θα σταματήσουν να τις ταλανίζουν. Είναι μία χρονική κουκκίδα στο μέλλον, όπου οι γυναίκες θα μπορούν να εργάζονται με μισθολογική αξιοπρέπεια, δε θα φοβούνται για το πώς θα βγουν έξω, θα υπάρχουν σπίτια που θα είναι οικονομικά βιώσιμα και η χώρα μας δε θα είναι πια ένα τουριστικό πάρκο όπου οι γονεϊκές εστίες μας θα ξεπουλιούνται σε μεγάλες επιχειρήσεις. Είναι μία στιγμή που θα επέλθει δικαιοσύνη και θα ζούμε τη ζωή που θέλουμε, όχι που εξαναγκαζόμαστε. Δεν τις έχω ζήσει ακόμη. Είμαι σίγουρη όμως πως το μόνο που αξίζει είναι να παλεύουμε για αυτές.